Een belegging

Wat is beleggen?

Een belegging is een vorm van investering waarbij geld wordt vastgelegd voor langere of kortere tijd met als doel om in de toekomst financieel voordeel te behalen. De belleger kan in verschillende zaken beleggen.

Obligatie

Eén van de manieren om te investeren is het investeren in obligaties. Wanneer beleggers in deze vorm investeren, krijgen ze een vaste rente per periode. Als de belegger bijvoorbeeld een obligatie koopt voor 100 euro, en hiervoor 5% rente krijgt, zal hij jaarlijks 5 euro rendement krijgen. De eigenaar van de obligatie kan de obligatie ook aan anderen doorverkopen

Aandeel

Een andere manier van investeren, is het investeren in aandelen. In tegenstelling tot de obligatie krijgt de belegger niet een vast bedrag per periode. De belegger krijgt wel winst uitgekeerd dat het desbetreffende verdient. Ook fluctueert de waarde van het aandeel erg. Dit komt door het vraag en aanbod naar een aandeel. Ook wordt de koper van de aandeel deels eigenaar van het bedrijf. Dit is bij de obligatie niet het geval. Jaarlijks kunnen wordt er door het aandeelverstrekkende bedrijf ook een aandelenvergadering gehouden, waarbij aandeelhouders kunnen vergaderen over het bedrijf. Maar men moet veel aandelen kopen voordat men enige invloed op het bedrijf uitoefent.

Verder kan men nog investeren in opties, beleggingsfondsen, alternatieve beleggingsvormen, turbo's en speeders, commodities en valuta, vastgoed, CV's en liquiditeiten.

Koersen

Bij aandelen is niet altijd voordeel. Wanneer men het vertrouwen in een bedrijf verliest, daalt de koers van het aandeel. Hierdoor zal het gekochte aandeel minder waard worden, en behaald de belegger verlies.

De beurs

De beurs is een plaats waar effecten worden verhandeld. Kopers en verkopers kunnen hier hun aandelen, obligaties, opties etc. verhandelen. Vroeger werd er altijd gehandeld in een fysieke locatie, nu wordt er veel meer via internet verhandeld.

Hoe begin ik met beleggen?

Beleggen kan men op verschillende manieren doen. De eerste manier is beleggen via het internet. Deze manier is erg populair omdat de belegger niet naar de beurs in Amsterdam hoeft te gaan om aandelen te kopen. Dit kan hij thuis doen, en op elk gewild ogenblik kopen of verkopen.

Als u wilt beginnen met beleggen via internet, dan moet u via een beleggingssite, in ons geval Alex, een rekening openen. Hiervoor moet u enkele gegevens verstrekken. Wanneer uw gegevens zijn goedgekeurd, kunt u beginnen met beleggen.

Daarnaast kan er belegt worden via de telefoon. Door een beleggingsinstelling te bellen, hebt u de mogelijkheid aandelen, obligaties etc. te kunnen kopen en verkopen. De belegger kan zelf bepalen hoeveel hij wil kopen, en verkopen. Ook is het mogelijk een bepaalde belegging pas te kopen of verkopen wanneer het aandeel een bepaalde koers heeft bereikt. De beller hoeft dit alleen maar door te geven, en de medewerker regelt alles.

De fiscale gevolgen voor beleggen

De fiscus kan een grote rol spelen tijdens het beleggen, zeker als u meer dan 5% van een belegging bezit kunnen de kosten flink oplopen. Box 3 beleggingen bemoeit de fiscus zich ook mee, maar dit is toch aanzienlijk lager dan bij box 2.

Inleiding

Bij het woord beleggen denkt u waarschijnlijk meteen al aan woorden als geld, risico en winst. Bij menig mens is bekend dat er doormiddel van beleggen veel geld te verdienen valt. Ook wij dachten voordat we dit PWS maakten dat beleggen een kans biedt om veel geld te verdienen. Ook wisten we dat niet alleen winst kon worden behaald. Aan beleggen kleven grote risico's, die veel benoemt worden bij (tv) commercials, watkan leidentot grote verliezen. Dit is wat ons interesseerde: Is er dergelijk winst te behalen doormiddel van beleggen? Wat zijn de risico's van beleggen? Hoe gaat het beleggen in zijn werk? Om deze vragen te beantwoorden hebben we zelf moeten beleggen. Althans dat leek ons de beste manier om dit zelf te ondervinden. We hebben zelf onderzocht hoe we kunnen beleggen. Ook hebben we ondervonden hoe het beleggen in zijn werking gaat. We hebben zelf onderzocht of er inderdaad grote winst te behalen valt. Natuurlijk is dat niet in ons geval zo, gezien ons relatief kleine budget dat we in hebben gelegd.

Naast het feit dat we geïnteresseerd zijn in de winsten en verliezen die beleggen oplevert, hebben we ook grote interesse in de economie. Dit motiveert ons natuurlijk enorm om te onderzoeken hoe het beleggen in zijn werking gaat.

We verwachten van het PWS dat we meer te weten komen over beleggen. Natuurlijk hopen we dat we met onze beleggingen enige vorm van winst behalen, maar vooral het doorhebben van hoe het beleggen in zijn werking gaat is voor ons belangrijk. En misschien dat dit PWS ons motiveert om in de toekomst professioneel te gaan beleggen?

Deelvraag 1 - Wat is beleggen?

Introductie

In het eerste deel van onze PWS gaan we eerst algemene informatie uitleggen. Rondom de handeling beleggen zitten veel begrippen die we eerst nader gaan uitleggen.

1.1 Beleggen

Wat is beleggen eigenlijk? Wanneer we de online encyclopedie “Wikipedia.com” benaderen wordt ons het volgende verteld: “Een belegging is een vorm van investering waarbij geld wordt vastgelegd voor langere of kortere tijd met als doel om in de toekomst financieel voordeel te behalen”.

Beleggen is heel simpel voor iedereen bedoelt, iedereen kan beleggen alleen de kunst is om het zo goed mogelijk te doen. De hoofdgedachte van iemand die gaat beleggen is dus ook winst maken doormiddel van beleggen. Dit betekent dat men in zo'n kort mogelijke tijd zoveel mogelijk winst wil maken. Maar dit is toch wel heel erg kort door de bocht. Bij beleggen wordt gehandeld in waardepapieren, deze waardepapieren worden ook wel effecten genoemd. Men kan in een tal van beleggingen investeren, hier noem ik aandelen en obligaties, dit zijn de twee belangrijkste soorten, in deelvraag 2 gaan we verder in op aandelen en obligaties maar ook over de overige beleggingsvormen.

1.2 Aandeel

Volgens het ‘van Dale' woordenboek is een aandeel; een deelneming in het vermogen van een onderneming. Het is tevens een eigendomsbewijs van een (evenredig) deel van die onderneming.

Een onderneming geeft aandelen uit om aan kapitaal te komen. De koper van een aandeel deelt door de aankoop mee in het risico dat aan het ondernemen is verbonden: hij krijgt pas een winstuitkering als alle andere schuldeisers en obligatiehouders zijn betaald en bij faillissement staat hij ook helemaal achteraan in de rij. Het risico gaat voor de koper van een aandeel in een naamloze vennootschap (nv) gaat echter nooit veder dan het bedrag dat hij voor zijn aandeel heeft betaald. Hij is niet aansprakelijk voor schulden van onderneming die de grootte van het aandelenkapitaal te boven gaan en evenmin voor wanbeheer.

1.2.1 De Geschiedenis van het aandeel

In 1602 werd de Verenigd Oost-Indische Compagnie (VOC) op initiatief van de Staten-Generaal opgericht. De “fluitschepen” die toen gebruikt werden, waren vervangen door zogenaamde “koggeschepen”. In deze schepen konden meer goederen worden vervoerd, maar doordat het schip groter was, moest er meer tol betaald worden, en de onderdelen waren erg duur. Als oplossing bedacht de VOC het ene: Mensen konden geld in de schepen investeren, en wanneer de VOC winst had gemaakt, kregen de investeerders een deel van de winst.
Het eerste aandeel werd geschapen, en de eerste beleggingen waren gemaakt.

Natuurlijk is er vandaag de dag veel veranderd. De aandelen die destijds op papier waren zijn nu ingeruild voor online aandelen. Het is tegenwoordig mogelijk om aandelen via de computer te kopen. Iets waar de beleggers van vroeger vanuit alle hoeken van het land naar de beurs in Amsterdam moesten komen om een aandeel te kopen. Het aanbod van bedrijven waar in kan worden geïnvesteerd is natuurlijk ook vermenigvuldigd. De V.O.C. heeft plaats moeten maken voor veelhedendaagse bedrijven.

1.2.2Waarde van het aandeel

De waarde van het aandeel valt uitdrukken in geld dat gelijk staat aan de koers van het aandeel. De koers komt tot stand op de beurs en de hoogte van die koers wordt bepaald en beïnvloed door een groot aantal factoren. Tegen de koers van het aandeel op dat moment, kunnen de aandelen verkocht worden en daarom is het aandeel op dat moment dat waard.

- De factoren die een invloed hebben op de koers/waarde van de aandelen zijn:

- De verwachte jaarlijkse winst per aandeel:

- De hoogte van het uit te keren dividend

- De toekomstverwachting voor onderneming en sector;

- De stand van de rente

- Het eigen vermogen van de onderneming per aandeel

- Het politieke en fiscale klimaat in het land van vestiging; (Dus eigenschappen van het land op basis van politiek en belasting.)

- Het politieke klimaat in de belangrijkste afzetgebieden van de onderneming

- De kwaliteit van het management

Deze factoren hebben allemaal te maken met het vertrouwen die je kunt hebben in de onderneming waar van de aandelen zijn uitgekeerd. Als deze factoren of een groot deel stabiel of positief is, kun je zekerder zijn van het uitkeren van een (hoge) dividend (winst). En door een hoge en zekere dividend uitkering, zal de koers van het aandeel stabiel blijven. Waardoor de waarde van het aandeel ook stabiel blijft.

Als dit echter niet gebeurt en er negatief nieuws komt of als de factoren instabiel zijn, word de kans op een hoog dividend ook kleiner. Hierdoor zal de koers/waarde van het aandeel ook dalen.

1.3 Obligatie

Een andere manier van investeren is het investeren in obligaties. Een obligatie is een schuldbewijs, een deel van een lening die is aangegaan door de Staat, een andere overheidsinstelling of door een onderneming. Een Obligatie heeft een van tevoren vast gestelde looptijd die kan grof weg variëren van vijf jaar tot dertig jaar. Jaarlijks word een vast rentebedrag uitgekeerd( de coupon) en pas aan het eind van de looptijd word de gehele lening afgelost. Dit natuurlijk alleen als de uitgevende instelling tussentijds niet failliet is gegaan.

