Turkiye de termal saglik turizminin gelecegi

Published:

This essay has been submitted by a student. This is not an example of the work written by our professional essay writers.

GIRIS

Bu calismada Turkiye de termal saglik turizmi konusu ele alinmistir. Genel olarak termal turizmin saglik turizmi icindeki yeri ve onemi, ulkemizdeki termal turizm kaynaklari ve Turkiye nin mevcut saglik turizmi pazari icindeki konumundan bahsedilmistir. Sonra mevcut problemler ve cozum yollarina dair bilgiler ve Saglik Bakanliginin bu alanda calismalari sunulmustur. Ayrica kaynaklarin etkin kullanimi konusunda cesitli onerilerde bulunulmustur.

Termal turizm, 18-20 dereceden daha sicak ve icerisinde cesitli mineralleri barindiran jeotermal sularin temizlik, dinlenme, zindelesme ve saglik amaclariyla degerlendirilmesi demektir.

Ulkemiz, termal su olanaklari bakimindan zengin kaynaklara ve saglik turizmine uygun iklim kosullarina sahip bulunmaktadir. Turkiye termal turizminde ayricalikli bir konumdadir. Ancak bu imkanlardan yeterince faydalanilamamaktadir .

Termal kaynaklarin etkili kullanimi, buralarda mevcut termal isletmelerin gunun sartlarina uygun donanimi ve isletilmesini gerekli kilmaktadir. Ayni zamanda sunulan hizmetin kalitesi de buyuk olcude istihdam edilen personelin niteligi ve niceligine baglidir. Isletmelerin problemlerinin neler oldugunun arastirilmasi ile sorunlarin tespiti ve cozumu halinde, isletmeler uluslararasi rekabet gucune kavusacaklardir.

Bir cok hastaligin tedavisi yaninda iyi bir dinlenme ve dinclik kazanmak icin de Balneoterapi ye (banyo ve tedavi), dogal kaynaklara ve de saglik turizmine ilgi giderek artmaktadir. Dunyada dogal kaynaklara donmek, dogal besinlerle beslenmek, hastaliklari da dogal yontemlerle iyilestirmek guclenen bir egilimdir. Bu calisma mevcut potansiyelden hem turizm acisindan hem de halk sagligi acisindan yeterince yararlanilmasi icin Termal Turizm isletmelerinin sorunlarini tespit etmek ve gerekli onerilerde bulunmak amaciyla bu calisma hazirlanmistir.

TERMAL TURIZMIN TARIHCESI

Termal turizm; mineralize termal sular ile camurlarin kaynagin yoresindeki cevre ve iklim faktorleri ile birlikte insan sagligina olumlu katki saglamak uzere doktor denetimi ve programinda fizik tedavi, rehabilitasyon, egzersiz, psikoterapi, diyet gibi destekli kur uygulamalari ile birlikte yapilan turizm hareketidir.

Termal ve mineralli sularin dinlenme ve saglik amacli kullanimi insanlik tarihi ile yasittir. Turkiye topraklari bu kullanima sahitlik eden sayisiz tarihsel kalita sahiptir.

Yapilan arkeolojik calismalara gore, termal sular yaklasik 10 bin yildan uzun suredir bircok topluluk tarafindan kullanilmaktadir.

Asya da bronz cagindan bu yana yaklasik 5000 yildir termal sular Misirlilar, Persler, Romalilar, Ingilizler ve Turkler tarafindan bazen dini ayin bazen de tedavi amacli kullanilmistir.

Anadolu da Romalilar dan bu yana jeotermal sularin kullanimi soz konusudur. Zaten Anadolu da kullanilan kaplica ve icme adi verilen merkezlerin bilinen kurulus tarihleri genellikle Romalilara kadar gitmektedir. Sonraki donemlerde Selcuklular ve Osmanlilar da jeotermal sulardan temizlenme, dinlenme, zindelesme ve saglik amaciyla yararlanmislardir. Ozetle, Anadolu da, gecmisi yuz yillara varan kaplica turizmi etkinligi ve gorenegi soz konusudur .

Arkeolojik kazilardan anlasilmaktadir ki insanoglu on binlerce yildir termal sulardan hem temizlenmek, hem de saglik sorunlarini gidermek amaclariyla faydalaniyor. Roma Hamami kavrami kadar Turk Hamami kavrami da artik tum dunyada kabul goruyor ve Turkiye yi ziyaret eden turistlerin mutlaka ziyaret edilecek yerler listesinde Turk Hamami ust siralarda yer aliyor .

Jeotermal sularin saglik uzerinde oldukca onemli olumlu etkileri oldugu konusu artik modern tipta da genel kabul gormektedir.

Turkce de sicak sular ve ciktiklari yerlere ilica denir. Buralar, amaca uygun tesisler ve hamamlar yapilmasi ile kapali ilica diye isimlendirilmis, sonradan da kaplica sozcugu gelismistir. Turkler Anadolu ya getirdikleri Cerge (buhar banyosu) gelenegini burada karsilastiklari Roma banyosu ile birlestirerek Turk Hamami kullanimini gelistirmistir.

Termal su bulunan yorelerde ise su, havuzlarda da kullanarak Turk Kaplica Hamami tarzi olusturuldu. Boylece kaplicalar hem saglik, hem de temizlik amaciyla kullanildi. Kaplica gelenegi, ulkemizin zengin mineralli sicak su kaynaklari sayesinde guclu bir sosyokulturel bir olgu olarak varligini gunumuzde de surdurmektedir. Kaplicalarin sagligi koruma-gelistirme, tedavi ve rehabilitasyon amacli modern kullanimi ise ulkemiz de dahil olmak uzere, basta Avrupa, Asya, Afrika ve Guney Amerika da son on yilda bilimsel bilgi birikimiyle giderek guclenen ve yayginlasan bir tedavi yaklasim halini almistir..

Cumhuriyet sonrasinda da bu alanda kucuk ama bazi ciddi adimlarin atilmistir. Yalova kaplicalarin Buyuk Onder?in gorusleri dogrultusunda iyilestirilmesi, 1930li yillara ait onemli bir ornektir. Ayni doneme ait daha onemli bir adim ise, Istanbul Universitesi bunyesinde kaplica hekimligi alaninda ihtisas egitimi yurutulmek uzere bir anabilim dalinin kurulmasidir. Soz konusu anabilim dali, kaplica hekimliginde uzmanlasmis hekim yetistirilmesinden jeotermal sularin analizine kadar bircok konuda hizmet vermektedir.

Bu alanda pek cok akademik calismanin ve toplantinin yapildigi da gozlenmektedir. Son yillarda tibbi agirlikli olanlarin yani sira termal turizmine isletmecilik ve ekonomik yonlerden yaklasan arastirmalarda belirgin bir artis vardir.

Ozel idarelerce isletilmeyen veya ihale edilemeyen sularin vergi ve kazanc hisseleri vilayetce belediye ve koylere devredilmistir. Bu nedenle, kaplicalarda geleneksel yikanma aliskanligi dahilinde, cogunlukla hijyenik olmayan kosullarda hizmet yillarca sunulmus ve hala da pek cogunda sunulmaktadir.

Termal turizmine yonelik yatirimlari tesvik etmek amaciyla 1993 yilinda termal sularin kullanimi ile ilgili bir yonetmelik degisikligine gidilerek, jeotermal sularin kullanimi konusunda radikal duzenlemeler getirildi. Bu yonetmelik ile ihtiyac fazlasi jeotermal sularin turizm yatirimlarina kiralanmasi mumkun hale geldi. Yonetmelik degisikliginden sonra cok sayida termal turizmine yonelik tesis isletmeye acildi. Ancak, ikincil konutlarin cagdas versiyonu olarak nitelendirilebilecek devre-mulk, devre-tatil sistemini sunan isletmeler de ortaya cikti. Ancak pek cok tesisin isletme unvaninda termal? kelimesi bulunmasina ragmen cagdas termalizmin gerektirdigi unite, ekipman ve personele sahip olmadiklari da gorulmektedir.

Bunlara ek olarak, 1993 sonrasinda cagdas termal turizmi isletmelerinin Turkiye deki ilk ornekleri de ortaya cikmaya baslamistir. Afyon, Pamukkale, Bursa, Kizilcahamam, Kusadasi ve Cesme de termalizm alanindaki ilk ciddi tesisler acilmaya baslandi ve sayilari da artmakta. Tesislerin niteliklerinde de gozle gorulur artis soz konusudur. Ancak, jeotermal kapasite goz onune alindiginda mevcut yatirimlarin ulkemizdeki potansiyelin cok kucuk bir bolumunu kullandigi da bir gercektir.

Ulkemizdeki jeotermal kaynaklar, vatandaslarimizin temizlenme, dinlenme ve zindelesme ihtiyaclarini karsilamasinin yani sira, onemli bir dis turizm aktivitesi yaratacak kapasiteye de sahiptir. Ancak, daha once de vurgulandigi gibi deniz-kum-gunes turizmine onemli yatirimlar yapan turizm yatirimcilari termal turizmine ayni ilgiyi yakin zamana kadar hic gostermediler. Bu konuda kamu yonetimi gerekli adimlari atmis, pek cok jeotermal alan Turizm Merkezi ilan edilmis ve gerekli yasal duzenlemeler uygulamaya sokulmus olsa bile, son 10 yila kadar cok ciddi yatirim yapilmamistir. Kultur turizmi odakli geceleme ve turizm aktivitelerine ek olarak son yillarda Pamukkale vb. yerler, cagdas termalizm tesisleri ile dikkatleri cekmeye basladi.

Sahip oldugu onemli jeotermal olanaklara ve bu alandaki ilk ciddi yatirimlari gerceklestirmesine karsilik Afyon, termal turizmi yarisinda maalesef geri kalmistir. Pamukkale ve Cesme deki kur merkezi girisimleri soz konusu yorelerin degerini ve ziyaretci sayisini artirmistir. Ote yandan Kizilcahamam da yogunlasan termal turizm tesisleri ile yore, adindan sikca soz ettirmeye baslamis ve Ankaraya yakin olmasi, pek cok kongre ve siyasal parti toplantisinin yorede gerceklesmesini saglamistir.

