Effect van EPO

Published:

This essay has been submitted by a student. This is not an example of the work written by our professional essay writers.

Inleiding

Het hoofddoel van dit onderzoek is onderzoeken wat het effect van EPO is op je sportprestaties. Dit zal worden onderzocht met behulp van een aantal deelvragen. Ten eerste zal er worden gekeken naar het effect van EPO op het menselijk lichaam. Ten tweede zal er antwoord worden gegeven op hoe EPO je sportprestaties beïnvloed. En tot slot kijken we bij welke sporten EPO het meeste effect heeft. Door het beantwoorden van deze vragen zal er antwoord worden gegeven op de hoofdvraag; Wat is het effect van EPO op je sportprestaties?

Er wordt straks eerst een kleine uitleg gegeven over wat EPO nou eigenlijk is, en wat voor effect EPO op je lichaam heeft. Vervolgens wordt er uitgelegd wat de gevaren van EPO zijn en hoe ze in topsport de controle uitvoeren op het gebruik van EPO. Daarna zal er uitgelegd worden hoe je op andere manieren ook hetzelfde effect van creëren als dat EPO op je lichaam heeft. In hoofdstuk 6 zal kort worden aangetoond dat er verschillende soorten EPO zijn, van verschillende generaties. In het laatste hoofdstuk zal er worden gekeken bij welke sporten EPO nou het meest effectief is en zullen er enkele voorbeelden van EPO gebruikers worden gegeven.

Tot slot volgt er een conclusie met het antwoord op de deelvragen en de hoofdvraag.

EPO

EPO, ook wel Erytropoëtine of hematopoietine genoemd. is een hormoon dat in de nieren en lever wordt geproduceerd en dat de aanmaak van rode bloedcellen stimuleerd. EPO is een glycoproteïne.

Erytropoëtine wordt door het menselijke lichaam gemaakt, maar kan ook in laboratoria gefabriceerd worden, en is dan een vorm van rhEPO (recombinante humane erytropoëtine) bekend onder merknamen als Eprex, Mircera etc. Menselijke nieren maken de stof als reactie op een lage zuurstofspanning zoals bij anemie wordt gezien. Oorspronkelijk werd de stof dan ook gesynthetiseerd als geneesmiddel voor mensen met niet goed functionerende nieren, die ondanks kunstnierbehandeling bijna allemaal bloedarmoede kregen door een gebrek aan epo. Door dit te geven kon de bloedarmoede worden gecorrigeerd. Ook kankerpatiënten kunnen tijdens de chemokuur epo toegediend krijgen tegen bloedarmoede, dit is nodig omdat door de chemokuur rode bloedlichaampjes in het lichaam kapot worden gemaakt.

Wat doet EPO?

Bloed bestaat uit rode bloedcellen, witte bloedcellen, bloedplasma en nog enkele andere deeltjes. EPO stimuleert de aanmaak van rode bloedcellen en verhoogt het totale bloedvolume; EPO zorgt dus voor meer bloed in het lichaam. Rode bloedcellen zorgen voor het transport van zuurstof in het hele lichaam. Een rode bloedcel bevat bepaalde structuren, die hemoglobines worden genoemd. Deze structuren in de bloedcel binden zuurstof aan zich (figuur 2). Sporters met veel rode bloedcellen voorzien hun spieren dus beter van zuurstof.

Als je gaat sporten, wordt er door je spieren melkzuur gemaakt. Melkzuur wordt vooral aangemaakt onder anaerobe omstandigheden. Anaeroob betekent zonder zuurstof. De spieren zorgen dus voor energie om te bewegen, zonder dat ze daarbij zuurstof gebruiken. Dit gebeurt alleen als het bloed niet genoeg zuurstof kan vervoeren naar de spieren, want het is erg ongunstig. Een sporter kan hierdoor namelijk verzuren. Bij verzuring is het gehalte melkzuur in de spieren zo hoog, dat je spieren eigenlijk niet meer willen bewegen. Dit kan leiden tot vermoeidheid en kramp. Spieren gaan dus alleen anaeroob werken als het echt moet. Een sporter die EPO gebruikt, kan meer zuurstof vervoeren en zal dus minder snel verzuren dan een sporter die geen EPO gebruikt. De spieren krijgen meer zuurstof aangeleverd en hoeven dus niet anaeroob te werken.