1.3.1 Koers

De koers van een Obligatie wordt uitgedrukt in procenten van de aflossingswaarde. Deze aflossingswaarde wordt ook wel de ‘nominale waarde' genoemd. Door verandering van de rentestand kunnen obligaties tijdens hun looptijd in koers stijgen of dalen. Obligaties geven doorgaans een hoger rendement dan spaarrekeningen, omdat er aan obligatiebeleggingen ook meer risico's kleven. Bij obligaties zijn net als bij alle beleggingen twee hoofdrisico's

- Het risico dat het echte rendement afwijkt van het voorspelde rendement

- Het risico van het niet terugbetalen van de oorspronkelijke investering.

Het voordeel van Obligaties is dat het eerste risico eigenlijk niet van toepassing is. Een belegger weet immers bij aankoop al wat hij per jaar gaat krijgen: namelijk de jaarlijkse Coupon. Dit couponrendement ligt vast. Alleen als hij tussentijds zijn obligaties zou willen of moeten verkopen, heeft hij te maken met mogelijke koersverschillen als gevolg van de veranderde rentestand. De koers van een obligatie beweegt zich omgekeerd evenredig aan de renteontwikkeling. Of terwijl stijgt de rente, dan dalen de obligatiekoersen; daalt de rente dan stijgen de obligatie koersen. Hoe langer de looptijd van obligaties is, des te gevoeliger zijn de koersen voor veranderingen in de rente stand.

1.3.2 Geschiedenis van de obligatie

Obligaties waren al eerder verkrijgbaar dan aandelen. In de 13e eeuw verkocht de Franse regering aandelen aan handelslieden om de staatsschuld af te lossen. Door de eeuwen heen hebben allerlei bedrijven obligaties aangeboden. Maar omdat obligaties slechts leningen zijn is er niet veel om op te merken. In Nederland nam de handel in obligaties echte vorm aan met de komst van we wisselbank in 1602.

1.4 De Beurs

1.4.1 Introductie

Vaak hebben we het over handel op de beurs, wanneer we het over beleggen hebben. Maar wat is nou eigenlijk een beurs? En wat gebeurt daar zoal? In het komende PWS gedeelte gaan we de beurs veder belichten en uitleggen. Op de beurs wordt namelijk in aandelen en obligaties gehandeld, en hier komt de koers tot stand

1.4.2 Wat is een beurs, en wat gebeurt er op de beurs

De beurs is te vergelijken met de markt, waar je de dagelijkse je verse groente en fruit kunt kopen. Op de beurs wordt echter niet in consumptiegoederen gehandeld, maar in effecten. Effecten zijn onpersoonlijk verhandelbare rechten op kapitaal. Op de beurs koopt of verkoopt je dus het recht op een waarde. De bekendste soorten effecten zijn aandelen, obligaties en opties.

Op de beurs bieden effectenhouders elkaar effecten aan. Dit houdt in dat mensen die aandelen en obligaties bezitten elkaar aandelen en obligaties proberen te verkopen. Tot in de jaren 90 gebeurde dit fysiek door handelaren op Beurs plein 5, in Amsterdam. Tegenwoordig is het allemaal geautomatiseerd en verloopt de handel via de beeldschermen.

Net als bij een markt, zijn er in de wereld meerdere beurzen, en niet slechts een beurs. Op die markten afzonderlijk worden verschillende producten verhandeld. Zo zul je op de markt in China waarschijnlijk geen (oer-Hollandse) aardappelen aantreffen. Wel kan een product in meerdere landen verhandeld worden. Zo kun je aardappelen misschien ook kopen op een markt in Duitsland. Zo is het ook met (internationale) bedrijven. Sommige bedrijven hebben een beursnotering op meerdere plaatsen tegelijk: er kan dus op meerdere beurzen in aandelen van hetzelfde bedrijf worden gehandeld.

1.4.3Belangrijke beurzen

Bijna elk land heeft tegenwoordig wel een beurs, maar niet elke beurs telt mee op de financiële wereld markt. Er zijn echter een paar belangrijke internationale beurzen. De belangrijksteInternationale beurzen zijn de NYSE (New York Stock Exchange), NASDAQ, Tokyo Stock Exchange, London Stock Exchange, Deutsche Börse en natuurlijk de Nederlandse Euronext.

Meestal woorden de internationale beursen anders benoemt. Zo hebben ze het als ze het hebben over ‘Azië' waarschijnlijk over de Tokyo Stock Exchange. Hebben ze het over Wall Street of Amerika, dan praten ze over de NYSE(Dow Jones) en de NASDAQ.

1.4.4 Belangrijke indexen

Eigenlijk klopt het voorgaande niet, want in feite hebben we het dan over indexen van deze beurzen. De aandelenindexen is het gewogen gemiddelde van een aantal belangrijke aandelen. In Nederland is de bekendste index de AEX-index.

Een index kun je vergelijken met een Index van een boek. Stel dat het boek 25 hoofdstukken (onderwerpen) heeft en 500 pagina's. Dan kan ieder hoofdstuk uit exact 20 pagina's (500 delen door 25) bestaan. Echter vond de schrijver het ene onderwerp belangrijker dan het ander. Daardoor krijgt het belangrijkste onderwerp een hoofdstuk van 30 pagina's en maakt het kleinere onderwerp slechts voor 10 pagina's deel uit van het boek.

Zo is het in wezen ook met de aandelen indexen: fondsen wegen zwaarder naarmate ze een grote marktkapitalisatie hebben. Met marktkapitalisatie wordt bedoeld het aanat uitstaande aandelen maal de beurskoers. Of terwijl wat het bedrijf waard is volgens de beurs, de markt. Marktkapitalisatie wordt ook wel beurswaarde genoemd. Zo wegen Royal Dutch Shell en ING op de AEX-index zwaarder mee dan DSM en Wolter Klauwer.

1.4.5 Hoe komen er koersen tot stand

Het antwoord hierop is vrij eenvoudig: Vraag en aanbod bepalen de koers, oftewel de kopers en verkopers van effecten. Het kopen en verkopen vormt samen de beurshandel.

Tegenover iedere koper dient een verkoper te staan en andersom. Met andere woorden: als je voor aandeel X 1 euro wilt betalen, maar niemand bied dit aandeel voor 1 euro aan, word de order niet uitgevoerd. De order wordt dan in het orderboekopgenomen, ook wel diepteboek genoemd. Zodra iemand het aandeel wel tegen die prijs wil leveren, word je order als nog uitgevoerd.

Seconde tot seconde veranderen de aandelenkoersen. Goed nieuws over bepaalde bedrijven zorgen er in theorie voor dat aandeelkoersen van deze bedrijven stijgen. Dus slecht nieuws brengt op haar beurt een daling. In hoeverre dit in de praktijk ook zo is, hangt mede van het beursstemming af, dat houd in hoe de stemming op de beurs is. Bij een negatieve stemming kan zelfs positief nieuws soms niet tot een koers stijging leiden. De stemming van de beurs kan door vele factoren bepaald worden, zoals macro-economische cijfers, grondstoffenprijzen en rente wijzigingen.

1.4.6 Het diepteboekje

Het diepteboek geeft inzicht in doorgaans de eerste vijf niveaus van het orderboek. In het diepteboek zie je hoeveel stuks er voor welke prijs worden aangeboden. Bij sommige banken isook te zien uit hoeveel orders het volume bestaat. Dit is in sommige gevallen erg handig, omdat je zo kunt uit rekenen of er grote partijen in de bied of laatkant staan.

Niveaus, of gewoon koersen, met lage volumes kunnen snel worden verkocht, de koersen met de hoge volumes kunnen een blok vormen. Als er op een bepaalde koers een hoog volume (vergeleken met de rest van het diepteboek) staat, spreken we van een bied of laatblok. Door te weten waar het meeste aanbod of vraag ligt, kunt je scherper handelen dan iemand zonder deze informatie.

Bijvoorbeeld:

Het aandeel dat bij bovenstaand diepteboekje hoort, kent een gemiddeld dagvolume ( het aantal stuks dat per dag gemiddeld verhandeld word) van 500,000 stuks. Je beschikt niet over een diepteboek en koopt nadat de koers inmiddels 10,70/10,71 staat, (als je dit zo noteert bedoel je de bied laat op niveau 1, of terwijl de koersen die aan de beurt zijn), stukken voor 10,71. Nadat de ‘laat' van 10,71 leeg is, verschijnt de bolk van 235,000 stuks op 10,72 op je scherm. Gezien dit bijna een halve dag omzet is, is het bijna vanzelfsprekend dat Zonder dat er bijzonder goed nieuws is) de koers niet veder zal gaan. Je hebt je stukken dan vrij duur aangekocht. En met een diepteboekje had je dit waarschijnlijk niet over komen. Doordat je zou inzien dat de dagkoers alleen maar naar beneden kan gaan opdat moment, en dus lager kon inkopen.

Het diepteboek geeft echter geen garantie en is continu in beweging, maar bij scherp handelen kan het je wel helpen.

1.4.7 Een beursdag

Een volledige handelsdag begint om 7;15 uur en eindigt om 17:40 uur. Omdat de doorlopende handel plaatsvindt tussen 9:00 uur en 17:30 uur, is het gebruikelijk om de handelsdag van negen uur tot half zes te beschouwen.

Kort samengevatte normale beursdag ziet er als volgt uit:

-Preopening: Om 7:15 uur wordt het systeem geopend en tot 9 uur kunnen orders in het orderboek worden ingevoerd. Hier worden ze verzameld zonder direct te worden uitgevoerd/gematcht. Er vindt dus nog geen handel plaats. Wel kun je tijdens de preopening orders inleggen, wijzigen of zelfs annuleren. In het orderboek kunt u zien hoeveel orders er openstaan en hoeveel aandelen tegen welke koersen worden gevraagd of aangeboden. Na iedere invoering van een order wordt een indicatieve openingskoers vastgesteld. Dit heet preopeningskoers of afgekort de pre.

-Openingsveiling (opening auction): Om 9:00 uur wordt de invoer en wijzing van de orders in het orderboek stopgezet en worden alle orders automatisch gematcht. De openingskoers wordt doormiddel van een veiling gedaan. Dit is de koers waarop de meeste aandelen kunnen worden verhandeld en zo weiding mogelijk stukken onuitgevoerd blijven. Als er geen match gemaakt kan worden tussen vraag en aanbod, worden de bied en vraagprijs die het eerst aan de orde zijn gemeld (dit houdt in de hoogste biedkoers, de laagste laatkoers). In zulke gevallen kunt u met de aan- of verkoop van de 1 aandeel de openingskoers bepalen. Als de openingskoers te sterk (meer dan 10%) afwijkt van de slotkoers van de vorige dag, kan de preopeningsfase worden verlengd en 10 minuten later start de handel dan pas.