Bu uc yoreye ek olarak baska yorelerde de birtakim girisimler ve yatirimlar devam etmektedir. Ancak, mevcut yatirimlar ulkemizin sahip oldugu jeotermal kaynaklarin oldukca kucuk bir bolumunu olusturuyor. Geride degerlendirilmeye bekleyen daha yuzlerce jeotermal alan ve merkezi bulunmaktadir.

GENEL TURIZME BAKIS

Uluslararasi Turizm Birligi nin tanimina gore turizm, yabancilarin seyahat ya da kazanc elde etme faaliyeti icin alici yerlesme olmamak kosuluyla, konaklamalarindan dogan olaylarin tumudur. Turizm; kultur, spor, merak, saglik, is, macera, din vb. nedenlerle insanlarin yer degistirmelerinden dogan hareketler olarak da ifade edilebilir.

Dunyada 1970 ten sonra turizm en onemli sektorlerden biri olmustur. Ulkemizde ise ancak 1980 ten sonra turizme deger verilmeye baslanmistir. Bu nedenle Turkiye de son yillarda turizm sektorunde belirgin bir canlilik yasanmaktadir. Bu canliligin gundeme getirdigi sorunlar turizmin gelecegi acisindan tartisilmasi gereken konulardir.

Gunumuzde artik turizm, klasik anlayisin disina tasmistir. Turizme onem veren ulkelerde turizm kapsaminda ele alinan bir aktivite de saglik turizmidir. Ulkemizde genel turizm icinde termal saglik turizmine gereken onemin verilmesi ve turizm mevsiminin uzatilmasi ile doviz gelirlerinin artirilmasi mumkun olacaktir.

Dunya Turizm Orgutu (WTO) , Turk turizminin 1995 yilindan 2020 yilina kadar yillik %5,5 buyuyecegini, ulkeye 2010 yilinda 17,1 milyon ve 2020 yilinda da 27 milyon turist gelecegini tahmin etmektedir . Bu ongorulere gore Turkiye 2010 yilinda 12,5 ve 2020 yilinda da 19.8 milyar dolar turizm geliri elde edecegi soylenebilir.

Turk turizmi son yillarda onemli gelismeler kaydetmistir. Turkiye ye gelen turist sayisi 2000 yilinda 10.412 milyon kisi olarak bildirilmistir. 2001 yilinin ilk dort ayinda ise ulkemize gelen turist sayisi 2 milyonun uzerindedir .

Turistlerin Turkiye yi tercih nedenleri konusunda yapilan bir arastirmada Turkiye nin tercih nedenleri ; %25 fiyat ucuzlugu, %20 Turk halkini tanima, %15 kulturel aktiviteler, %19 Turkiye yi tanima , %15 alisveris, %6 is imkani, %3 farkli ve kaliteli urunler, %2 ise mutfak zenginligi olarak belirlenmistir.

Turkiye Seyahat Acenteleri Birligi nin (TURSAB) yaptigi arastirmaya gore, ulkemize gelen turistlerin %10 unu emekliler olusturmaktadir. Emekli turizmi 3. yas turizmi olarak ifade edilmektedir. Turizm Bakanligi bu turizm seklini gelistirmek icin yogun calismalar yapmaktadir. Bu amacla yeni termal alanlarin da turizm hizmetini sunmak icin faaliyetler yurutulmektedir.

Turistlerin Turkiye ye, yaklasik %50 sinin tatil amacli olarak geldikleri tespit edilmistir. Bunun icinde saglik turizmi %1 gibi dusuk bir yuzdeye sahiptir.

Turizm Bakanligi verilerine gore konaklamali turistlerin cogunlugunu %24,7 lik bir oranla Almanya olusturmakta , bunu %12,5 ile Fransizlar izlemektedir .

GSMH ve gelir acisindan degerlendirildiginde; 1997 yili istatistiklerine gore turizmde direk istihdam edilen kisi 900 bin kisi kadardir. Turizmin yarattigi dolayli istihdam da yaklasik bunun 1,5 kati olduguna gore turizmin 1,3 milyon dolayli istihdam yarattigi soylenebilir.

SAGLIK TURIZMI

Saglik turizmi, turizm ve turist sagligi birbirine karisabilen kavramlardir. Saglik turizmi sagligi koruma, iyilesme amaclariyla insanlarin belirli bir sure (siklikla 21 gun) dogal kaynaklari olan bir turistik tesise giderek kur uygulamasi demektir.

Gunumuzde sanayilesme ve kentlesme sonucu meydana gelen stres, hava, su, toprak ve gurultu kirliligi gibi cevre sorunlari insan ve toplum sagligi uzerinde olumsuz etkiler yaratmaktadir. Bu etkiler bir cok saglik sistemini olumsuz etkileyerek, beslenme bozukluklari, sindirim, solunum, dolasim yollari hastaliklari seklinde ortaya cikmaktadir. Sagliksiz toplumlarda isgucu ve uretim kapasitesi azalmaktadir. Gunumuzde, insan sagligini korumak, isgucu verimini ve uretimi arttirmak amaci ile dogal turizm kaynaklari (temiz hava, gunes, deniz, sifali termal sular, iklim ve cevre) olanaklarindan faydalanilmaktadir. Bu kisa sureli saglik turlari normal tatillere gore daha dinlendirici olmaktadir.

Saglik turizminin bir baska tanimi da bir ulkeden diger ulkeye sadece tedavi icin gidilmesidir. Tibbi olarak raporla belirlenmis kaplica tedavileri icin bir ulkeden diger ulkeye gidilmesi de saglik turizmi tanimi altinda yer almaktadir.

Saglik Turizmi ozetle tedavi amaci ile yapilan seyahatlerdir. Baska bir ifadeyle saglik turizmi, uluslararasi hasta potansiyelini kullanarak saglik kuruluslarinin buyumesine imkan veren turizm turudur.

Saglik turizmi hasta ve hasta yakinlari icin tibbi secenekler sunmayi hedefler. Gelismis ulkelerde saglik hizmetleri sunumu yuksek maliyetlidir. Bu nedenle gelismis ulkelerde yaslanan nufusun saglik giderlerinin payi her gecen gun artmaktadir. Artan saglik giderleri sosyal guvenlik kurumlarini sikintiya sokmaktadir. Bu nedenle, gelismis ulkelerin sosyal guvenlik ve ozel sigorta kurumlari diger kaliteli saglik hizmeti sunan ulkelerle anlasmalar yaparak saglik hizmeti maliyetini dusurmeye calismaktadir.

Termal turizminin bugun insan sagligina ve saglikli yasama onem veren ulkelerin turizmlerinde de onemli bir yeri vardir. Daha genis bir tanimla termal turizmi; mineralize termal su banyosu, icme, inhalasyon, camur banyosu gibi tedavilerle birlikte, fizik tedavi, rehabilitasyon, psikoterapi, diyet gibi diger tedavilerin birlestirilmesi ile yapilan kur (tedavi) uygulamalarini kapsamaktadir. Bu tedavilerin yapildigi yerlere Termal Kur Merkezi yada Kaplica Tedavi Merkezi denilmektedir. Son yillarda tum ulkeler termalizmin saglik ve turizm sektorundeki yerinden hareketle saglik turizmi konusuna onem vermektedirler.

Herhangi bir hastaligi olmadigi halde daha saglikli yasama istegi ve bilinci modern insaninin yeni bir ozelligidir. Bu nedenle artik, saglik turizmi yerine saglik tatili ya da tatilde saglik kavramlari konusulmaya baslanmistir. Gunluk yasamin getirdigi stres, yorgunluk ve gerginliklerden uzak bir kaplica tedavisi gunumuzde insaninin sadece fiziksel-bedensel degil, zihinsel-ruhsal sagligi icin de ideal bir atmosfer ve ortam olusturmaktadir.

Sicak su banyolari, icmeler, inhalasyonlar ve buhar banyolari gibi uygulamalar ve de egzersiz, masaj, diyet ve beslenme ve daha baska dogal ve geleneksel yontemler ile kaplicalar, saglik tatili icin ideal ortamlar haline gelmistir. Son yillarda stres ve yaslanmayi onleyici, insanin bagisiklik sistemlerini daha guclu yapici wellness, fitness, anti-stres, anti-yaslanma gibi yeni kur kavramlari gelismistir. Wellness Ingilizce, wellbeing ile fitness sozcuklerinden turetilmis yapay bir sozcuk olup, daha saglikli bir yasam icin kaplicalarda kur almayi ve daha saglikli olarak kaplicadan donmeyi ifade etmektedir.

Saglik; insanlarin vazgecilmez bir hakki ve ihtiyacidir. Her ulke kendi saglik politikalari dogrultusunda vatandasina saglik hizmeti sunar. Ulkemizde devletin saglik hizmetlerine ek olarak son yillarda ozel saglik sektoruyle ciddi isbirligine girilmis ve saglik hizmetinde ozel kurumlarin paylari artmistir. Ozel saglik sektorundeki atilimlar Avrupa standartlariyla yarisabilecek duzeydedir. Ozellikle buyuk illerde ozel teshis ve tedavi kurumlarinin sayisi artmis, kamu kurumlarini hekim istihdami acisindan sikistirmaya baslamistir. Bu saglik kuruluslari ulkemizin genel standartlarinin uzerindedir.

Saglik turizmini dunyada hizla gelisen kuresellesme sureci de olumlu yonde etkilemistir. Tip surekli gelisen ve globallesen bir kavramdir. Gunumuzde saglik acisindan sinirlar cok belirleyici degildir. Hastalar sadece kendi ulkelerinde degil, baska ulkelerden de doktor secme ozgurlugune ulasmislardir. Ornegin bir ulkede tetkikleri yapilan bir hastanin baska bir ulkeye gittiginde tetkikleri yeniden yapilmadan tedavisine baslamaktadir

Dolayisiyla artik insanlar, saglik sorunlarinin cozumu icin, sadece kendi ulkelerindeki saglik imkanlarini ve giderlerini degil; baska ulkelerdeki en iyi tedavi ve fiyat imkanlarini karsilastirarak hareket etmektedir. Saglik sektorunun sorunlari, hastanelerdeki yigilmalar ve uzun kuyruklar, yuksek tedavi maliyetleri, hizmet sunum kalitesi vb. sorunlarla karsilasan bilincli hastalar icin diger ulkelerden de faydalanabilme imkanlarinin olmasi, sagligi bir turizm dali haline getirmistir. Ulkemiz henuz bu potansiyelden yeteri kadar faydalanamamaktadir. Cunku calisanlarin dil sorunu, bilgi ve tanitim eksikligi, sistem/kultur farkliliklari ve profesyonel hizmet eksikligi soz konusudur.