Als het totaal aan rode bloedcellen en het totale bloedvolume stijgt, heeft dat ook enkele voordelen voor het lopen of fietsen van wedstrijden bij warm weer. Als je intensief beweegt terwijl het erg warm is, koelt het lichaam zichzelf af door meer bloed naar de oppervlakte van de huid te laten gaan. Doordat het bloed meer aan de oppervlakte zit, koelt het sneller af dan dat het in het dieper in het lichaam zit. Dit bloed, aan de oppervlakte, gaat ten koste van het bloed dat zuurstof naar de spieren moet vervoeren. Er is dus tekort bloed beschikbaar om de spieren van voldoende zuurstof te voorzien. EPO zorgt ervoor dat het lichaam meer bloed tot zijn beschikking heeft, zodat de spieren, zelfs in de hitte, nog wel zuurstof krijgen. Een ander voordeel is dat er meer water in het lichaam is. Bloedplasma bestaat vooral uit water, en maakt deel uit van het bloed. Dus als het bloedvolume groter is geworden door het gebruik van EPO, is ook de hoeveelheid water in het lichaam groter. De waterreserve, die wordt gebruikt bij wedstrijden, is dus groter.

Een sporter die EPO gebruikt kan dus beter tegen de hitte dan een sporter die niet gebruikt om twee redenen. De eerste is dat hij minder snel verzuurt doordat er nog genoeg bloed is om zuurstof te vervoeren. De tweede reden is dat hij meer water heeft in zijn lichaam en dus minder snel uitdroogt. Het effect van EPO kan ongeveer drie maanden duren.

Gevaren van EPO

Als je meer vaste stof aan een oplossing toevoegt, wordt de oplossing dikker. Als er nu meer rode bloedcellen worden gemaakt (een vaste stof), wordt het bloed(oplossing) dikker.Het bloed van een sporter die EPO gebruikt wordt dus dikker. Het bloed moet door allerlei hele dunne aders in het lichaam, ook naar de hersenen en het hart. Als het bloed nu heel dik is, kan het niet meer goed door de aderen stromen en hoopt het op. De gevolgen hiervan kunnen zeer ernstig zijn. De sporter kan een hartaanval krijgen of een beroerte en dood gaan. Dit is al een enkele keren gebeurd. In het jaar dat EPO voor het eerst in Europa te krijgen was, 1987, zijn er vijf nederslandse wielrenners gestorven. Ook in de rest van Europa zijn er doden gevallen.

Als er sprake is van een hogere temperatuur ontstaat er een ander gevaar. Als de sporter zweet verliest hij vocht waardoor het bloed nóg dikker. Hierdoor wordt de kans op een hartaanval of beroerte voor de EPO gebruiker dus nóg groter wordt. Als het erg warm is, verliest het lichaam veel water. Het bloed wordt dan nog dikker en het risico van een hartaanval of beroerte is dan zoals net ook al genoemd nog groter.

Hoe controleert men op het gebruik van EPO?

EPO lijkt als twee druppels water op het echte hormoon.Het EPO-molecuul is exact hetzelfde aan het hormoon dat in de nieren wordt geproduceerd. Bij toediening van EPO aan een patiënt treedt er dan ook geen afweerreactie op, omdat deze stof al lichaamseigen is, er worden dus ook geen antistoffen tegen EPO gevormd en het medicijn heeft ook nauwelijks bijwerkingen. Bovendien is het gebruik van EPO al na drie dagen niet meer te achterhalen. Er zijn geen stoffen meer in de urine of in het bloed te vinden. Het is dan ook ook erg moeilijk het gebruik te controleren. Daarom heeft de Medische Commissie van het IOC, het Internationaal Olympisch Comite, iets anders bedacht om het gebruik tegen te gaan. Er wordt een 'gezondheidscontrole' gedaan. Er wordt bij sporters voor de wedstrijd bloed afgenomen en daarvan bepaalt men het percentage rode bloedcellen.