-Doorlopende handel (Continues Trading): Van 9;00 uur tot 17:30 uur kunnen we aan de slag orders kunnen worden ingevoerd, gewijzigd of geannuleerd/geroyeerd. De orders worden direct uitgevoerd als er een passende tegen order tegenoverstaar. Is dit niet het geval, dan wordt de order opgeslagen in het orderboek tot er wel een passende tegenorder word ingevoerd. Ook mogelijk is Deel uitvoering. Denk aan een kooporder van 100stucks, terwijl er slechts 50 stuks voor die prijs in de aanbieding staan.

-Pre-closing: Tussen 17:30 uur en 17:35 uur vindt de pre-cloging plaats. Dit werkt hetzelfde als bij de preopening: de doorlopende handel wordt beëindigd en orders worden in het orderboek verzameld zonder direct te worden uitgevoerd/gematcht.

-Slot veiling (closing auction); Om 17:35 uur worden alle orders in het boek bij elkaar gebracht voor de slotveiling. Het bepalen van de slotkoers werkt hetzelfde als bij de openingskoers: de koers waarop de meeste aandelen kunnen worden verhandeld en zo weinig mogelijk stukken onuitgevoerd blijven. De slotkoers wordt gebruikt als basis voor de volgende handelsdag.

-Trading at last: Vanaf 17:35 uur tot 17:40 uur kunnen tot slot nog orders worden ingelegd en uitgevoerd met de slotkoers als limiet.

Bij grote verschillen in het koersverloop kan de handel tijdelijk worden onderbroken om de markt wat rust en bezinning te gunnen. Dit wordt een “freeze” genoemd en vindt tijdens de doorlopende handel plaats als de koers een bepaalde grens overschrijdt. Met een veiling wordt de handel weer hervat.

1.4.8 Hoe weet je waarin je moet beleggen

Om te bepalen wat het meest aantrekkelijk is om in te beleggen, moet je natuurlijk weten waar de beurs koers heen gaat. Je behaalt immers de grootste winst op een positieve koers wisseling.

Om dit te bepalen kun je grofweg gebruik maken van twee analyses; de fundamentele analyse en de technische analyse. Tot een betrouwbare uitkomst leiden beide niet. De markt laat zich niet voorspellen en er zullen altijd risico's blijven bestaan. Al maak je nog zo'n mooie berekeningen, exact voorspellen is vrijwel onmogelijk. Kun je het wel, dan bestaat er een grote kans dat je door AFM (Autoriteit Financiële Markten) word benaderd (voorkennis).

Een technische analist kijkt naar de beurskoers, en ook wel het historische koersverloop, om het toekomstig koersverloop te voorspellen. Technische analyse is niets anders dan het beoordelen van het koop- en verkoopgedrag van beleggers. Een technisch analist houdt zich dus eigenlijk met massapsychose/kudde gedrag bezig. Men gaat ervan uit dat al het nieuws, omgevingsfactoren, toekomstverwachtingen en sentiment altijd en onmiddellijk wordt verwerkt in de koers van een aandeel. Grafieken zijn voor een technisch analist de basis voor het doen van voorspellingen met betrekking tot het toekomstige koersverloop. Hoewel: geen enkel persoon is in staat om alle invloedfactoren correct te voorspellen zodoende is ook de technische analyse verre van perfect. De markt laat zich dus niet voorspellen.

De twee meest bekende begrippen die bij technische analyse worden gebruikt zijn steun en weerstand.

Deze twee zijn het gemakkelijkst uit te leggen bij een aandeel dat zich in een neutrale trend, bandbreedte bevindt. Deze neutrale trend wordt ook wel “trading range” genoemd. Omdat het aandeel lange tijd tussen vaste waarden beweegt, steun (bodem) en weerstand (top), heeft een lange termijn belegger hier weinig profijt van. Een korte termijn belegger kan echter mooi op deze beweging inspringen, door een rit te maken vanaf de steun tot aan de weerstand.

Een steun staat dus voor het koersniveau waarbij (extra) vraag naar het aandeel is: dalingen stoppen, stijgingen beginnen. Hoe meer bodems zich rond hetzelfde koersniveau bevinden, hoe sterker in de steun. Door bodems met elkaar te verbinden ontstaat de zogeheten steunlijn. Bij Royal Dutch Shell was dus een stevige steun rond de € 24,40 te vinden.

Stagneren stijgingen continu rond hetzelfde koersniveau, dan spreek je van een weerstand. Op dit niveau is dus (extra) aanbod of doen meer beleggers hun stukken van de hand. Hoe vaker de stijging rond dit niveau stagneren, hoe zwaarder is de weerstand. Door over de koerspieken een lijn te trekken ontstaat de weerstandslijn. Bij Royal Dutch Shell lag dit niveau dus rond de € 28,25.

Vaak is het zo dat hoe langer de neutrale trend duurt, het koerstoppen wat langer zullen liggen en de bodems zich iets hoger zullen eindigen. Dat komt veelal doordat beleggers lucht krijgen van deze koersvorming, er naar gaan handelen en met een paar cent minder genoegen nemen. Om uiteindelijk op tijd ‘'het ritje' met succes af te ronden.

Een fundamenteel analist kijkt naar de gang van zaken in de onderneming, terwijl een technisch analist het reilen en zeilen van de onderneming slechts als één van de invloedfactoren op de koers beschouwd. Laatstgenoemde kijkt naar het koersverloop van de onderneming, de fundamentele analist naar de onderneming zelf (en vergelijkt deze met de concurrenten).

1.4.9 Fundamentele analyse

Fundamentele analyse is een ruim begrip. Zo wordt er niet alleen naar de winstcijfers van het bedrijf gekeken, maar ook naar de strategie, veranderingen in de markt, kapitaalbehoefte, koersbeheersing, concurrentie enz. Aan de hand van al deze gegevens, die voortdurend in beweging zijn, beoordeelt een fundamenteel analist of het bedrijf koopwaardig is (ten opzichte van anderen) of juist niet.

Een van de meest gehanteerde begrippen bij Fundamentele analyse zijn de koers-winstverhouding, kort gezegd K/W. Dit cijfer vergelijkt de actuele koers van het aandeel met de bedrijfswaardering per aandeel: de koers van het aandeel gedeeld door de nettowinst van een onderneming per aandeel, ook wel WPA genoemd.

Bijvoorbeeld als een beursfonds 50 euro is, met een dividend uitkering per aandeel van 2 euro, is de K/W 25; je betaalt voor een aandeel 25 keer de winst. Noteert het aandeel 50 euro en is slechts de winst per aandeel 5 euro, dan is de K/W 10 en betaal je voor het aandeel dus slechts 10 keer de winst. Het is duidelijk dat het eerste fonds (K/W 25) dus een stuk ‘duurder' is dan het tweede fonds (K/W 100).

Dit is ter illustratie weer van belang bij een vergelijking van de K/W -verhouding binnen een sector ten opzichte van directe concurrenten. Als de koers-winstverhouding lager is dan dat van concurrenten (soortgelijke bedrijven binnen de sector), betekent dit dat het aandeel ondergewaardeerd is ten opzichte van sector genoten en ligt een koersstijging van het aandeel voor de hand ( of omgekeerd, zijn de anderen overgewaardeerd en ligt een koersdaling voor de hand).

De fundamentele analist kijkt dus naar de koers (de prijs) van het aandeel zelf, de technische analist naar het verloop van de koers. Door middel van deze twee analyses kunnen we een oordeel vellen over of het aantrekkelijk is om te investering in het object of het toch maar links te laten liggen. Echter zijn er nog vele andere mogelijkheden maar dit zijn de twee meest gebruikelijke indicatoren. Waar wij met onze onderzochte object ook dankbaar gebruik van hebben gemaakt!

1.4.10Geschiedenis van de beurs

Handel in leningen of andere constructies zijn al eeuwen oud. De handel van effecten op een centrale plaats is nog een stuk jonger. In de elfde eeuw ontstond er in Frankrijk de zogenaamde Courtier de Change. Dit was een model waar geldschieters geld verleenden, in de agrarische sector, en de “Courtier de Change” hield hier toezicht op. Ze handelen ook in schulden, dus je zou kunnen zeggen dat deze lieden de eerste brokers waren.

Twee eeuwen later vond vergelijkbare handel plaats in Brugge. Hier werden vooral goederen verhandeld. Er waren dan vergaderingen in huizen, die of van ‘van den Burse' waren, of er hing een beurs in de gevel. Men denkt dat daar de naam beurs van afgeleid is. In ongeveer dezelfde tijd was er handel in de Venetiaanse banken van soorten staatsobligaties. Later gingen ook andere steden deze vorm van effecten gebruiken. Zo volgden ook landen als Pisa, Florence, Verona en Genua.

De eerste effectenbeurzen werden verhandeld in een aantal grote steden, zoals Lyon en Ausburg en later opende London de Royal Exchange. Hier werd alleen nog gehandeld in leningen en obligaties.

De eerste aandelen werden echter verhandeld in Nederland, door de VOC men bood openbaar verhandelbare aandelen aan. Dit gebeurde in een speciaal gebouw in Amsterdam, Rokin, dit gebouw werd geopend in 1611. De Amsterdamse effectenbeurs is de oudste effectenbeurs ter wereld. Zij werd in 1602 gesticht en men verhandelden er aandelen van de VOC. De eerste Nederlandse obligaties stammen ook uit deze tijd. In de beginjaren had de beurs nog geen fysiek onderkomen, de handel vond plaats op bruggen en in koffiehuizen. In 1611 betrok men het eerste gebouw, gelegen aan het Rokin. Na vele verhuizingen bevindt de beurs zich tegenwoordig op beursplein 5. In 1997 fuseerden de Amsterdamse Effectenbeurs en de EOE-Optiebeurs tot de Amsterdam Exchanges N.V. Drie jaar later gingen de beursen van Amsterdam, Brussel en Parijs samen met als naam Euronext. In 2002 kwamen daar nog eens de LIFFE (London International Financial Futures and Options Exchange) en de beurs van Lissabon bij.

Alle handel vond mondeling plaats totdat men in 1988 overging op schermenhandel. Dit houdt in dat vraag en aanbod via de computer verlopen. De optiebeurs bleef wel mondeling handelen, welbekend van beelden van druk roepende en gebarende mannen in rare jasjes. Dit beeld is verleden tijd sinds 9 december 2002 toen de optiebeurs eveneens overschakelde op schermenhandel.