Saglikla ilgili tum tedaviler dahil olmak uzere estetik ameliyattan tup bebege sac ektirmeden, dis tedavisine, kadar insan sagligiyla ilgili genis bir alani kapsayan saglik turizminde oteller, hastaneler, icmeler, kaplicalar, spa merkezleri ve saglik kuru merkezleri vb. yerler hizmet vermektedir.

Saglik turizminde bazi ulkeler bazi konularda daha basarilidir. Ornegin Kuba, tup bebek ve gozhastaliklari cerrahisi alanlarinda cok iyi durumdadir. Dis ve dis eti hastaliklari icin Macaristan, estetik amacli cerrahi ve obezite (sismanlik) tedavisinde ise Belcika birinci siradadir.

Saglik turizmi pazarindan en buyuk payi alan ulkelerden birisi de suphesiz Hindistan dir. Yilda ortalama alternatif tadavi amacli 150.000 saglik turistini misafir eden Hindistan da saglik turizmi sektoru her yil yuzde 30 buyume gostermektedir. Istatistiklere gore 2012 yilinda da Hindistan in bu alandaki gelirinin 1,2 milyar pound olmasi beklenmektedir. .

Son yillarda, ulkemizde de nitelikli duzeyde saglik hizmetleri sunulmasi dolayisiyla ulkemize cesitli ulkelerden tedavi amaciyla turistler gelmeye baslamistir. Bu amacla 1990li yillar sonrasinda ulkemizde kamu saglik hizmetlerine ek olarak ozel sektorun de saglik amacli ciddi yatirimlar yaptigi gorulmustur. Ozel sektor, saglik acisindan ulkemizde cok buyuk atilimlara imza atmistir. Hem ileri teknoloji kullanmasiyla hem de saglik yapisiyla Turkiye yabanci yatirimcilar acisindan da bir firsat ulkesidir. Bunun sonucunda, ozellikle buyuk illerde Avrupa standartlariyla yarisabilecek duzeyde ozel saglik kuruluslari sayisi artmistir. Ancak ulkemizdeki sagliga ayrilan pay arzu edilen ideal olculerde degildir. Kisi basina dusen saglik harcamalari payi dusuktur. Buna ek olarak saglik tesislerinin yapim ve isletme maliyetleri yuksektir. Bu nedenle bu tesislerin dis pazarlara acilmasi giderek zorunlu bir hal almaktadir. Saglik yatirimlarinin daha karli hale gelmesinin onemli bir yolu budur.

Ulkemizin mevcut cografik konumu, Avrupa birligine girme yolundaki calismalari, sagliktaki donusum projesi ve turizmdeki olumlu gelismeler goz onunde bulunduruldugunda saglik turizminin ciddiyeti ve ulkeye getirecegi ekonomik degerin cok buyuk olacagini soylemek yanlis olmaz. Ayrica yet ismis ve egitimli insan gucu saglik turizminde Turkiye nin onemli avantajlari arasindadir. Turkiye genc nufusu fazla olan bir ulkeyken dunya nufusu hizla yaslanmaktadir. Onun icin gercekten genc nufusu olan ve bunu muhafaza eden ulkemiz turizm konusunda avantajli durumdadir ..

Turkiye nin saglik turizmi sektorunde baska onemli artilari da vardir. Ozel saglik kurumlarinin ve bazi devlet hastanelerinin dunya standartlari seviyesinde altyapisi, saglik calisanlarinin basta hekimler olmak uzere deneyim ve egitim seviyesi yaninda diger ulkelere gore fiyat ucuzlugu avantajlari ve essiz dogal ve tarihsel zenginlikler gibi ozellikler, ulkemizin baslica avantajlaridir. Ancak saglik sektorunde bir organizasyon yoktur. Sosyal guvenlik sisteminde taslar henuz yerine oturmamistir. Saglik bakanligi sik sik mevzuat ve yonetmeliklerde degisiklik yapmaktadir. Fakat bu dezavantajlar kisa zamanda duzeltilebilecek nispeten kucuk sorunlardir. Ulkemizin bu konuda bir diger eksigi de sahip oldugu imkan ve avantajlari etkili bir sekilde tanitamamasidir.

Termal kaynaklar sadece tedavi ve turizm amacli degil, isitma, enerji, kozmetik ve ilac sanayilerinde de kullanilmaktadir. Kaplica imkanlari ve termal saglik turizm acisindan dunyanin en zengin 3 ulkesinden biri olan Turkiye, elindeki bu imkanlari dogru ve rantabl bir sekilde kullanamamaktadir. Uygulamadaki eksiklikler nedeniyle termal kaynaklardan arzu edilen seviyelerde faydalanilamamaktadir. Ozellikle isletme konusundaki yetersizlikler, insan kaynaklari ve musteri iliskileri ile ilgili ve tanitimla ilgili sorunlar avantajlarimizin atil kalmasina neden olmaktadir. Ulkemizde termal kaynaklarin yalnizca yuzde 6si kullanilmaktadir. Yani, sahip oldugumuz en buyuk zenginliklerden biri olan termal sularimizin buyuk cogunlugu bosa akmaktadir.

Saglik turizmi konusundaki eksikliklerimiz nedeniyle, bircok yabanci kendi isletmelerini kurma yoluna gitmektedirler. Son yillarda konuyla ilgilenenler farkli calismalar yapmaktadir. Turkiye, termal kaynaklari acisindan oldukca zengin olan Italya Vatikan daki Termal Sanatlar Akademisi yle ortak projeler gelistirmistir.

Diger taraftan bu olumsuzluklari gidermek icin Turkiye, sektorde yeni atilimlar yapmak icin calismaktadir. Bu calismalarin bir ayagini Bati diger ayagini ise Dogu ulkeleri insanlari olusturmaktadir. Cunku Bati insani icin fiyat, Dogu insani icinse kendi ulkelerinde bulunmayan hizmet imkanlari nedeniyle Turkiye, her iki taraf acisindan buyuk avantajlara sahiptir .

Batililar yaz ve kis doga turizmi icin Turkiye yi tercih etmektedirler. Turizm yatirimcilari batili turisti ayni zamanda saglik turizmi icin de cekmek amaciyla calismalar yapmaktadirl. Diger ulkelere kiyasla fiyat ucuzlugunun yani sira dogal guzellikleriyle de tercih edilen bir ulke olan Turkiye, Batili saglik turistleri nin tercihlerinde ilk siralarda yerini almaya baslamistir.

11 Eylul olaylarindan sonra , guvenlik nedeniyle Orta Dogu ulkelerindeki insanlar ABD icin vize sorunu yasamislardir. Bu nedenle tedavi olmak amaciyla yurtdisina cikmasi gereken insanlar icin Turkiye bir sans olmustur. Daha once ulkemizi 2. sirada degerlendiren Dogu insani icin artik Turkiye saglik turizmi icin ilk tercih haline gelmistir .

Turkiye de saglik turizminin gelismesi icin iklim, doga, tarih, hastaneler, insan kaynagi, teknolojik imk nlar, uzmanliklar, uygun fiyatlar, sifali avantajlara ek olarak ihtiyaci olan tek sey tuketici ile sektoru bulusturacak profesyonel turizm organizasyonlaridir. Ancak bu acigin hizla kapanmasi icin de gerekenler yapilmaktadir.

Dunyada yillik 100 milyar dolarlik bir pazara sahip olan saglik turizminden kendi paylarina duseni arttirmak icin ozel hastaneler de yeni yatirim ve organizasyon calismalarina baslamistir. Bu amacla Turkish Healthcare Group (Turk Saglik Turizmi Grubu) kurulmustur. Saglik turizmi icin onemli ana kuruluslar olan Saglik Bakanligi ve Kultur ve Turizm Bakanligi ile esgudum icinde calisacak olan, Turkiye nin saglik turizmi alanindaki imkan ve avantajlarini yurticinde ve yurtdisinda tanitmak icin cesitli aktiviteler duzenlemistir.

Termal saglik turizminde Turkiye nden bir basari oykusu Turkiz Otel dir. Antalya daki Turkiz otel Dunya Thalasso (deniz tedavisi) Federasyonu nun Turkiye de tanidigi saglik turizmi kataloglarina giren tek Turk otelidir. Yilda 9.000 kisiye talasso terapi uygulayan otelin musterileri Isvicre, Fransa, Almanya, Belcika, Iskandinav ulkeleri ve Rusya dan gelmektedir. Otelde cok cesitli tedaviler uygulanmaktadir. Ozellikle ; anti-stres, zayiflama, seluloit, anti-aging tedavileri cok ilgi gormektedir. Otelin musterilerin %90 ini yabanci turistler olusturmaktadir.

Turkiye ye dunyanin bircok ulkesinden Termal saglik turizmi konusunda ilgi artarken, yeni yatirimlar ve is ortakliklari da gerceklesmektedir. Amerikan Global Choice Healthcare ile Turkiye den Memorial Saglik Grubu arasinda, Amerikali saglik turistlerinin Turkiye ye yonlendirilmeleri amaciyla anlasma imzalanmstir. Daha once Meksika, Hindistan, Tayland ve Singapur daki saglik kurumlarina hizmet saglayan Global Choice Healthcare, bu antlasmadan sonra hastalarini Turkiyeye yonlendirmeye baslamistir. Ozellikle kardiyoloji, kalp ve damar cerrahisi, plastik cerrahi ve dis hastaliklari gibi branslardan hasta beklenilmektedir. Ayni zamanda , Ingiltere gibi saglik turizmi sektorunde adindan soz ettiren ulkelerden de Turkiye ye hasta akisinin artacagi dusunulmektedir

.

TERMAL SAGLIK TURIZMI VE KAPLICALAR

Termal saglik turizmi mineralize termal su banyosu, icme, inhalasyon, camur banyosu gibi cesitli turdeki yontemlerle birlikte, iklim kuru, fizik tedavi, rehabilitasyon, psikoterapi, diyet gibi destek tedavilerin birlestirilmesi ile yapilan kur (tedavi) uygulamalari amaciyla olusan turizm hareketi olarak tanimlanir. Bu tedavilerin yapildigi kuruluslara ise Termal Kur Merkezi yada Kaplica Tedavi Merkezi denilmektedir.