Bij een normaal persoon ligt het percentage rond de 42 %. Als het percentage bij een sporter hoger is dan 50 %, mag hij om twee redenen niet starten. Ten eerste is het gevaarlijk om met zo'n hoog percentage te starten. Het risico van een hartaanval of beroerte is te groot. Ten tweede is het zo ongewoon hoog, dat het zeer waarschijnlijk is dat de sporter EPO heeft gebruikt. Sommige sporters beweren dat ze van nature zo'n hoog percentage rode bloedcellen hebben en worden dus onterecht bestraft.

In bovenstaande bron is te zien wat de samenstelling is van het bloed van een normaal persoon. We zien dat het gemiddelde percentage rode bloedcellen ongeveer 43% is. Als er na het afnemen van het bloed van een sporter blijkt dat het percentage rode bloedcellen hoger is dan 50%, mag de sporter niet meer deelnemen aan de desbetreffende wedstrijd, en zal er een onderzoek worden gestart. Omdat als het percentage rode bloedcellen boven de 50% ligt dan is er een kans dat de sporter EPO heeft gebruikt, ook is het gevaarlijk om te starten. Een hoog percentage aan rode bloedcellen vergroot namelijk het risico op een hartaanval en een beroerte.

Vele sporters protesteren hiertegen omdat een hoger percentage aan rode bloedcellen ook iets zijn wat bij hun aangeboren is, maar ook door veel op hoogte te trainen kan je je percentage rode bloedcellen verhogen.

Dit maakt het beleid natuurlijk erg lastig. Vooral omdat het percentage rode bloedcellen ook dus op een andere manier kan stijgen. Een verboden middel als EPO is dus niet verboden als je er een beetje van gebruikt, terwijl een spoortje Anabole steroïden al voor een schorsing zorgt. Dit zorgt natuurlijk voor veel discussie in de sportwereld. Om toch de gezondheid van sporters in de gaten te houden is de gezondheidscontrole ingevoerd. Zolang er nog geen manier is gevonden om EPO gebruik aan te tonen, is dit de enige manier om het gebruik proberen te beperken.

Vervangers van EPO

Er zijn ook andere manieren om dezelfde effecten van EPO te krijgen zonder de nadelen die eraan vastzitten. Zoals voorgenoemde, het leven en trainen op een hoogte.Door de lagere hoeveelheid zuurstof in de lucht, stimuleert het lichaam de aanmaak van extra rode bloedcellen. Echter niet zoveel als EPO dat doet en het bloed wordt ook niet dikker. Daarnaast worden de longen en het hart sterker door het trainen op hoogte, ze moeten op hoogte namelijk harder werken om genoeg zuurstof te blijven geven aan het lichaam om inspanning blijven te verrichten.

Verschillende soorten EPO

- Eerste generatie Ontwikkeld in 1977, werd uit urine gehaald.
  • Twee generatie
  • Deze variant werd vanaf 1987 gebruikt, hieraan overleden vijf Nederlandse wielrenners. Deze variant werd met behulp van genetische technieken geproduceerd. Door deze genetische technieken kon EPO in grote hoeveelheden geproduceerd worden.

    Derde generatie

    Deze generatie kwam in 2007 op de markt, Cera. Het is de afkorting van "continuous erythropoiesis receptor activator". En is een middel dat wordt gebruikt als geneesmiddel bij bloedarmoede of ter voorkoming van bloedarmoede bij kankerpatiënten tijdens de chemokuur Een voordel van dit middel is dat je het maar een keer in de drie á vier weken hoeft te gebruiken.

  • Vierde generatie
  • Er is een vierde generatie van EPO op komst, dit middel zou ontraceerbaar zijn. Het gaat hierbij om een vorm van gentherapie .

In welke sporten wordt EPO het meest gebruikt?

EPO wordt het meest gebruikt bij duursporten zoals wielrennen en marathonlopen. Voor sprinters heeft het gebruiken van EPO geen nut omdat die sowieso verzuren tijdens het sporten. Dit gebeurt doordat zij in een zeer korte tijd zoveel inspanning leveren, de spieren hebben in één keer heel veel zuurstof nodig, hier kan het bloed als het ware niet tegen transporteren. Het gebruik van EPO heeft dus weinig effect voor sprinters omdat die al onder anaerobe condities rennen. Sprinten is heel explosief, opeens hebben de spieren heel veel zuurstof nodig. Het bloed kan nooit zoveel zuurstof vervoeren. Ook niet met behulp van EPO.