1.5 Samenvatting van de eerste deelvraag

We hebben nu een hele brok informatie gelezen, en het is erg logisch dat het u ene oor in gaat, en het andere weer uit gaat. Hiervoor zetten we alles nog even op een rijtje, zodat u de basisbegrippen van het beleggen zult onthouden.

Beleggen is in feite het investeren van geld met als doel winst te behalen. Waarin we kunnen investeren komt aan bod in de volgende deelvraag.

Aandelen zijn een populaire beleggingsvorm. In de tweede deelvraag zullen we deze nog nader benadrukken, maar doordat aandelen een groot deel uitmaakt van de beurs, hebben we dit toch maar benoemd.

Obligaties zijn evenals aandelen een beleggingsvorm.

Verschil tussen aandelen en obligaties: Het meest opmerkelijke verschil tussen aandelen en obligaties is dat de koper van aandelen automatisch een stukje eigenaar van het aandeelverstrekkende bedrijf wordt. Bij de obligaties leen je het obligatieverstrekkende bedrijf slechts geld, en kun je dus niet profiteren van de winst.

De beurs is eigenlijk de markt van waardepapieren. Hier worden onder andere aandelen en obligaties geruild.

De koers van een aandeel wordt gevormd door vraag en aanbod. Wanneer veel mensen graag een aandeel van bedrijf X wil kopen, wordt het aandeel meer waard. De koers stijgt dus. Zo gaat het ook wanneer mensen geen aandelen van bedrijf Y willen. De vraag naar het aandeel daalt, en dus daalt de waarde van het aandeel ook.

Deelvraag 2 - Waarin kunnen we beleggen?

We hebben nu de meest belangrijke informatie over het beleggen verteld. We weten nu wat beleggen inhoudt en hoe de koersen tot stand komen. Maar waarin kunnen we eigenlijk beleggen? De beleggingsvormen aandelen en obligaties hebben we al uitgelegd, maar deze vormen zijn erg breed, en vergen nader uitleg.

2.1 Aandelen

Een aandeel is een verhandelbaar bewijs voor een deel van het vermogen van een bedrijf. Wanneer je een aandeel koopt wordt je eigenlijk mede-eigenaar van een bedrijf. Daardoor heb je recht op inspraak tijdens vergaderingen van aandeelhouders en zo deel je dus eigenlijk mee met de winst van dat bedrijf, of je kunt natuurlijk verlies maken. De waarde van een aandeel komt tot stand door de winstverwachting van een bedrijf. Hoe hoger de verwachte winst, hoe hoger de prijs van een aandeel. Deze prijs komt tot stand op de beurs, in Nederland is dat de Euronext Amsterdam.

De voordelen van beleggen in aandelen:

* Het rendement is meestal hoger ten opzichte van obligaties of een spaarrekening.

* Het is een uitdagende en spannende manier van beleggen.

De nadelen van beleggen in aandelen:

* Beleggen in aandelen vraagt een actieve houding, de nodige tijd en kennis van zaken.

* Het rendement van aandelen kan sterk schommelen. Hierdoor kun je winst maken, maar ook je inleg kwijtraken. Beleggen in aandelen is daardoor een risicovolle manier van beleggen.

* Hoge kosten wanneer je niet zo vaak en met kleine bedragen belegt.

Als je aandelen wilt kopen, kun je dit niet meteen van de beurs of de verkopende belegger kopen. Er moet een tussenpersoon zijn, dit kan je eigen bank of internetbroker zijn. De bank of internetbroker voert in opdracht alle koop en verkopen voor je uit. Hiervoor moet je uiteraard wel betalen. Denk aan koopkosten en verkoopkosten en administratiekosten. Je moet goed rekening houden met dergelijke kosten, want als je met een laag vermogen gaat beleggen, is dit een behoorlijk hap uit je vermogen. Daarom kiezen beleggers met een lage inzet, vaak niet voor beleggen via aandelen.

2.2 Obligaties

Zoals belooft, gaan we de beleggingsvorm obligaties ook nog benadrukken.

Een obligatie is eigenlijk niets anders dat je een bedrijf of (overheid) instelling geld uitleent. Dit krijg je later in termijnen weer terugbetaalt. Als je gaat beleggen in obligatie ben je eigenlijk een soort bank voor een bedrijf. Een groot voordeel van obligaties ten opzichte van aandelen is dat je veel minder risico loopt. Je loopt alleen risico dat het bedrijf failliet gaat maar deze kans is een stuk kleiner. Als je belegt in staatsobligaties is de kans nog veel kleiner, want als bijvoorbeeld de Nederlandse staat failliet gaat is wel heel erg klein. Daarom kiezen veel beleggers ook voor staatobligaties want staatsobligaties zijn de meest voorkomende obligatie. Obligaties worden ook op de effectenbeurs verhandeld net zoals aandelen. De prijs van obligaties komt tot stand tot het dan huidige rentestand, de zekerheid van de obligatie, en de nog lopende looptijd. Dus het komt er op neer als de rentestand veranderd de koers van de obligatie. Dit komt er op neer als je een hogere rentestand voor jou obligatie ten opzichte van het huidige rentestand is jouw obligatie erg aantrekkelijk.

De voordelen van obligaties:

* Hogere rentevergoeding dan op een spaarrekening.

* Relatief veilige beleggingsvorm door de vaste rentevergoeding en de vaste looptijd.

De nadelen beleggen in obligaties:

* De onderneming waaraan je geld hebt uitgeleend kan failliet kan. Dit houdt in dat de belegger zijn geld niet terug krijgt.

* Vaak zijn obligaties alleen verkrijgbaar in grote eenheden, bijvoorbeeld vanaf 1000 euro.

* Gedurende de looptijd heb je geen beschikking over je geld, tenzij je de obligatie verkoopt.

* Lager rendement dan bij andere beleggingsvormen.

Obligaties zijn vergeleken met aandelen velen malen veiliger. Maar maakt dit obligaties ook aantrekkelijker? Voor de wat risicovollere belegger is dit te safe. En zal vaak ook kiezen voor aandelen, of bijvoorbeeld futures, futures wordt later uitgelegd.

Waarin kunnen we nog meer beleggen? De eerste beleggingsvorm waar we nog niet informatie over verstrekt hebben is de optie.

2.3 Optie

Als je in investeert in een optie koop je eigenlijk het recht om een bepaalde hoeveelheid van iets te kopen, of te verkopen tegen de al eerder vastgestelde prijs. Dit kun je vergelijken met het kopen van een woning, als koper heb je een optie om het huis te kopen tegen een prijs, voor een bepaalde datum. Als hij de woning wil, dan moet de verkoper het verkopen voor die prijs.

Er wordt dus voor een optie een bedrag betaald. Maar als de koper de optie niet gebruikt, dan hoeft hij het niet te kopen en de verkoper dus niet te leveren. Je kunt dus kopen en verkopen als optie, deze 2 mogelijkheden heten de calloptie en de putoptie:

2.3.1 calloptie

Iemand die een calloptie heeft , heeft het recht, maar geen verplichting om aandelen van een bepaalde soort of een index gedurende een afgesproken termijn, voor de alvorens vastgestelde prijs te kopen. Dat betekent dat de verkoper dus wel de plicht heeft om het product te verkopen tegen de vastgestelde prijs. Een belangrijk punt van opties is dat het altijd wordt verkocht per honderd.

2.3.2 put optie

De putoptie is precies het tegenovergesteld. Bij een putoptie heb je net als bij de calloptie het recht om te verkopen, maar niet de plicht om het te verkopen. Aandelen van een bepaalde soort of een index gedurende een alvorens afgesproken termijn tegen de prijs die van te voren is afgesproken te verkopen.

De voordelen van beleggen in opties:

* Je bepaalt zelf de maximale aankoopprijs (of de minimale verkoopprijs) van de aandelen en legt deze gedurende de looptijd van de optie vast.

* Wie belegt in opties heeft te maken met een recht, geen plicht.

De nadelen van beleggen in opties:

* Wie belegt in opties belegt in koersschommelingen, een goede beurskennis is dus verreist.

* Wie belegt in opties heeft te maken met een recht, geen plicht.

2.4 Beleggingsfondsen

Beleggingsfondsen is eigenlijk hetzelfde als aandelen of sommige andere beleggingsvormen. Maar het grote verschil met beleggingsfondsen is dat men niet als individu investeert maar meestal met een grote, of een kleine groep mensen belegt. Dit gebeurt via een bergingsrekening of via de premie van een levensverzekering. Hier stort men allemaal een bedrag op, en wordt vervolgens door een professionele fondsbeheerder belegd volgens een bepaald mandaat, bevoegdheid om in naam van anderen te handelen, zonder hiervoor zelf verantwoordelijk te zijn (http://nl.wikipedia.org/wiki/Mandaat ). Omdat men dan een groot risico heeft omdat men zelf niet alles in de hand heeft. Heeft dit vaak wel vaak een positief effect op de opbrengst.

Risico's

2.4.1: Aandelenfondsen

In deze fondsen zitten aandelen. Hier kunnen aandelen inzitten van verzekeringsmaatschappijen en, multinationals, maar ook van nieuwe bedrijven.

2.4.2: Mixfondsen

Mixfondsen zijn een verzameling van verschillende beleggingsvormen, men koopt dan verschillende soorten, zodat het risico zoveel mogelijk wordt verspreidt.

2.4.3: Vastgoedfondsen:

Als men in vastgoedfondsen handelt, handelt men jawel, in vastgoed. Men moet hier denken aan bijvoorbeeld huurcontracten en verkoopwinst, dit is een vrij laag risico en zijn soms aantrekkelijke rendementen op de langere termijn.

2.4.4: Obligatiefondsen:

Hier wordt gehandeld met obligaties. Hier wordt meestal een vast rendement op einddatum afgesproken. De risico's zijn redelijk laag omdat men vaak handelt bedrijven die van de overheid afkomstig zijn. Maar er zijn ook obligatiefondsen met een redelijk hoog risico, de junkbonds, ook wel rommelobligaties genoemd. Dit zijn obligaties met een erg laag zekerheidsbeoordeling. Daarom liggen de koersen van junkbonds ook erg laag, en als men geluk heeft kan men een erg hoog rendement verwachten, maar er is een grote kans dat het mis gaat.

2.4.5: Diversiteit

Met diversiteit wordt bedoeld dat men handelt in verschillende landen of in verschillende sectoren. Denk bijvoorbeeld aan een indeling met (Amerika, Afrika of China) er zijn natuurlijk nog veel meer regio's maar dit zijn enkel voorbeelden. Dit heeft natuurlijk gevolgen op de zekerheid van het fonds. Meestal brengt dit risico's met zich mee.
Er zijn er ook nog fondsen welke een inleggarantie (garantiefonds) kennen en fondsen die zelf niet aandelen aankopen, maar zelf ook weer participeren in andere fondsen.