Termomineral sular olarak bilinen termal suyun tedavi amaciyla kaplicada kullanilabilmesi icin o suyun yeraltindan cikan dogal termal su olmasi, isisinin 20 C uzerinde bulunmasi, litresinde ise en az bir gram erimis mineral bulunmasi gerekir.

Bir tesisin termal saglik tesisi olabilmesi icin bazi standartlari olmasi gerekir. Bu standartlar sunlardir.

  • Kaplica suyunun fiziksel ve kimyasal ozellikleri uygun olmali
  • Tesiste iklim-terapi, Gunes terapi , Hidro-terapi, Diyet-terapi, Thermo- terapi, Inhalasyon-terapi, Isin terapi ve acik hava terapi imkanlari olmali
  • Hareket tedavisi ve degisik sekilde jimnastik ve saglik kazandirici spor imkanlari bulunmali
  • Parafin ve camur banyosu bulunmali, aletli, aletsiz masaj imkanlari bulunmali.
  • Rontgen ve laboratuar gibi tani imkanlari olmali
  • Uzman hekim, terapist ve hastabakici bulunmali.
  • Otel etrafinda, kur parki olmali, agaclandirma ve ciceklendirme ile bir park yapilmali
  • Acik hava spor imkanlari bulunmali(tenis, golf gibi.).

Termal saglik turizmi; tedavi, saglikli yasam, tatil ve dinlenme ve ayrica estetik ve guzellik olmak uzere 3 farkli amac icin yapilabilir.

Tedavi amacli kaplica turizmi: Kaplicalarin, tedavi amaciyla onerildigi hastaliklar sunlardir:

  • Kas iskelet sistemi hastaliklari: Kireclenmeler, kas agrilari
  • Cilt hastaliklari
  • Kalp dolasim sistemi hastaliklari, Solunum sistemi hastaliklari
  • Gastrointestinal sistem (Mide bagirsak ve karaciger) hastaliklari:
  • Bobrek ve idrar yollari hastaliklari:
  • Kadin dogum hastaliklari: Adet duzensizlikleri, agrili adet gorme
  • Norolojik hastaliklar, felcler, cocuk felcleri,kas gucsuzlukleri
  • Yasam kalitesinin artirilmasi: Kaplica tedavisinin bir diger onemli etkisi de hastanin yasam kalitesini yukseltmesi ve yasantisini aktif surdurebilmesi icin moral ve motivasyon saglamasidir .

Saglikli yasam ve tatil-dinlenme amacli kaplica turizmi: Gunumuzde kaplicalar saglikli yasam ve dinlenme icinde sik olarak tavsiye edilmektedir.

  • Saglikli yasam seklini yasayarak ogrenme
  • Fiziksel ve ruhsal sagligi koruma ,kazanma ve gelistirme
  • Kisinin kendisi ile bas basa kalmasi
  • Gunluk streslerden uzaklasma; Stres atma
  • Saglikli beslenmeyi ogrenme , diyet ve kilo verme
  • Saglikli bir tatil gecirerek saglik tatili yapma

Termal saglik turizmindeki gelismeler saglik turizmi icinde kaplica turizmini on plana cikarmistir. Boylece kaplica tedavi kurleri sadece hastalar icin birer tedavi degil, ayni zamanda saglikli bireyler icin de sagligi guclendirici, destekleyici birer aktif dinlenme tatillerine donusmustur. Ulkemiz bu tur saglik tatillerine yonelen cagdas bireyler icin en cazip ulkelerden biri durumundadir. Ozellikle, Turkiye yi Avrupa lilar acisindan termal saglik turizmi icin cekici ve tercih edilir kilacak bir cok faktor soz konusudur. Gunumuzde Avrupa insani artik kaplica tedavisini tercih ederken, kendi ulkelerinden farkli iklim, tarih ve kulturel ozelliklere sahip ulkeleri secmektedir. Turkiye, kisa surede Avrupalilarin kaplica tedavisi ve saglik turizmi icin ziyaret ettikleri en onemli ulke olmaya aday durumdadir. Ancak, gerek alt yapi, gerek tibbi yonetim ve hizmetler ve gerekse de egitimli ve deneyimli saglik personeli acisindan eksiklerimizi hizla tamamlamamiz gerekir.

Estetik Amacli Tedavi Uygulamalari

Bugun bir cok termal saglik merkezinde estetik amacli uygulamalar da yapilmaktadir. Basit ve ciddi estetik amacli cerrahi girisimlerden masaj , egzersiz, akupunktura kadar bir cok tedavi sekli guzellesmek amaciyla uygulanmaktadir.

Termal saglik turizmi kapsaminda yapilan uygulamalar ise su sekilde siniflandirilabilir:

  1. SPA Salus Per Aquam: Su ile gelen iyilik-saglik anlamina gelen bu terim termal ya da deniz suyunun agirlikli olarak kullanildigi vucut bakimi ve tedavileri icin kullanilmaktadir. Suyun bedensel ve ruhsal acidan iyilestirici gucunun harekete gecirilmesi amaclanarak yapilan tedavi demektir. SPA sektorundeki musterilerin yogun ilgisi ve hizli gelisim, bu sektorde yeni arayislari da beraberinde getirmistir. Renk ve isik terapileri, buhar odalarinda uygulanan ve toksin atmaya yardimci olan aromaterapi seanslari, SPA merkezlerindeki en cok tercih edilen yontemlerdir.
  2. Aromaterapi: Sifali ot ve cicek yaglariyla yapilan bir koku ve masaj tedavisidir. Bir cok hastalikta basari ile kullanilmaktadir
  3. Balneoterapi ve hidroterapi: Kaplica suyu ile yapilan tum tedavilerdir. Hidroterapi ise su ile ve su icinde yapilan egzersiz tedavileri demektir.
  4. Camur Banyosu: Kaplica sulari ile hazirlanan camur banyolari suya gore daha derin ve guclu bir isinma yaratir. Camurda kukurt, volkanik kul gibi mineraller mevcuttur. Ozellikle romatizma ve cilt hastaliklari tedavisinde tercih edilir.
  5. Tas Tedavisi (Stone Terapi): Sicak volkanik taslarin vucudun belirli bolgelerine yerlestirilerek ya da tasla belli bolgelerin ovulmasi seklinde uygulanan bir tedavi seklidir.
  6. Refleksoterapi ve refleksoloji: Refleksoloji ayaklarda bedenin tum bolgelerine, organlarina ve sistemlerine karsilik gelen refleks noktalari oldugunu kabul eden ve bu noktalarin beden anatomisinin aynasi oldugu prensibinden hareketle bu noktalarin elle veya ozel ignelerle uyarilmasi ile yapilan bir tedavi seklidir.
  7. Cicek Terapisi: Cicek terapisi hastaliklarin cogunun zihinsel ve duygusal oldugu inanisina dayanir. Bu terapi ile bitkilerin pozitif gucunun vucuda nufuz etmesi sonucu kazanilan pozitif ve duygusal gucun hastaliklara karsi direnc kazandirmasi amaclanir.
  8. Ayurveda: Hayat bilimi olarak tanimlanan ve Hindistan kokenli bir tedavi ve yasam seklidir. Kisileri beden tiplerine gor ayirir ve ona gore beslenme ve gunluk yasam duzenleri tavsiye eder.
  9. Talassoterapi: Deniz suyunun isitilarak tedavi amaciyla kullanildigi bir tedavi seklidir.
  10. Yosun Terapisi:Tedavi amaciyla yosun kullanilir
  11. Inhalasyon (Solukla Icine Alma): Mineral sifali sulardan gelen gaz ve buharlarin uygulanmasidir. Toplu veya tekli sekilde tatbik edilmektedir.
  12. OzonTerapisi: Yorgunluga sebep olan serbest radikallerin ortadan kaldirilmasina yarayan kanin oksijenlenmesini artirmak amaciyla ozon kullanilmasidir
  13. Masaj: Masaj elle birebir olarak uygulanan fizyolojik ve psikolojik etki yaratan kendine ait el teknik ve becerilerinin sistemlestigi saglik, spor, estetik ve guzellik, turizm gibi alanlari kapsayan basli basina bir tedavi seklidir.
  14. Klimaterapi: Saglikli iklim ortaminda bulunmak suretiyle uygulanilan iklim kuru ve bu amacla dag istasyonlari ve acik havadan faydalanmaya dayali bir tedavidir.

TURKIYENIN TERMAL TURIZMI POTANSIYELI

Turkiye; kaplicalar acisindan oldukca zengindir. Alpin-Orojenik Kusagi olarak adlandirilan genc bir dag zinciri ve onemli bir jeotermal kusak uzerinde bulunan ulkemiz kaynak zenginligi acisindan dunyada ilk ucte yer almaktadir . Sekil 6 1 ulkemizin jeotermal kaynaklari haritasini gostermektedir:

Sekil 6 1 Turkiye Jeotermal Kaynaklar Haritasi

Jeotermal acidan oldukca zengin olan Turkiye, dunyada dogal kaynaklarla tedavinin gittikce artan bir egilim olmasiyla, kaplica turizminde de tercih edilen ulkeler arasinda yerini almaktadir.

MTA verilerine gore Turkiye de, sicakliklari 20-110 santigrat derece, debileri de 2-500 lt/sn arasinda degisebilen 1500 dolayinda termal kaynak bulunmaktadir. Baska bir veriye gore ise Turkiye de 1300 dolayinda kaplica ve icme kaynagi bulunmaktadir. Bu kaynaklardan sadece birinci derecede oncelikli 32 kaplica ile yaklasik 350.000 termal yatak ve 350.000 kisi/gun/banyo olanagi sunulmaktadir. Ulkemizde ilkel ev benzeri kuruluslarda konaklayanlar dahil, yillik yatakli tedavi sayisinin ortalama 3 milyon, gunubirlikci tedavi sayisinin ise 6 milyon oldugu belirtilmektedir.

Turkiye'de, 240 adet kaplicadan yilda 7 Milyon kisi tedavi, estetik, rehabilitasyon ve dinlenme amacli olarak faydalanmaktadir. Ancak bu yeterli degildir.