Voorbeelden van EPO gebruikers

Ook aan de hand van deze voorbeelden zien we dat EPO voornamelijk wordt gebruikt bij duursporten.

Conclusie

Het hoofddoel van dit onderzoek was onderzoeken wat het effect van EPO is op je sportprestaties. Dit werd onderzocht met behulp van de volgende deelvragen.

  • Wat is het effect van EPO op het menselijk lichaam
  • Hoe EPO je sportprestaties beïnvloed.
  • Welke sporten EPO het meeste effect heeft.

Het antwoord op de eerste vraag, Wat is het effect van EPO op het menselijk lichaam?

EPO is een hormoon dat de productie van rode bloedcellen in de lever en nieren stimuleert.

Het zorgt er dus voor de je lichaam meer zuursof kan opnemen.

De tweede vraag was hoe beïnvloed EPO je sportprestaties? Het is gegeven dat een sporter die EPO gebruikt, meer zuurstof kan vervoeren en zal dus minder snel verzuren dan een sporter die geen EPO gebruikt. Het zorgt er dus voor dat je het als EPO gebruikende sporter langer vol kan houden dan de sporter die geen EPO gebruikt.

De laatste deelvraag was op welke sporten EPO het meeste effect heeft. Het antwoord op deze vraag is bij duursporten, denk aan wielrennen en skiën, zoals in de voorbeelden ook te zien is. Bij sprinters heeft het geen effect omdat sprinten heel explosief is, de spieren hebben op korte tijd heel veel zuurstof nodig. Het bloed kan nooit zoveel zuurstof vervoeren. Ook niet met behulp van EPO.

Het antwoord op de hoofdvraag, Wat is het effect van EPO op je sportprestaties? Hangt dus ook af van wat voor soort sport je beoefend. Als je een sprinter bent zal EPO geen effect hebben op je sportprestaties. Maar als je een wielrenner of een andere duursporter bent zal EPO wel degelijk effect hebben op je sportprestaties. Je spieren zullen door het gebruik van EPO minder snel verzuren en zo zal je langer in staat zijn optimale inspanning te leveren. Maar je moet jezelf natuurlijk afvragen of winnen met het gebruik van doping je wel voldoening brengt.

Bronvermelding

    Wordlingo:

  • http://www.worldlingo.com/ma/enwiki/nl/Erythropoietin#cite_note-Haroon_2003-1
  • Kennislink:

  • http://www.kennislink.nl/publicaties/dossier-epo
  • Rice:

  • http://www.rice.edu/~jenky/sports/epo.html
  • Medical Terms:

  • http://www.medterms.com/script/main/art.asp?articlekey=7032
  • http://www.medicinenet.com/erythropoietin/article.htm
  • Kennislink:

  • http://www.kennislink.nl/publicaties/epo-doping-in-toom
  • RTL:

  • http://www.rtl.nl/%28/actueel/rtlnieuws/buitenland/%29/components/actueel/rtlnieuws/2007/ 05_mei/24/buitenland/0524_1330_wat_is_epo.xml

Writing Services

Essay Writing
Service

Find out how the very best essay writing service can help you accomplish more and achieve higher marks today.

Assignment Writing Service

From complicated assignments to tricky tasks, our experts can tackle virtually any question thrown at them.

Dissertation Writing Service

A dissertation (also known as a thesis or research project) is probably the most important piece of work for any student! From full dissertations to individual chapters, we’re on hand to support you.

Coursework Writing Service

Our expert qualified writers can help you get your coursework right first time, every time.

Dissertation Proposal Service

The first step to completing a dissertation is to create a proposal that talks about what you wish to do. Our experts can design suitable methodologies - perfect to help you get started with a dissertation.

Report Writing
Service

Reports for any audience. Perfectly structured, professionally written, and tailored to suit your exact requirements.

Essay Skeleton Answer Service

If you’re just looking for some help to get started on an essay, our outline service provides you with a perfect essay plan.

Marking & Proofreading Service

Not sure if your work is hitting the mark? Struggling to get feedback from your lecturer? Our premium marking service was created just for you - get the feedback you deserve now.

Exam Revision
Service

Exams can be one of the most stressful experiences you’ll ever have! Revision is key, and we’re here to help. With custom created revision notes and exam answers, you’ll never feel underprepared again.