De voordelen van beleggen in beleggingsfondsen:

* Door schaalgrootte kan ook een betere spreiding worden aangebracht, waardoor risico's minder groot en rendementen stabieler zijn.

* Er zijn zeer veel beleggingsmogelijkheden. De deelnemer moet alleen beslissen waar deze in gaat beleggen. Verstandig is wel om deze periodiek te toetsen aan wensen, behoeften en risicoprofiel.

* Het beleggen gebeurt door een professionele belegger. Je kunt ervan uitgaan dat deze kennis van de markt heeft. Dat neemt hij jou uit handen.

* Door schaalgrootte kunnen de hoge (vaste) kosten worden verdeeld over alle deelnemers.

* Omdat kan worden gerekend met rendementspercentages gebaseerd op het in het verleden behaalde resultaten, kunnen maandlasten van de hypotheek lager uitvallen dan indien er wordt gerekend met een percentage bij een spaarhypotheek.

De nadelen van beleggen in beleggingsfondsen:

* Je geeft in principe het beleggen uit handen aan een vreemde. Voor een 'echte' belegger kan dat vervelend zijn, voor normale consumenten hoogstwaarschijnlijk niet.

* Je bent erg afhankelijk van de dagkoers op het aankoop- en verkoopmoment van een participatie en kunt geen invloed op uitoefenen.

* De kosten kunnen erg hoog zijn: transactiekosten bij aankoop en verkoop beheerskosten, managementkosten, winstopslag etc. Er zijn vaste kosten en variabele kosten.

* In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.

2.5 Alternatieve beleggingen

We hebben nu 4 beleggingsvormen uitgelegd en hiervan de voor- en nadelen opgenoemd. Naast deze 4 vormen zijn er nog andere beleggingsvormen.

De meest voorkomende en ook de bekendste alternatieve beleggingsvorm is duurzaam beleggen. Het is in de jaren '80 in de VS ontstaan. Het was eerst een erg vage vorm van beleggen. Maar rond 2000 kregen meer beleggers en beleggingsfondsen belangstelling voor duurzaam beleggen. Er zijn nu veel banken die beleggingsfondsen via duurzaam beleggen aanbieden. Duurzaam beleggen is een beleggingsvorm waar men investeert in een bedrijf die niet uit is op winst, oftewel een niet-commerciële instelling. Duurzaam beleggen moet je denken aan bijvoorbeeld milieu, arbeidsomstandigheden of bijvoorbeeld dierenwelzijn. Een groot voordeel van alternatief beleggen dat je een enorm voordel krijgt bij de belastingdienst.

De bekendste vorm van duurzaam beleggen is groen beleggen. Dit betekent dat je investeert in een bedrijf die in milieubescherming investeren. Sinds kort is het ook mogelijk om in een cultuurfonds te investeren. Het groen beleggen en beleggen in cultuur hebben een nog groter belastingvoordeel. Zo is er voor cultuurfondsen tot 2,5% belastingvoordeel. Daar bovenop komt ook nog een fiscaal voordeel tot 2,5% boven op het rendement dat je al kreeg met een cultuurfonds.

2.6 Turbo en Speeders

Deze risicovolle manier van beleggen is voor de meeste mensen onbekend. Ook wij wisten voor het zoeken naar informatie niet wat turbo en speeders inhielden. Gelukkig zijn wij nu in staat het u te vertellen.

Een turbo is totaal iets anders dan alle voorgaande beleggingsvormen. Ten eerste een turbo´s een hefboomwerking. Dit is een klein beetje vreemd, maar het betekent dat wanneer er een verandering is van de koers een hogere procentuele verandering in de waarde van de turbo oplevert. Het is te verduidelijken met een voorbeeld:

Stel, je koopt Turbo X met een ingezette waarde van 100 euro. Je betaalt de bank dan een bedrag van 25 euro. De rest, 75 euro, schiet de bank voor. Door de koers te delen door de inleg kom je uit op de hefboom. In dit geval: 100: 25 = 4. Dat houdt in dat de rendementsontwikkeling van de Turbo viermaal zo groot is als die van de ingezette waarde. Dus dat zou betekenen als je in dit geval je koers 1% wordt verhoogd dit zal betekenen dat de waarde van de turbo 4% stijgt.
Dit maakt Turbo's nog veel risicovoller dan aandelen, want je hebt op deze manier veel meer kans op te winnen of te verliezen. Er is gelukkig wel een bescherming in te stellen. Dit betekent dat je nooit meer kan verliezen dan wat je in de turbo hebt ingelegd. Dit heet stoploss.

De voordelen van beleggen in Turbo´s en Speeders

* Mogelijkheid om snel te profiteren van koersstijgingen- en dalingen.

* Instappen met kleine bedragen.

* Winstmogelijkheden vele malen groter dan van beleggingen.

* Veel beleggingsmogelijkheden

De nadelen van beleggen in Turbo´s en Speeders

* Vele malen risicovoller dan andere beleggingen.

* Een reële kans om je totale inleg te verliezen.

* Alleen geschikt voor ervaren en actieve beleggers.

* Het kost veel tijd om de dagelijkse de ontwikkelingen te volgen.

2.7 Commodities en valuta

Het enigste wat we tot nu toe hebben besproken, is beleggingen over fictief geld, ook wel in “papieren” genoemd. Dit komt omdat vroeger als werd geregeld via papieren, dit was je enige bewijs van aandeel. Een andere manier om te beleggen is beleggen in commodities. Dit is eigenlijk investeren in goederen. Verder gaan we het nog hebben over beleggen in valuta's, dit is beleggen in vreemd geld.

2.7.1 Grondstoffen en bulkgoederen

Ten eerste hebben we natuurlijk beleggen in commodities. Commodities zijn vaak grondstoffen zoals agrarische producten tot grondstoffen als kolen olie en metalen. Commodities worden het vaakst verhandeld met termijncontracten. Dit gebeurt al van te voren, er wordt een prijs vastgesteld voor de levering in de toekomst. Zo weet men dat men moet leveren tegen de vastgestelde prijs.

Ook consumenten kunnen beleggen in commodities. Bijvoorbeeld als je weet dat koffie flink in prijs zal gaan stijgen. Kun je ergens in je buurt bij een kruidenier koffie op de kop tikken. Hij zou dan koffie voor je willen importeren tegen een lage prijs. Dus dat zou betekenen dat je pas over een paar maanden krijgt, moet je het eerst nog zien te verkopen, dus deze manier van beleggen is voor veel beleggers te lastig.

Het beleggen met commodities vind ook wel een s plaats in contracten, dan is het geen commodities meer maar een derivaat. De handel vind dan plaats in contracten wat dan afhangt van de waarde van de grondstoffen. Dit kan aantrekkelijk zijn als je bijvoorbeeld investeert in maïs als er een misoogst plaatsvindt, is hier nog wat aan te doen. Dit maakt derivaten vaak erg aantrekkelijk.

2.7.2 Valuta

Men kan ook investeren in valuta, dit is weer totaal iets anders als commodities en derivaten. Als je in valuta investeert investeer je in andere land diensten en producten te kopen of verkopen. Er ontstaat dan een soort van vraag en aanbod tussen twee valuta's. Als er bijvoorbeeld een lage koers is van een bepaalde valuta, neem bijvoorbeeld dollar. Als de koers van de dollar laag is, koop je dollars in en dan verkoop je de dollars weer als de koers is gestegen. Een nadeel is dat je zit met koop en verkoopkosten van het kopen van valuta's. Er is ook een verband tussen deze valuta's en andere beleggingen. Als je investeert in een buitenlands bedrijf, bijvoorbeeld in Amerika, je hebt een koers en de koers van jouw belegging daalt en je verkoopt de belegging en tegelijkertijd is ook de koers gedaald van de dollar, dan maak je dus dubbel verlies, want je krijgt dan ook nog minder euro's terug voor je dollars. Ook consumenten kunnen gaan beleggen in valuta's, heel erg beperkt, maar het komt op hetzelfde neer. E zijn veel mensen die nu met vakantie gaan naar de VS. De dollar staat nu erg laag en daarom krijg je veel meer dollars voor één dollar. Waardoor een vakantie in de VS veel goedkoper is.

De dalende waarde van de dollar; het beleggen in de euro wordt voor Amerikanen aantrekkelijk
De voordelen van beleggen in commodities en valuta

* Bij handel in commodities weet je van te voren hoeveel geld je moet betalen.

* Je kunt (gemakkelijk) zelf profiteren van de valutamarkt. Als de dollar bijvoorbeeld laag staat is het "goedkoop" om in Amerika op vakantie te gaan.

* Wisselkoersveranderingen kunnen doorwerken in het rendement van je beleggingen. Dit kan dus zowel positief als negatief uitpakken.
De nadelen van beleggen in commodities en valuta

* Als je van het voren een prijs voor een bepaald product hebt afgesproken, maar de marktprijs valt lager uit, dan betaal je dus te veel.

* Wisselkoersveranderingen kunnen doorwerken in het rendement van je beleggingen. Dit kan dus zowel positief als negatief uitpakken.

2.8 Vastgoed

Beleggen in vastgoed, is eigenlijk gewoon beleggen in panden. Als je veel geld over hebt kun je met eigen middelen zelf een pand kopen, of je hebt de mogelijkheid om via een vastgoedfonds te investeren.
Men kan investeren met langdurige huurcontracten die te maken krijgen met inflatie. Er kan bij verkoop een leuke overwaarde worden gecreëerd.

Er zijn wel een aantal risico's met het beleggen in vastgoed. De panden kunnen niet worden verhuurd. En de kosten een eventueel onderhoud van het pand kunnen erg nadelig voor uw portefeuille uitvallen. Een ander nadeel is dat koop en verkoopkosten erg hoog kunnen liggen.

Er zijn tegenwoordig heel wat mensen die beleggen in vastgoed, in hun eigen pand. Dat gebeurt dan via geleend geld via een hypotheek. Zo probeert men via de eerder genoemde hefboomwerking een hoog rendement te behalen. Men probeert dan meer te verdienen dan de hypotheek kost.
De voordelen beleggen in vastgoed

* Veilig rendement door huurcontracten.

* Veilig rendement door waardestijging.
De nadelen beleggen in vastgoed

* Hoge aan- en verkoopkosten.

* Doorlopende onderhoudskosten.

* Risico van leegstand, waardoor rendement achterblijft.

* Je vermogen is illiquide- je kunt niet snel over het geld beschikken.

2.9 CV´s

Er kan ook worden belegd in een rechtsvorm, oftewel een CV.