Ulkemizde Yerel Yonetim Belgeli konaklama kurulus sayisi 153 Turizm Bakanligi Belgeli konaklama kurulus sayisi ise 34 dur. Yapilan bir arastirma Turkiye de 400 bin yatagin uzerinde ek bir potansiyel oldugunu gostermistir. Turkiye bu potansiyeli gerceklestirirse yaratacagi modern SPA merkezlerinde yuzde 40 doluluk ile ortalama 10 gece konaklayan 6 milyona yakin kaplica musterisinden 8 milyar dolarin uzerinde bir gelir elde edebilecektir. Bunun icin cok kaliteli bir alt ve ust yapi ile iyi bir tanitim ve pazarlama gereklidir.

Termal turizmi diger zengin arkeolojik, dogal, klimatolojik, thalassoterapik yan unsurlariyla birlestirerek hastalara sunuldugu zaman, Turkiye kisa surede dunyanin bir numarali termal turizm merkezlerinden biri olma potansiyeline sahiptir.

Turkiye nin termal sulari, sicakliklari , fiziksel ve kimyasal ozellikleri ile Avrupadaki termal sulardan daha ustun nitelikler tasimaktadir. Turkiye deki kaplica sulari Avrupa kaplicalari ile karsilastirildiginda su farkliliklar saptanir.

  • Turkiye de kaplica sulari, dogal ve bol su verimlidir. Bati da kaplica sulari ise genellikle derin sondaj ile yuzeye cikarilmis yer alti sulari sekindedir.
  • Turkiye deki kaplica sularinin, icindeki maden degeri yuksek olup, kukurt, radon ve tuz bakimindan zengindir. Termal tedavi acisindan etkili ve onemli ozelliklere sahip bulunmaktadir. Avrupa da ise kaplica sulari genellikle eriyik madenleri ile kukurt ve radyoaktif ozellikleri bakimindan sinirli degerlere sahiptir.
  • Turkiye de kaplica sularinin; onemli bir kismi deniz kiyisinda (Armutlu, Kestanbol, Cesme, gibi), bir kismi orta yukseklikteki daglik ve ormanlik bolgelerde(Bolu, Kizilcahamam, Gediz gibi) yer almaktadir. Bu avantaj ve farkliliklar termal kaynaklari kullanimi bakimindan cesitlilik, cekicilik ve avantaj saglamaktadir.
  • Ayrica ulkemizde kur suresi uzundur. Ornegin Koycegiz-Sultaniye de kur suresi yilda 210 gune ulasmaktadir. Avrupa da en fazla 120 gundur. Ancak Avrupa nin bu alanda sahip oldugu alt-ust yapi tesis ve hizmetleri ile doktor denetiminde surdurulen kaplica kur ve tedavi hizmetlerinin bakimindan Turkiye ile karsilastirilmasinin mumkun olmadigi belirtilmektedir.

Turkiye de isgucunun ve kaplica kur ucretlerinin dusuk olmasi baslica avantajlardir. Bu sayilan avantajlari yaninda bu alanda hizmet veren isletmelerin en onemli sorunlari, personelin nitelik acisindan yetersiz olmasi, ara eleman ve kaplica dalinda uzman doktor ve mali destek eksikligidir. Ayrica ozel ve kamu yoneticilerinin termal turizmin alt ve ust yapi, amaci, isletme, pazarlama, tanitim, tibbi ve teknik uygulamalar konusunda yeterince bilgi ve deneyim sahibi olmadiklari ifade edilmektedir.

Kaplicalarda yeterli ve nitelikli tesislerin az olmasi kaplicalarin turizme acilmasinin onundeki asil engeli olusturmaktadir. Saglik soz konusu oldugunda yabanci turistler icin kaplica tesislerinin niteligi cok daha onem kazanir. Su kulturunu Turk Hamami ile doruga cikarmis bir topluma cogu termal tesislerin durumu hic de yakismamaktadir.

Turkiye jeotermal kaynaklar bakimindan cok zengindir, cok eski caglardan beri kullanilan kaplicalari vardir, fakat bunlarin cogu henuz ilkel sartlarda calistirilmakta, hamam isletmeciligi yapilmaktadir.

Deniz ve gunes? Turkiye?nin tanitiminda en cok kullanilan kavramlar. Oysa bilindigi gibi Turkiye binlerce yillik bir kulturel mirasa ev sahipligi yaptigi gibi Avrupa?nin da en buyuk termal kaynaklarina sahip durumdadir. Turkiye?deki "dogal cikisli ve bol" olarak nitelendirilen termal sular, eriyik maden degeri acisindan yuksek, kukurt, radon ve tuz bakimindan da zengin olarak bilinmektedir. Anadolu?da tarihe dayanan ozellikleri ile halk arasinda sayfiye kulturu durumuna gelen jeotermal merkezlerin bazilarinda uygun iklim kosullarinin etkisi ile kur mevsimi 210 gune kadar cikabilmektedir. Turizm sektoru temsilcilerine gore, mevcut isletmelerin kullanimi ise maalesef ?hamam kulturu?nu asabilmis degil ve acil bir bicimde rehabilitasyona ihtiyaclari var.

Termal kaynaklarin etkili kullanimi, buralarda mevcut termal isletmelerin gunun sartlarina uygun donanimi ve isletilmesini gerekli kilmaktadir. Ayni zamanda sunulan hizmetin kalitesi de buyuk olcude istihdam edilen personelin niteligi ve niceligine baglidir. Isletmelerin problemlerinin neler oldugunun arastirilmasi ile sorunlarin tespiti ve cozumu halinde, isletmeler uluslararasi rekabet gucune kavusacaklardir.

Mevcut potansiyelden hem turizm acisindan hem de halk sagligi acisindan yeterince yararlanilmasi ve termal turizm isletmelerine dikkat cekmek icin tez yazari tarafindan Karadeniz bolgesinin dunya turizmi acisindan bilinen ve onemli bir bolgesi olan Firtina vadisi ?Ayder bolgesinde kaplica tedavisinin de uygulanacagi bir saglik koyu planlanmistir . Sekil 6 2?de tesis planindan kucuk bir kesit sunulmustur.

Turkiye, halen 50 bin olan yatak kapasitesini 2020?li yillarda bir milyon yataga cikaracak, yilda 10 bin olan yabanci termal turist sayisini da bir milyon seviyesine cikacaktir. Bu hedeflere ulasilmasi durumunda ise Turkiye?nin, 15 gunluk termal turlardan kazanacagi gelir yillik 14 milyar dolar olarak hesaplanmaktadir.

Ulkemizde 46 ilde 190 civarinda kaplica tesisi bulunmaktadir. Kultur ve Turizm Bakanligindan termal amacina yonelik olarak (Saglik Bakanliginca kur merkezi uygun gorulen) turizm yatirim belgesi almis 12 tesisin yatak sayisi 2.347, turizm isletme belgesi almis 30 tesisin yatak sayisi ise 8.567?dir. Yaklasik olarak 16.000 yatak kapasiteli 156 tesis ise yerel idare tarafindan belgelendirilmistir.

Bugune kadar 2634 sayili Turizmi Tesvik Kanunu uyarinca ilan edilmis ve halen yururlukte bulunan 34 adet turizm merkezi ve 1 adet Kultur ve Turizm Koruma ve Gelisim Bolgesi bulunmaktadir . Sekil 6 3 bu merkezleri gostermektedir..

Sekil 6 3 Turizm Tesvik Kanunu Uyarinca Ilan Edilen Turizm Merkezleri

Saglik ve Termal Turizmin gelistirilmesi amaciyla Saglik Bakanliginca baslatilan ?Termal Turizm Kentleri Projesi? kapsaminda ulkemizdeki jeotermal potansiyeller dikkate alinarak bolgesel olarak yeni alanlar tespit edilmistir(Sekil 6 4). Bu calisma kapsaminda jeotermal kaynak potansiyelinin belirlenmesi ve altyapi imkanlarinin saptanmasi, alternatif turizm turleriyle iliskilendirilmesi ve sonucunda termal amacli gelisim stratejilerinin belirlenecegi arastirma raporlari ile ilgili termal master plani hazirlanmaktadir. Buna gore Turkiye 7 bolgeye ayrilmistir:

  1. Guney Marmara Termal Turizm Kentleri Bolgesi: Canakkale, Balikesir, Yalova
  2. Frigya Termal Turizm Kentleri Bolgesi: Afyonkarahisar, Kutahya, Usak, Eskisehir, Ankara
  3. Guney Ege Termal Turizm Kentleri Bolgesi: Izmir, Manisa, Aydin, Denizli
  4. Orta Anadolu Termal Turizm Kentleri Bolgesi: Yozgat, Kirsehir, Nevsehir, Nigde
  5. Bu bolgeler oncelikli gelistirilecek bolgeler olarak belirlenmistir. Bunlar disindaki bolgeler de su sekildedir:
  6. Kuzey Anadolu Termal Turizm Kentleri Bolgesi: Amasya, Sivas, Tokat, Erzincan
  7. Dogu Marmara Termal Turizm Kentleri Bolgesi: Bilecik, Kocaeli
  8. Bati Karadeniz Termal Turizm Kentleri Bolgesi : Bolu, Duzce, Sakarya

Yukaridaki verilen bolgelerle birlikte bu calismalar sonucunda elde edilecek bilgi ve deneyimler tum ulke geneline yansitilarak calisma genisletilecektir. Bu bolgelerin her birinin destinasyon merkezi olarak gelistirilmesi ve bu bolgeler icinde termal kaynakli tesisler basta olmak uzere golf, doga turizmi, su sporlari vb. turizm turleri ile butunlesmesi ve yakin cevredeki diger kulturel ve dogal degerlerle de iliskilendirilmesi hedeflenmektedir.

Saglik bakanligi son donem calismalarinda; bunyesinde kur merkezi, kur parki gibi SPA ve Wellness uygulamalarinin yogun olarak yer aldigi uniteler iceren, uluslararasi standartlara sahip olan ve termal kent olusumuna uygun bolgesel olcekte gelistirilebilecek alanlarin tespiti ile bu alanlarin cevre duzeni planlarinin yapimi sonrasi yatirimciya tahsisi konusuna onem vermektedir.

Sekil 6 4:Termal Turizm Kentleri Bolgeleri ve Merkezleri

DUNYADA TERMAL VE SAGLIK TURIZMI

Bati ulkelerinde, Avusturya, Almanya, Fransa, Italya, Cekoslovakya, Macaristan ve Romanya turizminin en buyuk gelir kaynaklarindan birini termal turizmi teskil etmektedir.

Turkiye?ye her yil saglik turizmi icin gelenlerin cogu termal kaynaklarin yogunlukta oldugu Izmir, Afyon, Sivas, Antakya ve Kutahya gibi illere giderken, hastanelerde tedavi olmak isteyenler agirlikli olarak Istanbul?u tercih etmektedir. ?Her sey dahil? konseptinde yabanci turistler, kisi basina yaklasik 500 Euro harcama yapmaktadir. Buna gore saglik ve guzellik turizminden saglanan gelir 100 milyon Euro civarindadir.

Yurt disinda termal saglik hizmetlerini ve ulkemiz icin onemini daha iyi anlayabilmek adina bolgeler; Avrupa, Orta Dogu ve Orta Asya ve de Afrika ulkeleri olmak uzere uce ayrilabilir: .

Avrupa acisindan saglik turizmi:

Avrupa ulkelerinde saglik hizmeti sunumu cok kaliteli ve pahalidir. Toplumun beklentileri ust duzeydedir. Toplum yaslanmakta saglik hizmetine olan ihtiyaclari tabii olarak artmaktadir. Tablo boyle olunca saglik harcamalari her gecen gun altindan kalkilamaz bir hale gelmektedir. Ozellikle ozel sigortaciligin ve ozel saglik hizmet sunucularinin arttigi ulkelerde durum daha da kotuye gitmektedir.

Hal boyle olunca Avrupa gelecekte saglik finansindaki sikintiyi asmak icin bircok yollar incelenmekte; bunlardan en onemlilerinden biriside saglik hizmetini daha ucuz, satin almak veya sigortalilardan katilim payini artirmak, hatta bazi saglik hizmetlerini kapsam disi birakmak olarak gorulmektedir.

Sonuc olarak Avrupa da pahaliya saglik hizmeti almak zorunda kalan sigortali icin daha ucuz, ama kaliteden taviz vermeyen, bekleme suresi kisa olan saglik hizmeti sunucularina ihtiyac vardir. Neticede Avrupa yurt disindan ucuza saglik hizmeti almaya aday haline gelmistir. Turkiye de hizmet vermeye aday bir ulkedir. Turkiye hizmet konusunda:

  • Kalitesi yukseldiginde,
  • Saglik sektoru cok iyi tanitildiginda,
  • Saglik hizmetine ilaveten paket halinde turizm imkanlari sunuldugunda,
  • Turkiye hukumeti ve ozel sektor Avrupa sigortalariyla cok siki iliskiler kurdugunda,

hedefine ulasacaktir.

Saglik turizmi acisindan Avrupa pazari uc ayri grupta dusunulmelidir:

  1. Avrupalilar
  2. Avrupa da yasayan vatandaslarimiz (gurbetciler)
  3. Avrupa da yasayan diger Musluman gocmenler (Pakistan, Iran, Irak, Fas, Tunus, Afrika vb.)

Oncelikli olarak 4 milyonu askin gurbetci ile 20 milyonu askin diger Musluman gocmenler Turkiye?den saglik hizmeti almaya basladigi anda Avrupa?nin yerli halkinin da ulkemize saglik turizmi icin gelmesi ancak kalite ve pazarlamanin iyi yapilmasiyla birlikte gerceklesebilecektir. Aksi takdirde bu alt yapi yapilmadan ve adimlar atilmadan oncelikli hedefin Avrupa?nin yerli vatandasi olmasi gercekci olmayacaktir. Bu grup Turkiye konusunda gurbetci ve musluman gocmenler kadar ?ilimli? olmadigindan birkac yanlis uygulamayla tum pazar kapanabilir.

Orta Dogu ve Orta Asya

11 Eylul Terorist saldirisindan sonra Orta dogudaki Muslumanlarin ABD ve Avrupa ya gidisleri ve iliskileri her alanda azaldigi ve zorlastigi gibi saglik hizmeti aliminda olumsuz yonde etkilenmistir. Artik orta dogudaki Muslumanlar ABD ve Avrupa?ya eskisi gibi rahat gidememektedirler.

Bilindigi uzere orta dogudaki zengin halk genelde Turkiye?nin kendini tanitmadigi ve gecmiste saglik alaninda cok ileri olmadigi icin saglik hizmetlerini hep Avrupa ve ABD den almaktadir. Bugun saglik hizmetini alabilecegi en modern, yakin ve kaliteli hizmet sunan ulke Turkiye?dir. Bu firsat iyi kullanilmali orta doguya bu konu iyi anlatilmali bu bolgede sigorta sisteminden daha ziyade vatandasin bizzat kendisi ikna edilmeli ve cazip paketler sunulmasi yeterli olacaktir. Cunku tedavi parasini genelde kendisi odeyecektir.

Orta Asya?ya gelindiginde konu biraz farkli. Turkiye Cumhuriyetleri?nde saglik hizmetinin kalite bilinci var ancak bolgede kaliteli saglik hizmeti sunuculari mevcut degil. Halkin zengin ust tabakasi ise bati ulkelerinden saglik hizmeti almaktadir.

Ortadogu?nun ve Orta Asya?nin bircok hizmet ve teknolojiyi batidan almasi izah edilebilir ancak; mesafe olarak yakin, musluman, iklim ve tabiati guzel, saglik hizmeti Batidan geri kalmayan (ozellikle 2-3 buyuk ildeki bazi ozel hastaneler) Turkiye?nin bu pazarndan pay alamayisinin gecerli bir nedeni olabilir. Bu da yine pazarlama ve tanitimdaki eksikligimiz, ve belkide bu buyuk pazari bu acidan kesfedemeyisimizdir.

Afrika Ulkeleri

Bu ulkelerde bir cok hizmette oldugu gibi saglik hizmeti de cok geridedir. Ust zengin sinif bu hizmeti batidan almaktadir. Ancak son yillarda batinin saglik alaninda karsilasmaya basladigi sikintilardan dolayi bu kismi ihmal etmeye baslamistir. Turkiye bu pazara ilk defa sicak bakmaya baslamistir. Zamanla bu pazara da kaliteli ve ekonomik bir saglik hizmeti sunulabilir.

Sonuc olarak saglik turizmi olarak sadece kronik hastaliklar ve planli tedavi hizmetlerini ucuz oldugu icin Avrupa?ya (ozellikle gocmenlere ) ve 11 Eylul sonrasi tablodan dolayi Ortadogu ve Orta Asya ya pazarlanabilir. Kaplica turizmi icin durum farklidir, cunku kaplicalarimiz kesinlikle kaliteli ve ekonomiktir. Bu nedenle kaplicalar iyi bir tanitim ve pazarlama stratejisi yurutulurse tum Avrupaliya cok rahat bir sekilde pazarlanabilir.

Ulkelere Gore Termal ve Saglik Turizmi

ALMANYA

Almanya?da 300 civarinda kaplica merkezi bulunmaktadir. Kaplicalara yilda 7 milyondan fazla yerli-yabanci ziyaretci gelmektedir. 750 bin yatak kapasitesi vardir. Yilda 3 milyon turist gelmektedir. Almanya'nin Stuttgart kentinde bulunan Das Leuze Kaplica ve Rekreasyon Tesislerini yaz aylarinda gunde 8000 kisi ziyaret etmektedir. Bu rakam, yillik ortalama gunde 3000 kisi olmaktadir. Almanya Munih?teki Bad Fussing Termal Tesisleri, 70 kilometrekarelik bir alana yayilan 23 bin yatak kapasitesine sahip otelleri, bes buyuk kur merkezi, kur parklari, binicilik parklari, sanatoryumu, hastanesi, klinik otelleri, konser salonlari, ibadet yerleri ile bir sehir gorunumune sahiptir. Ayrica bolgede bulunan, bazi otellerin icerisinde, kaplica ve termal su tedavisi ile ilgili tum birimler bulunmaktadir. Termal havuzlarin toplam alani, on bin metrekareye ulasan Bad Fussing tesisleri tum yil boyunca aciktir ve ziyaretcilerinin saglik, dinlence, eglence dahil tum ihtiyaclari karsilanabilmektedir. Yilda bir milyon gecelemenin gerceklestigi tesisin ziyaretci sayisi ise neredeyse Turkiye?nin tum tesislerinde gerceklesen rakam kadardir. Almanya?da bulunan 200 termal kaynagi degerlendiren 250 civarindaki tesislerde geceleme sayisi 65 milyon, ziyaretci sayisi ise 12 milyondur. Termal turizmin ulke ekonomisine katkisi ise 30 milyar dolar civarinda gerceklesmektedir. Hekim teshisi ve raporu olmasi sartiyla, kaplica tedavilerinin hem ozel hem de kamu saglik sigorta sirketleri tarafindan tam veya kismen karsilandigi ulkelerden biridir. Kaplica tedavisi Almanya?da cok eskiden beri uygulanmaktadir. Kaplica tedavisi ulke kulturunun bir parcasidir. Almanya?da her Alman vatandasinin 3 senede 1 olmak uzere, 4 haftalik kaplica tedavisi hakki vardir. Kaplica tedavileri is temposu icinde uretkenligi arttirmaktadir. Son yillarda ekonomik kriz nedeniyle hukumet artik kaplicalarla ilgili harcamalari kisitlamaktadir. Gunluk tedavi maliyeti, her sey dahil, hastaliklara gore degismek kaydiyla 100-150 Euro arasinda degismektedir.

MACARISTAN

Termal saglik turizmi konusunda cok gelismis ulkelerden birisidir Romalilar ve Osmanli imparatorlugu dahil bir cok uygarlik tarafindan bu ulkedeki kaplica merkezleri tedavi amaciyla kullanilmistir. Macaristan?da bugun 120 civarinda kaplica merkezi bulunmaktadir. Her yil Macaristan?a gelen insanlarin %22?si bu kaplicalara gitmektedir. Sadece Budapeste?de 80?den fazla kaplica merkezi bulunmaktadir. Termal saglik amaciyla yilda 10 milyondan fazla turist gelmektedir. Genellikle ziyaretler ciddi hastaliklarin tedavisi icin yapilmaktadir. Ancak dinlenme ve kendini daha iyi hissetmek icin gelenlerin sayisi da oldukca fazladir. Her sene her hastalik grubundan binlerce hastaya hizmet verilmektedir.