Een commanditaire vennootschap (CV) is een belegging waar de meeste mensen nog nooit van hebben gehoord, het is dan ook een hele bijzondere vorm van beleggen. Je kunt als particuliere belegger ook hierin investeren. De meest voorkomende vormen van CV's zijn vastgoed-CV's, je investeert dan weer in bedrijfspanden. Verder zijn er nog een aantal CV's zoals scheeps-CV's en film-CV's.

Het beleggen in een CV is erg eenvoudig. Je investeert meestal met een aantal beleggers in een object. Neem nou een bijvoorbeeld een pand of een schip. Dan wordt je net als bijvoorbeeld bij aandelen mede-eigenaar van dat object. De beheerder van de CV zorgt voor de verkoop en dus ook de winst van de CV. Je uiteindelijke winst is dus het opgebrachte geld van de CV min de kosten die je gemaakt hebt voor het aanschaffen, onderhouden en eventuele koop en verkoopkosten. Meestal kan je wel tussentijds uitstappen, want de opbrengsten en de kosten worden vaak verdeeld in termijnen.

De voordelen beleggen in CV´s

* Eenvoudige manier van investeren.

* Mogelijkheid om direct te investeren in objecten die anders financieel onbereikbaar zouden zijn.

* Alleen aansprakelijk voor eigen ingelegd vermogen.

* Hoge rendementen zijn mogelijk.

* Beleggen in CV's is een mooie manier om je beleggingsportefeuille verder te spreiden.

Den adelen beleggen in CV´s

* CV´s zijn eigenlijk onverhandelbaar. Uitstappen is vaak niet mogelijk.

* De kosten van vastgoed-CV's lopen per aanbieder sterk uiteen.

* Behoorlijke risico's. Een CV kan failliet gaan door tegenvallende opbrengsten. En door negatieve marktontwikkelingen kan de winst lager zijn dan beloofd.

* De looptijd van een CV is gemiddeld circa zeven jaar. In die tijd kan de markt sterk veranderen.

* Met een belegging in een CV investeer je meestal in één specifiek project of object. Er is dus geen sprake van een gespreid risico.

2.10 Liquiditeiten

Als we over liquiditeiten spreken, dan hebben we het meestal over geld dat men op de bank heeft staan. Want tegenwoordig gaan we allemaal aandelen betalen met een bankrekening. Men gaat tegenwoordig niet meer aandelen ‘handje contantje' kopen. Er is toch nog een manier om handje contantje te beleggen

Contant geld is natuurlijk de meest liquide vorm van geld. Want je hebt altijd meteen beschikking over het geld. Want de liquide vorm van geld wordt bepaald door hoe snel je aan je geld kunt komen. Als je bijvoorbeeld geld vastlegt voor een bepaalde tijd, wordt je geld minder liquide. Een voordeel van het vastleggen van je geld is dat je er een hogere compensatie voor krijgt. Want voor contant geld krijg je natuurlijk geen rente uitgekeerd. Je krijgt deze rente omdat je het risico loopt dat de bank waar je geld hebt staan, failliet kan gaan. Ook door inflatie komt er rente. Want als producten duurder worden en jou geld blijft gelijk, maak je eigenlijk verlies, verder wordt de rente nog bepaalt door de eventuele belasting die jij moet betalen. De meest liquide vorm om geen inflatieverlies te maken is dan ook heel simpel via een spaarrekening, iets minder liquide is deposito maar ook deze is nog erg liquide te noemen. De risico's met spaarrekening en deposito is erg laag. Daarom wordt er ook een relatief laag rentepercentage uitgekeerd ten opzichte van bijvoorbeeld aandelen.

2.10.2 Spaarrekening

Een spaarrekening kent eigenlijk iedereen wel, want de meesten, voornamelijk van mijn leeftijd en nog wat ouder misschien, kregen al vanaf hun kindertijd een spaarrekening. De werking van een spaarrekening is dan ook erg simpel en vereist dan ook niet zoveel verstand over spaarrekeningen. Het geld is zeer liquide te noemen, je kunt te allen tijde je geld opnemen, of overzetten naar een andere rekening. De rentes tussen verschillende spaarrekening aanbieders zit wel verschil. Een internetrekening levert meer op dan bijvoorbeeld een reguliere spaarrekening. Omdat er meer kosten zijn. De rente bij spaarrekeningen is erg variabel, dit gaat gepaard aan de huidige geldmarktrente, geldmarkt, dus het betreft een kortlopende looptijd, korter dan 2 jaar.

2.10.3 Deposito's

Deposito's zijn een stuk minder liquide dan een spaarrekening. Met deposito's zet je het geld voor een bepaalde periode vast, dit heeft wel een maximum van 2 jaar. Hiertussen kun je je geld niet opnemen. Een voordeel van deposito's is dan ook dat het een stuk meer oplevert dan een spaarrekening. Er is nog wel een manier om eerder aan je geld te komen. Dan mag je het opnemen maar dan ontvang je geen rente, of je moet een soort boete betalen.

2.10.4 Varianten op spaarrekeningen en deposito's

Er komen tegenwoordig steeds meer varianten op spaarrekeningen en deposito's. Er zijn bijvoorbeeld samen voegsels hiervan. Dat je bijvoorbeeld geld vastlegt op je spaarrekening voor een bepaalde periode, denk bijvoorbeeld aan 3 maanden, hiervoor wordt je natuurlijk beloont en krijg je een hogere rente als het andere geld op je spaarrekening.

De voordelen beleggen in liquiditeiten

* Je geld is zeer liquide, je hebt er snel beschikking over.

* Je loopt nagenoeg geen risico over je spaargeld.

* Lage kosten

De nadelen beleggen in liquiditeiten

* Vaak laag rendement

* Rentes kunnen bij banken onderling wel eens verschillen.

2.11 Derivaten

Derivaten zijn net iets anders dan andere financiële producten. De waarde van een derivaat komt namelijk tot stand van de prijs van de onderliggende waarde. Deze komen dus tot stand door bijvoorbeeld de stand van aandelen of obligaties.

Particulieren beleggen meestal in de volgende derivaten, welke hieronder kort worden beschreven met enkele kenmerken.

Conclusie

Bij het openen van een beleggingsrekening moet je bij welke vorm van beleggen dan ook, in ieder geval een aantal persoonlijke gegevens afgeven. Ook moet je altijd een kopie van je Identiteitsbewijs afstaan, en zullen ze je altijd op financiële geschiktheid testen. Alleen de manier van aanvragen wijkt van elkaar af.

Zo kun je bij het aanvragen bij de bank de openingsdocumenten ter plekke invullen en daarmee is het op deze manier aanvragen het snelst. Dat staat recht tegenover het aanvragen per telefoon, waar je eerst een openingspakket/formulier thuis gestuurd moet krijgen voor je aan de slag kunt gaan. Daar kunnen een aantal werkdagen tussen zitten voordat de beleggingsinstelling je openingsformulieren weer terug hebben. Een rekening openen via internet kan ook snel gaan, mits je je verplichte gegeven online kunt invullen. Als dat niet het geval is en ook opgestuurd moet krijgen voor je het in kunt vullen en terug kunt sturen zou het even lang duren als bij telefonisch aanvragen/belegen.

Na de opening is het beleggen via de verschillende vormen vrij uiteenlopend. Toch gaat het uiteindelijk allemaal via tussenpersonen naar de beurs en worden daar de orders verwerkt. Alleen is de vertraging bij de ene vorm net iets meer dan bij de andere beleggingsvorm, dat komt voornamelijk doordat de order meerdere schakels in vergelijking moet passeren. Dat neemt meer tijd en duurt het plaatsen van de order net iets langer. Veder is het verschil van krijgen van informatie over fondsen en koersen verschillend, waardoor je er soms iets meer moeite voor moet doen om de informatie te verkrijgen die je wilt bezitten. Verder zitten er veel vergelijkkennissen in, en kun je meestal de zelfde orders uitvoeren.

Vroeger was beleggen via de telefoon de meest voorkomende vorm. Tegenwoordig is dat niet meer het geval en word er het meest belegd via het internet. Dat komt vooral doordat beleggen via internet sneller, gemakkelijker en goedkoper is dan andere beleggingsvormen. Ook is het voor particulieren aantrekkelijker om te beleggen via het internet. Omdat je via het internet bijna net zoveel mogelijkheden hebt als een professionele belegger tot zijn beschikking heeft. Daarmee word het verschil tussen de professionals en de minder frequent belleger kleiner. De beleggingsvorm waarbij je naar de bank moet is bij de opening vrij snel maar daarna moet je steeds veel moeite doen om goed te kunnen beleggen. daardoor is deze beleggingsvorm het minst interessant, met gevolg dat mensen deze vorm van beleggen ook nauwelijks gebruiken.

Dus beleggen via het internet is het beste, mocht je echter behoefte aan persoonlijke aandacht, dan kun je beter naar de bank gaan om daar te beleggen. Als je geen tijd hebt om na de bank te gaan, en bijna niet over internet beschikt kun je het beste telefonisch gaan beleggen.

Deelvraag 4 - Wat zijn de fiscale gevolgen van beleggen?

Ook de belastingdienst heeft een te maken met beleggen, het is dan misschien niet een groot deel maar er moet toch echt zeker bij nagedacht worden.

Je kunt op 2 manieren in aanmerking komen, door zogenaamde boxen

Ten eerste heb je box 2, die is van belang wanneer je meer dan 5% van een NV of een BV bezit. Alle inkomsten die behoren tot box 2 betaalt men over het gehele inkomen 25% belasting. Eventuele verliezen mogen van dit inkomen worden afgetrokken.

http://www.elsevierbelasting.nl/media/upload/category/themaplaatjes%20groot/belastingdienst.jpgIn box 3 valt de rest van beleggingen en sparen. Wanneer men meer dan €20661, - aan vermogen bezit komt men in aanraking met box 3 in uw belastingaangifte. Bezittingen, aandelen, spaartegoeden, ontroerende goeden en roerende goederen die u niet zelf gebruikt vallen onder box 3. Alle schulden die u hebt mag u van dit bedrag aftrekken. Spaarloontegoeden tot €17000, groene en sociaalethische beleggingen, beleggingen in durfkapitaal en kunst dat geen belegging hoeven niet mee worden gerekend in box 3. Alle schulden vanaf €2900 mogen worden afgetrokken van uw vermogen. Ook heeft iedereen een heffingsvrij gedeelte van €20661, - en ieder kind mag €2762, - bij het heffingsvrije vermogen worden meegeteld.

Een kleine rekensom voor box 3.

U hebt in totaal €60000 aan vermogen. U bent getrouwd en heeft 2 kinderen.