Macaristan?da her sey dahil sunulan paketlerde 7 gunluk tedavi 400- 900 Euro, 14 gunluk tedavi icin 800-2000 Euro ve 21 gunluk tedavi icin 1400-2400Euro arasinda degisen fiyatlar uygulanmaktadir. Hekim raporu olmasi kaydiyla, sosyal saglik sigorta sistemi, tedavi masraflarin onemli kismini karsilamaktadir.

YUNANISTAN

Eski caglardan beri, Yunanistan?da , kaplicalarin tedavi edici ozellikleri bilinmekte ve tedavi icin kullanilmaktadir. Hatta bazi arastirmacilar kaplica tedavi yonteminin ilk olarak Yunanistan?da basladigini soylemektedir. Tarihci Herodotos, Hipokrates ve Herophilus, Agasthinios gibi doktorlar, bu kaplicalarin tedavi edici ozelliklerinden eserlerinde bahsetmektedirler.

Kaplica tedavi merkezlerinin cogu deniz kenarindadir. Kaplicalara daha cok Agustos ve Eylul aylarinda ziyaretciler gelmektedir. Kaplica tedavilerinin %40?i Eylul ayinda yapilmaktadir. Ortalama tedavi suresi 15-21 gun kadardir. Her yil kaplicaya gelenlerin sayisi Yunanistan nufusunun yaklasik %2?si kadardir.

Hekim raporu ve tavsiyesi olmasi sartiyla sigorta sirketleri tedavi giderlerini karsilamaktadir.

ITALYA

Italya?da 350 civarinda termal kur merkezi vardir. Yilda ortalama 6 milyon civarinda ziyaretci gelmektedir. Termal kur merkezleri ulkeye sagladigi doviz ve istihdam acisindan cok onemlidir.

Kaplica kur merkezleri bir cok sehre dengeli olarak dagilmistir.. Bunun en onemli nedeni, ulkede bulunan volkanik daglar ve bunlarin sonuclari olarak dusunulmektedir.

Kas-iskelet sistemi hastaliklarindan deri hastaliklarina kadar bir cok hastalik icin kaplicalarda tedavi hizmeti verilmektedir.

Italya?da hekim raporu varsa tedavi masraflari sigorta sirketler tarafindan ya tam yada kismen karsilanmaktadir.

CEK CUMHURIYETI VE SLOVAKYA

Alternatif tip yontemleriyle tedavi, bu ulkelerde eskiden beri bilinmekte ve kullanilmakadir. Daha yeni olmasina ragmen Yunanistan ve Macaristan?a kiyasla son yillarda Cekoslovakya?da cok gelismis tedavi edici kaplica merkezleri kurulmustur. 2 ulkede yaklasik 60 kaplica kur merkezi vardir ve senede 500,000 civarinda hastaya termal tedavi hizmeti verilmektedir.

2 haftalik kur ucreti 950- 1500 dolar arasindadir. Kisa kiyasla yaz sezonunda kur ucretleri artmaktadir. Hastaligini belgeleyenler icin sigorta sirketler tedavi masraflarinin cogunu karsilamaktadir.

JAPONYA

Japonya?da 1500 adet kaplicada 100 milyon kisi termal turizm yapmaktadir. Termal turizmi son derece verimli degerlendiren bir baska sehir ise, Japonya?nin Beppu sehridir. 126 Milyon nufuslu Japonya?nin sadece Beppu sehrine 12-13 Milyon kisi termalizm amacli olarak gelmektedir. Beppu'da saniyede 1000 litre jeotermal su termal tedavi icin kullanilmaktadir. Tum Japonya?da bulunan bin 500 kaplicayi degerlendiren insan sayisi ise yaklasik 100 milyon kisidir.

DIGER ULKELER

Dunyada kaplicalar esit olarak dagilmamistir. Asya ve Afrika?nin bazi kesimlerinde daha az bulunmasina ragmen, Avrupa?da kaplicalar daha bol miktarda bulunmaktadir.

Kaplica kulturu dogu ve guney Avrupa ulkelerinde daha fazla gelismistir. Eskiden beri Ingiltere, diger kuzey Avrupa ulkeleri ve Amerika?da kaplica tedavi kulturu fazla gelismemistir ve bugun ayni durum devam etmektedir. Dunya?da kaplica dagiliminin esit olmamasinin en onemli sebebi iklim farkliliklaridir.

Amerika, Ingiltere ve Kuzey Avrupa ulkelerinde bulunan kaplica merkezleri daha cok dinlenme amacli kullanilmaktadir. Dinlenme amaciyla Ingilterede yilda yaklasik 1 milyar sterlin harcanmaktadir. Amerika'da yaklasik 10.000 yildir kullanilan, Kizilderili kulturunden gelen termalizm icin 210 adet kaplica vardir. Bu kaplicalardan yilda 4,5 Milyon kisi yararlanmaktadir ve yaklasik 300 Bin kisi bu alanda istihdam edilmektedir.

Fransa?da ve Ispanya?da yilda 700 bin ve 500 bin kisi kaplicalara girmektedir. Her iki ulkede de 100?un uzerinde termal tesisi bulunmaktadir.

Rusya?nin bazi bolgelerinde iyi duzenlenmis kaplica merkezleri vardir. Arastirmalar her 3 Rus vatandasindan birinin kaplica merkezine hayatinda en az bir kere gittigini gostermektedir. Ortalama yilda 10 milyon kisi kaplicaya gitmektedir. Rusya ile beraber, diger baltik ulkelerinde tedavi amacli kaplicalar cok yaygindir. Ozellikle kalp hastaliklari, astim, lokomotor sistem hastaliklari, sinir sistem hastaliklari, gibi bir cok sistemi ilgilendiren rahatsizliklar icin kaplica tedavi hizmeti verilmektedir. Bu kur merkezlerine gelen hastalarin cogu Finlandiya?dan gelmektedir.

Bulgaristan?da kaplica tarihi oldukca eskiye dayanmaktadir. Karadeniz sahilleri boyunca 300 civarinda kaplica merkezi vardir. Bunlarin cogu zamanla oteller icinde isletilen modern kur merkezlerine donusturulmustur. Her yil sene yuz binlerce hasta bu merkezlere gelmekte ve cok degisik hastaliklar icin kaplica tedavi hizmeti verilmektedir.

Diger Akdeniz ulkeleri olan Israil, Fas ve Tunus?ta da kaplicalar bulunmaktadir. Hindistan,Tayland, Singapur ve Endonezya gibi Guney dogu Asya ulkelerinde kaplicalar daha cok buyuk ve luks oteller icinde isletilmektedir. Burada genellikle turistin kendini iyi hissetmesine veya dinlenmesine yonelik tedaviler uygulanmaktadir.

Cesitli ulkeler termalizmin insan sagligi ve turizm sektorunde onemli bir yeri oldugunun bilincinden hareketle saglik turizmi konusuna onem vermektedirler. Oncelikli Avrupa ulkeleri olmak uzere bunun ornekleri acikca gorulebilir. Bir fikir vermesi acisindan Tablo 7 1?de bazi ulkelerdeki kaplica sayilari ve tedavi masraflari verilmistir:

TERMAL SAGLIK TURIZMINDE HEDEFLER

Termal saglik turizmi gelistirmenin, Kultur ve Turizm Bakanliginin 2006'daki en onemli calisma konularindan biri oldugunu ifade eden yetkililer, ''Termal Turizm Kentleri Projesi'' ile 21 ilde termal turizm alanlarini tahsise acmaya hazirlanmaktadir. Yetkililer, tahsise acilacak alanlarin, komple bir saglik guzellik ve spor kompleksi olusturabilmesi icin en az 100 bin metrekare olacagini ifade etmislerdir.

Turkiye'nin termal saglik turizm acisindan dunyada ilk uc ulkeden biri olmasina ragmen termal turizmin ekonomiye katkisinin yuzde 1'lerin altinda oldugunu, bunu artirmak gerektigi bildirilmektedir.

Kisa vadede 50 bin yatak kapasiteli termal tesis yatirimi hedefleyen Kultur ve Turizm Bakanligi, Turkiye'nin gelecekte termal turizmde dunyanin en onemli ulkelerinden biri olmasi amaclamaktadir.

Termal saglik turizminin canlandirilmasina yonelik calismalar sonucunda, Turkiye'nin turizm gelirlerinin artirilmasi, turizm cesitliligini artirarak 12 ay turizm imkaninin saglanmasi, yurtdisindaki alternatif turizme yonelik talebin Turkiye'ye cekilmesinin yaninda ic talebin de degerlendirilmesi ve boylece bolgesel kalkinmaya destek olunmasi amaclanmaktadir.

Kultur ve Turizm Bakanligi?nin buyume hedeflerine gore termal saglik turizminin gelecegi cok parlak gozukmektedir. Kultur ve Turizm Bakanligi?nin hazirladigi ?Turkiye Turizm Stratejisi 2023 Eylem Plani? isimli raporda ?Turizm sezonunun butun bir yila yayilarak turizmin cesitlendirilmesinin onemi vurgulanmaktadir. Bu amacla oncelikli olarak termal saglik turizmi , kis turizmi, golf turizmi, deniz turizmi, ekoturizm ve yayla turizmi gibi alternatif turizmlerin gelistirilmesinin onemi vurgulanmaktadir. Bakanligin uzun vadeli projeksiyonlarinda yillik termal turizmde ziyaretci sayisi15 milyon olarak hedeflenmektedir.

Baslica 7 hedef belirlenmistir:

  1. Su anda yaklasik 40000 olan kaplica yatak kapasitesini 2020 yilinda 1 milyon yataga cikarmak
  2. Gunumuzde 10 000 kisi/yil civarinda olan yabanci termal turist sayisini 2020 yilinda 1 Milyon?a cikarmak.
  3. Su anda 7 milyon kisi olan ic turist sayisini 30 milyona cikarmak. Ozetle Termal saglik turizminde hedef 1 Milyon yabanci ve 30 Milyon yerli turist olmalidir. Daha uzun vadede hedef 15 milyon turisttir.
  4. Termal saglik turizmine yonelik 500 bin tesisi isletmeye acmak
  5. Bu calismalari tum ulkeye yayginlastirmak
  6. Uzun vadede ulkemizin termal saglik konusunda Avrupa?da birinci ulke olmasini saglamak
  7. 15 gunluk tedavi programi esas alindigi takdirde bu hedeflerle yerli turist basina 400 USD harcamayla toplam 12 milyar USD; yabanci turist basina 2000 USD harcamayla 2 milyar USD gelir hedeflenmektedir. Boylece toplamda yillik 14 milyar dolar ekonomik dongu saglanmis olacaktir.