Dan krijgt u een heffingsvrij gedeelte van (20661*2) 41322 + (2762*2) 5524 = €46846

Dus betaalt u belasting over 60000-46846 = €13154

Dat betekent dat u over €13154 belasting moet betalen.

Hoofdvraag - Wat beweegt een persoon om te gaan beleggen?

De meeste mensen beleggen om een bepaald doel te bereiken. Het kan zijn dat de belegger zijn geld wil investeren bij wijze van een pensioensvoorziening, om tweede huis te kunnen financieren of de studie van de kinderen te kunnen betalen. De meeste beleggers doen dat niet zelf. Immers, aan beleggen kleven altijd risico's en die risico's zijn niet altijd even makkelijk in te schatten. De belegger moet een reeks beslissingen nemen. Wil hij in aandelen, obligaties, vastgoed, of in een andere beleggingsvorm beleggen?Iedere beleggingscategorie heeft haar eigen rendement- en risicokarakteristieken. Daarbij moet de samenstelling van een beleggingsportefeuille aansluiten op wensen doelstelling van de belegger. Als belegger in het dus zaak om voor ogen te hebben met welk doel u belegt.

Of het nu op particulieren of om grote institutionele beleggers gaat, de belegger wil zoveel mogelijk rendement behalen en zo min mogelijk risico lopen. Hij kan beleggen in aandelen, obligaties of andere waarde papieren die worden aangeboden door bedrijven, overheden of andere instellingen. In het geval van aandelen koopt de belegger een deelneming in het risicodragende aandelenkapitaal van een vennootschap Hij word mede aandeelhouder en deelt mee in de winst van de onderneming. Bij een obligatie leent u, voor een vooraf bekende periode, geld uit aan een onderneming of een overheid. Over de verstrekte lening ontvangt u jaarlijks een vooraf vastgestelde rente. En aan het eind van de looptijd krijgt u ( als de onderneming of overheid nog steeds solvabel is) uw geld weer terug. Bedrijven en overheden gebruiken de effecten beursen als een ‘marktplaats' om aandeelhouders en geldverstrekkers op te zoeken. (Voor de duidelijkheid: u zit aan de kapitaal verschaffende kant als belegger.)

We kennen in Nederland een uitgebreide beleggingscultuur. Dat is ook niet zo vreemd als we bedenken dat de eerste beurs in Nederland werd opgericht. Dat gebeurde in 1602 toen de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) het monopolie op de handel met Azië verkreeg en daarmee de eerste multinational ter wereld werd. De VOC gaf de aandelen uit de aankoop van pakhuizen en schepen te financieren toen der tijd. Zo werd de VOC een gouden greep. Het handels bedrijf betaalde gedurende bijna twee eeuwen een jaarlijks dividend/winst uit van 18%, een resultaat waar mening bedrijf van daag de dag jaloers op zou zijn.

Dus wat personen beweegt om te gaan beleggen is winst maken. Maar belagerijker hoe men winst wil bereiken. Men kan natuurlijk gaan sparen, of het geld bewaren in een oude sok. Maar zo haalt men nooit een hoog rendement. Veelal zorgt de inflatie alleen al om een kapitaal vermindering. Als men gaat beleggen is de kans natuurlijk velen malen grote, dat men over een bepaalde periode veel meer kapitaal heeft. Maar beleggen heeft echter ook een keer zijde. Dat is dat het betrekkelijk risico vol is, je aandelen kunnen net zo grote daling als stijging mee maken. Dan krimpt je kapitaal alleen maar. Als je deze afweging hebt gemaakt kun je gaan beleggen, of toch maar degelijk gaan sparen.

Onderzochte object deel Harm-Jan
Inleiding

Ik heb na weken eindelijk de mogelijkheid gekregen om echt te gaan beleggen. Dit viel nog niet mee, want er zijn zoveel verschillende beleggingen waar je momenteel in kunt beleggen. Als eerste heb ik besloten om te gaan beleggen in BAM. BAM stond er goed voor en de voorspellingen waren hoopvol. De analisten hadden daarom BAM groep bv ook geanalyseerd met een bui. Dat betekent dat het nu een goed moment is om te kopen. Daarom heb ik na goed nagedacht te hebben, toch gekozen om BAM te kopen.

Over BAM Groep

Koninklijke BAM Groep nv initieert, ontwikkelt, bouwt en onderhoudt projecten op het gebied van wonen, werken, transport en recreatie. BAM verenigt werkmaatschappijen die actief zijn in de sectoren Bouw, Vastgoed, Infra, Publiekprivate samenwerking, Installatietechniek, evenals Consultancy en engineering. BAM heeft een belang in een wereldwijd opererende, leidende baggeronderneming.

Koninklijke BAM Groep behoort tot de grootste bouwondernemingen van Europa. Het concern is marktleider in Nederland en neemt in het Verenigd Koninkrijk, Ierland, België en Duitsland sterke marktposities in. In deze landen opereren werkmaatschappijen met een eigen winstverantwoordelijkheid. BAM voert wereldwijd projecten uit in meer dan dertig landen.

In de diverse geografische en sectorale markten wil Koninklijke BAM Groep - in hechte en duurzame samenwerking met opdrachtgevers - worden gekend en herkend door de kwaliteit en betrouwbaarheid van producten en dienstverlening, evenals door de inzet, kennis en ervaring van circa 28.000 medewerkers.

Als Europese bouwgroep staat BAM aan de basis van vele toonaangevende projecten, waarbij innovatie en duurzame ontwikkeling een belangrijke rol spelen.

Geschiedenis

In 1927 werd de naam van het familiebouwbedrijf veranderd in ‘N.V. Bataafse Aanneming Mij van Bouw- en Betonwerken v/h Firma J. van der Wal en Zoon' (‘BAM').
De onderneming is beursgenoteerd in Amsterdam sinds 1959.

De ontwikkeling van Koninklijke BAM Groep is mede tot stand gebracht door diverse (zowel kleinere als grote) overnames in de verscheidene sectoren waarin de onderneming actief is. De omvangrijkste overnames betroffen de verwerving van de utiliteitsbouw- en beton- en waterbouwonderdelen van NBM-Amstelland in november 2000 en de acquisitie van de Europese bouwgroep HBG in november 2002

Kerngegevens 2008

Omzet:

€8.834.766.000

Netto Winst:

€165.818.000

Werknemers:

29.050

Notering:

30058019

Ik heb nu 10 aandelen in Koninklijke BAM Groep. Ter waarde van 90,20.

Weekoverzicht 16-10-2009, de koers staat op 9,408, dat is tot nu toe een winst van €3,88.

Weekoverzicht 23.10.2009 de koers is gedaald naar 8,80 dit betekend helaas een verlies van €2,20 ten opzichte van het beginbedrag.

Hier moest weekoverzicht van week 45 van 30-10-2009 helaas doordat mijn computer is gecrasht verloren gegaan. De slotkoers was rond de 8,1.

Weekoverzicht 6-11-2009 de koers is afgelopen week een beetje gestegen tot 8,428.

Weekoverzicht 13-11-2009 de koers is weer geklommen tot 8,79

Verwachting voor komende week 47

Door de stijgende lijn afgelopen weken zou men een daling verwachten maar omdat de AEX momenteel zo sterk staat denk ik dat we komende week weer een stijging mogen verwachten. Ik hoop dat BAM weer boven de 9,00 komt. Er is een kans dat dit mogelijk is. Ook de AEX zou wel eens richting de 530 kunnen gaan.

Na een goede start kwam ik boven de verwachtte 9,00 maar helaas nadat donderdag de kwartaalcijfers werden uitgebracht en het bestuur van BAM een uitspraak hadden gedaan, dat ze voorlopig de bouwsector nog niet zien herstellen zijn veel beleggers het vertrouwen in BAM verloren. En is de koers gedaald tot 7,926

Helaas op 19-11-2009 zijn de kwartaalcijfers bekend gemaakt, van BAM groep. Daardoor is in de loop van de morgen en verder in de middag de koers enorm gedaald. De daling stopte met als slotkoers van 7,66. De vorige slotkoers was 8.96. Dit betekent een verlies van ruim 14% in een dag. Hiermee is BAM de grootste daler na de bekendmaking van de kwartaalcijfers. Dit is tevens het einde van mijn onderzochte object. Een wel heel triest eind. Gelukkig heb ik niet al te veel ingezet maar het blijft toch jammer.

Evaluatie

Na mijn zeer risicovolle belegging in BAM, dit heb ik met opzet gedaan omdat ik eigenlijk meer voor de grap aan het beleggen ben en daarom wel wat een risicovollere belegging wou. Ik vond BAM een goede keus, omdat het in een zeer risicovolle groep zit. Maar dat het uiteindelijk zo zou aflopen had ik nooit gedacht. Ik hoop dat hij de komende weken weer bijkrabbelt. Maar ik vond buiten het enorme verlies toch leuk om hier te investeren. Volgende keer als ik weer ga beleggen ga ik bij een iets mindere risicovollere belegging. Dan is de kans dat ik veel winst maak wel wat kleiner maar de kans dat ik enorm verlies maak daalt ook enorm. Ik heb dus veel geleerd in een paar weken beleggen. Ik heb nog lang niet alles geleerd, maar dat ga ik in de toekomst zeker uitbreiden, want ik begin er steeds meer lol in te krijgen.

Onderzochte Object Yorick
Algemene inleiding

Vanaf het begin van de PWS leek het ons leuk om zelf ook te gaan beleggen! Het maakt ons niet hoe maar we doen het gewoon, met een inleg van ongeveer 100, - euro. Dit was eigenlijk de doorslag gevende Factor voor de keuze van het PWS onderwerp.

Nadat we alles afgerond hadden om te kunnen beginnen met het PWS, wilden we meteen gaan beleggen. We begonnen welvarend maar al snel werd het duidelijk dat beleggen niet zo makkelijk is als het lijkt. Het openen van een rekening en het beginnen met beleggen na wat onderzoek, werkt toch wat anders dan in de theorie. Daar komt het beleggen in het algemeen nog bij!

In dit deel van de PWS behandelen we onze praktijk ervaringen van het beleggen. Die hebben we opgedaan door internet beleggen. Zo heeft Harm-Jan belegd via Alex.nl en Yorick via Binckbank.nl. We begonnen allebei met een budget van 100 euro. Omdat mocht het misgaan we niet veel geld kwijt zouden zijn, maar toch genoeg om serieus te gaan beleggen (voor ons gevoel!). Hiermee proberen we niet alleen de theorie achterbeleggen te snappen maar ook beleggen in de praktijk.