SONUC

Turkiye termal kaynaklari bakimdan oldukca onemli bir potansiyele sahiptir. Ulkemizde bu mevcut potansiyelin yeterince kullanilmadigi da bilinen bir gercektir. Nitekim daha oncede belirtildigi uzere Saglik Turizmi icin ulkemize gelen turist sayisinin toplam turist sayisi icinde 0.55 gibi oldukca dusuk bir oranda oldugu gorulmektedir. Turkiye; 2008 yili itibariyle termal saglik turizmi acisindan onemli bir asamaya gelmistir. Ulkemizin Termal Turizm de hak ettigi yeri alabilmesi bu alanda mevcut sorunlarin tespiti ve cozumu ile mumkun olabilecektir.

Baslica sorunlar su sekilde siralanabilir:

  • Tanitim sorunu,
  • Alt yapi sorunu,
  • Bu konuda isletmelere yonelik standartlarin olmamasi(personel, malzeme, arac-gerec gibi),
  • Sektorun ekonomik acidan yeterince desteklenmemesi,
  • Bu alanda calisan personelin nitelik ve nicelik acisindan yetersizligi,
  • Profesyonel yonetim anlayisina sahip olunmamasi,
  • Mevzuatda daginiklik,
  • Burokratik engeller.

Sorunlara yonelik cozum onerileri ise su sekildedir:

  • Termal tesislerde gerek fiziki sartlar, gerekse personel, malzeme, donanim gibi konularda Avrupa standartlarina benzer standartlar getirilmeli, termal saglik turizmini sunacak kurumlarin, egitimli yabanci dil bilen personel istihdam etmeleri ve duzenli bir sekilde denetlenmeleri gerekmektedir.
  • Saglik Bakanligi, Kultur ve Turizm Bakanligi ve ilgili kurumlarin sektore destek olmalari cok onemlidir. Sektor koordinasyon icinde bu destegi degerlendirmelidir. Saglik Bakanligi, Turizm Bakanligi ve yerel yonetimler isbirligi yapmali, tek bir merkezden ruhsat verilmeli, bu konuda burokratik engeller asilmali, termal saglik turizmine hizmet verecek kurumlara yatirim ve planlamada mevzuat acisindan ayricalik tanimalidir.
  • Ulkemize termal saglik turizmi yatirimlarini cekebilmek icin tanitim ve tesvikleri daha cazip hale getirilmelidir.
  • Turizm Bakanliginin tanitim faaliyetleri icinde Termal Saglik Turizminin yurt disi ve yurt ici tanitimina yeterince yer verilmeli,
  • Ulkemiz icin cok onemli olduguna inanilan Termal sagli turizmine STK?larin destegi ve katilimi saglanmalidir.
  • Termal saglik turizminin tanitiminda medya destegi yeteri kadar kullanilmalidir.
  • Termal saglik ve turizm konularinda belli bolgelerde sempozyumlar ve paneller yapilmali ve konunun onemi bolge bazinda vatandaslara anlatilmalidir.
  • Bu alanda uzmanlasmis saglik personeli ve ara eleman yetistirilmesi konusunda MEB ve YOK isbirligine gidilmeli, gerekirse sektorun ihtiyaci olan saglik personeli temininde yasanan sikintiyi asmak acisindan gerekirse yabanci saglik personeli calistirilmasinin yolu acilmalidir.
  • Termal saglik turizmi acisindan yasli ve engellilere hizmet verecek yardimci personelin yetistirilmesi amaciyla meslek liselerinde ve yuksek okullarinda ozel bolumlerin acilmasi gerekmektedir.
  • Sektor isletmelerinin sorunlarinin tespitine yonelik bilimsel arastirmalara destek verilmeli,
  • Termal tesislerin bulundugu yorelerde alt yapi (yol, enerji ve cevre sagligi) konularinda gerekli yatirimlar yerel yonetimler ve hukumet tarafindan saglanmali,
  • Sektore yatirim yapmak isteyenlere danismanlik hizmeti verilmeli,
  • Ulkemizde insanlarin yasam kalitesinin yukseltilmesinde gelismis ulkelerde oldugu gibi, insanlarimizin bu merkezlerden yararlanmalari konusunda tedavi giderlerinin karsilanmasi konusunda konaklama ve tedavi giderleri ile gerekli yasal duzenlemeler yapilmalidir.
  • Termal saglik turizminin; medikal, termal ve ileri yas turizmi olarak incelenmesi ve degerlendirilmesi, uygulama ve sonuclari acisindan cok onemlidir.
  • Termal saglik turizmi faaliyetlerinin 12 aya yayilmasina onem verilmeli ve gayret gosterilmelidir.
  • Ulkemizin; iklimi, dogasi, jeopolitik konumu, termal kaynaklari ve son yillarda saglikta gosterdigi performans nedeniyle termal saglik turizmi icin cok iyi bir potansiyele sahip oldugu unutulmamali ve en iyi sekilde degerlendirilmelidir.
  • Yasli bakim hizmeti icin ozel koyler ve bolgelerin olusturulmasi ve termal saglik turizminin hizmetine sokulmasi cok onemlidir. Ozellikle yaylalarimiz bunun icin cok uygundur.
  • Dunya nufusu hizla yaslanmaktadir. Ulkemizin genc nufusu uzun yillar devam edecek onemli bir potansiyel kaynaktir. Turkiye termal saglik turizmi kapsaminda yurtdisindan gelecek yaslilara geleneksel orf ve adetlerimizle cok iyi yasli bakim hizmeti verebilecek yetenege sahiptir.

OZET

Bu calismani temel amaci; Turkiye?de yeni gelismekte olan ve dunyada da son 10-15 yildir geliserek yayginlik kazanmaya baslayan saglik turizmi ve termal (saglik) turizmi konusunda Turkiye?deki durumun incelenmesi ve ulke icin alternatif gelir kaynagi yaratabilecek bir turizm turu olarak medikal turizmin gelisme olanaklarini arastirmaktir. Konuya iliskin olarak; dunyada medikal turizmin durumu, medikal turizmin bir dis kaynak kullanim araci olarak degerlendirilmesi ve medikal turizmin avantaj ve dezavantajlari gibi konularda degisik kaynaklardan elde edilen bilgiler bir araya getirilerek konu degerlendirilmeye calisilmistir. Ozellikle Turkiye?nin saglik turizmi ve medikal turizm konusunda avantaj ve dezavantajlari ve gelecege donuk olarak olusabilecek firsatlar ulke turizminin cesitlendirilmesi, ekonomik boyutlari ve alternatif turizm olanaklari bakimindan incelenmektedir.

KAYNAKCA

  1. Medikal Turizm; Arastirma:2005/1, Turizm ve Saglik, Dr.Dursun Aydin
  2. TURIZM BAKANLIGI: Saglik Turizmi ve Turizm Sagligi, T.B. Yatirimlar Genel Mudurlugu, Arastirma ve Degerlendirme Dairesi Baskanligi, Yayin No:1993-8, 1993, Ankara.
  3. Termal Turizm, Kaplica Turizmi ve Turkiye Gercegi, Prof.Dr.Zeki Karagulle
  4. http:www.tursab.org.tr./4.htm; http:www.tursab.org.tr./12.htm, erisim 21.3.2009
  5. Turkiye?de saglik turizmi ve termal turizmin gelistirilmesi , Dilaver Tengilimoglu, H.Dilek Sevin, Bilal Ak
  6. SPA, Wellness tanimi ve Uygulama alanlari , Ders notlari, Prof.Dr.Mustafa Guler
  7. Termal turizm en sonunda gelismeye basladi, Internet notlari, erisim 18.2.2009
  8. Termal turizmin mesleki egitim kapsaminda mufredata kavusturulmasi, Izmir, 2006
  9. Turkiye?de Termal Turizmin Altin Gelecegi, Internet notlari,erisim 20.11.2009
  10. Turizm ve Saglik Dr. Dursun Aydin, Saglik Turizmini Gelistirme Dernegi
  11. Kaplica tedavisinin uygulama ozellikleri, Internet notlari, 18.10.2009
  12. Saglik Turizminin tek eksigi; Tanitim, Dr.Dursun Aydin,Saglik Turizmini Gelistirme Dernegi
  13. ARASIL Tansu: Termal Sularin Saglik Alaninda Kullanimi, ANATOLIA, Yil:2, Sayi:17-18, Mayis-Haziran, 1991, Ankara
  14. Dunya?da ve Turkiye?de saglik ve termal turizmi, Taner Piri
  15. I.Uluslararasi Saglik Turizmi Kongresi Sonuc Bildirisi, 14-17 Mart 2008, Belek/Antalya

Writing Services

Essay Writing
Service

Find out how the very best essay writing service can help you accomplish more and achieve higher marks today.

Assignment Writing Service

From complicated assignments to tricky tasks, our experts can tackle virtually any question thrown at them.

Dissertation Writing Service

A dissertation (also known as a thesis or research project) is probably the most important piece of work for any student! From full dissertations to individual chapters, we’re on hand to support you.

Coursework Writing Service

Our expert qualified writers can help you get your coursework right first time, every time.

Dissertation Proposal Service

The first step to completing a dissertation is to create a proposal that talks about what you wish to do. Our experts can design suitable methodologies - perfect to help you get started with a dissertation.

Report Writing
Service

Reports for any audience. Perfectly structured, professionally written, and tailored to suit your exact requirements.

Essay Skeleton Answer Service

If you’re just looking for some help to get started on an essay, our outline service provides you with a perfect essay plan.

Marking & Proofreading Service

Not sure if your work is hitting the mark? Struggling to get feedback from your lecturer? Our premium marking service was created just for you - get the feedback you deserve now.

Exam Revision
Service

Exams can be one of the most stressful experiences you’ll ever have! Revision is key, and we’re here to help. With custom created revision notes and exam answers, you’ll never feel underprepared again.