Beleggen in de Praktijk bij binckbank.nl
Introductie

Toen we vast besloten waren om te gaan beleggen. Moesten we nog bekijken wat de gemakkelijkste manier is voor ons om te gaan beleggen. Als snel bleek uit verschillende bronnen waarvan moneyyou.nl de beste was, dat beleggen via het internet het gemakkelijkste zou zijn voor ons! Doordat je te allen tijde bij je beleggingen kan en de koersen real-time kunt volgens.

Zodoende gingen we opzoek naar een goede beleggingssite. Alex.nl sprak Harm-Jan wel aan. Omdat het leuk zou zijn als we twee sites konden vergelijken koos ik voor de grootste beleggingssite van Nederland Binckbank.nl. Ik had ook nog kunnen kiezen voor andere beleggingssites maar Binck bank sprak mij het meeste aan, voornamelijk omdat hij de goedkoopste beleggingstarieven hanteerde.

Nadat ik gekozen heb voor zelf internet beleggen bij Binck-bank. Kon ik gaan beginnen met het openen van een beleggingsrekening. Dat ging het zelfde als bij Alex.nl en andere beleggingssite zoals eerder vermeld is in; hoe begin ik met beleggen. Je kunt op de site een openingspakket die je dan ingevuld moet retourneren. Naar een aantal dagen ontvang je instructies terug. Als je die naleeft kun je al snel beginnen met beleggen via Binck Bank.

Nadat ik een aantal instructie filmpje had gezien, had ik de mogelijkheden al behoorlijk onder de knie en begon ik met een grondig onderzoek naar verschillende aandelen. Alleen naar aandelen omdat we het niet te ingewikkeld wouden maken, en omdat we over aandelen het meeste weten.

Al snel kwamen we er achter dat we ons het best konden focussen op de Nederlandse Aex-index met 25 fondsen. Daardoor werd onderzoeksgebied al enigszins verkleind. Uiteindelijk hield ik BAM een vastgoed bedrijf, Ahold detailhandel concern en TomTom een producent van navigatie systemen over als potentiële aankopen.

TomTomToen ik de geschiedenis en voornamelijk het koersverloop door de tijden heen bekeek, zag ik tot mijn verbazing dat TomTom een gemiddelde koers de laatste 4 jaar voor 2008 had van meer dan € 30, -. Dat de prijs van het aandeel op dat moment rond de € 10,40 schommelt, zette me aan het denken. Wat nou als de economie over een tijdje nou weer aantrekt, dan zouden de koersen waarschijnlijk ook weer gaan stijgen. Zou TomTom dan ook weer naar het oude niveau terug gaan, of beter naar het niveau van rond 2007? Als dat zou gebeuren dan gaat de prijs minstens 3 x over de kop.

De kans dat dat gebeurd leek mij heel aannemelijk en daarom investeerde ik in TomTom. Ik kocht de aandelen voor €10,40 per stuk. Ik besloot te beginnen met 9 aandelen. Ik plaatste de order op 26-10-2009. De volgende dag was mijn order verwerkt en was ik in bezit van aandelen van TomTom. Dat maakt mij mede eigenaar van TomTom!

De totale investering koste mij: 10,40x9x1,001+8=€ 102,37,- Dat omdat je ook zogenaamde transactie kosten moet betalen. Bij Binck bank zijn daar verschillende tarieven voor. De tarief schaal waar ik in zit is 1-24 geld transacties per kwartaal. Daardoor betaal ik per kwartaal €8 + 0,1% van het bedrag aan effecten. Dat komt dus door een simpele berekening op ongeveer €102,37.-.
Rendement

Daar moet je ook rekening mee houden als belegger zijnde, de transactie kosten. De transactie kosten bij Binck-bank is als beloning voor hun diensten. Het is het enige geld wat ze krijgen van jou. Toch kan dat de winst behoorlijk drukken. Vooral bij onze beleggingen is het moeilijk de transactie kosten weer terug te verdienen. Dat komt doordat wij de kosten over een klein aantal aandelen moeten verspreiden. Waardoor de kosten draging per aandeel groter is als bij grotere aantallen aandelen.

Bijvoorbeeld:

Voorbeeld 1

In ons geval kopen wij 9 aandelen van TomTom voor een prijs van €10,40 per stuk. Daar komt bij aan transactie kosten €8, - en 0,1% van het totaal bestede bedrag aan effecten.

Dat geeft:

* Kosten 9 aandelen bruto = 10,40 x 9 = € 93,60,-

* Transactie kosten = 0,001 x 93,60+8 = € 8,09,-

* ---------------------------------------------------------------------------------------

Totale kosten voor 9 aandelen = 93,60 + 8,09 = € 102,69.-

Kosten per aandeel = 102,69 / 9 (aantal) = € 11,41.-

Dus in de werkelijkheid betaal je €11,41,- inclusief de kosten. Wil je de kosten er uit hebben dan moet je aandeel eerst boven €11,41.- uitkomen voor je winst maakt.

Bij 1000 aandelen van TomTom voor een voor een prijs van €10,40 per stuk. Daar komt bij aan transactie kosten €8, - en 0,1% van het totaal bestede bedrag aan effecten.

Dat geeft:

* Kosten 1000 aandelen = 10,40 x 1000 = € 1040, -

* Transactie kosten = 0,001 x 1040+8 = € 9,04,-

* ---------------------------------------------------------------------------------------

Totale kosten voor 1000 aandelen = 1040 + 9,04 = € 1049,04,-

Kosten per aandeel = 1049,04/1000 (aantal)= € 10,49.-

Dus in werkelijkheid betaal je inclusief de transactie kosten voor 1000 aandelen nu €10,49,- per stuk! Wil je de kosten er uit hebben dan moet je aandeel eerst boven €10.49- uitkomen voor je winst maakt.

De kans dat je winst behaald is een stuk groter bij grotere partijen aandelen door dat de werkelijke kostprijs lager licht. Dat komt doordat meer aandelen kostendragend worden. Ik heb een kleine partij daardoor is de kans op winst lager dan bij grote partijen aandelen.
Koersverloop

Ik behaal winst als de koers van het aandeel TomTom boven €11,41,- komt. Daar onder maak ik verlies, iets wat je wilt verkomen. Echter heb je de koers niet in de hand. Maar met mij visie zou de koers van TomTom weer stijgen naar boven de 30€ op lange termijn. Maar nu is het eerst nog wachten tot de koers voerbij mij kostendekkende prijs gaat. Deze maand was het niet veel belovend.

Week 44

Week 45

Week 46

Week 47

aanschaf

Koers:

Per aandeel

€ 10,40,-

€ 7,07,-

€ 7,37,-

€ 7,3,-

Rendement

Vanaf € 11,41

-8,9%

-38,6%

-34,8%

-35,6%

Verlies:

Per aandeel

€ 1,01

€ 4,34

€ 4,04

€ 4,11

Tabel 1. Koers verloop TomTom aandelen in weken.

Zo als je hier kunt zien heeft het aandeel TomTom nog niet de verwachte weg terug omhoog gevonden. Dat betekend als ik nu mijn aandeel zou verkopen dat ik per verkocht aandeel € 4,11 verlies zou leiden. Het beste wat je nu kunt doen is afwachten op koers stijgingen. Dit is duidelijk niet een korte termijn belegging, een belegging waar in een kort tijdsbestek veel rendement op valt te behalen. Echter is dit ook niet een prototype langen termijn belegging. Die worden meestal gekenmerkt door kleine koers schommelingen, ook over een grote periode.
Reden

De reden dat de aandelen zijn gedaald komt voornamelijk door slecht nieuws, dat beïnvloed de vraag naar aandelen waardoor de vraag aanbod schuin komt te staan (Meer aanbod dan vraag). Waardoor er een koersschommeling ontstaat, in dit geval negatief. Het nieuws was ook van negatieve aard. Zo bleek het om een concurrent te gaan binnen het zelfde segment, die gratis navigatie apertuur aan bood.

Leermoment!

Mede doordat er een gratis navigatiesoftware aangeboden word is het aandeel dus behoorlijk gezakt. Ook is de markt voor de TomTom gekrompen, immers is nu bijna iedereen wel voorzien van een TomTom, die daar behoefte aan hebben. Daardoor zullen er niet snel meer, een run komen op de TomTom producten. Daardoor komt de dividend de winst uitkering ook onder druk te staan. Waardoor ik waarschijnlijk ook nog eens weinig dividend/winst per aandeel uitgekeerd krijg. Ik kan nu gaan wachten totdat de koers van TomTom weer zou gaan stijgen maar de vooruit zichten zijn niet rooskleurig ondanks dat een buy advies word gegevens door Binck-bank.

Waarschijnlijk gaan we de aandelen van TomTom van de hand doen in de ruil voor aandelen van een ander bedrijf in een ander segment. Een segment wat minder last heeft van de economische tegenwind. En waarmee toekomst muziek in zit. Want TomTom heeft de laatste tijd niks positief laten horen. Het is wel een leer moment geweest. In het verleden behaalde resultaten geven geen garantie voor de toekomst! Die uitspraak klopt, dat is bij beleggen zeker, maar TomTom kan heus wel terug naar de 30€ maar niet op een korte termijn.

Reflectie

We hebben iedereen individueel een evaluatie laten maken maar daarin wel de zelfde onderwerpen opgenomen. Die worden steeds weergegevens boven het stukje tekst.
Evaluatie Harm-Jan

Samenwerking

De samenwerking begon erg stroef omdat we eigenlijk vrij weinig contact met elkaar hadden, en we nog niet heel erg serieus bezig zijn geweest met PWS, dit komt mede omdat het PWS toen nog zover weg was. Later werd het steeds beter en beter. We gingen meer bespreken, we hadden op donderdag het vierde uur standaard een ‘bijeenkomst'. Daar hebben we het steeds over de gang van zaken en plan van aanpak overlegd. Wat er voor de komende week moet gebeuren hebben we meestal ook over gehad. Dit was wel nodig, anders gingen we teveel langs elkaar werken. Nadat we zijn overgestapt van de mail naar office live werd de samenwerking alleen maar beter. Zo wisten we van elkaar wie wat heeft gemaakt en hoe ver we zijn.

Hypothese

Ik heb gekozen voor beleggen omdat mij de economie kant mij erg leuk lijkt. Je leert veel over geld, en je komt zo ook veel te weten. Vooral omdat ik altijd al wou gaan beleggen maar nooit wist hoe dit moest. Nu weet ik er veel meer over, daar ben ik erg blij mee.

Evaluatie

De samenwerking begon stroef, ik vind dat dat veel beter kon. Maar dat zeg je achteraf toen dacht je er nog niet zo over na, maar dat is weer een les voor de volgende keer. Ook de communicatie met onze vakbegeleider kon stukken beter. Later was het soms duidelijk wie wat moest doen. Dat hebben we opgelost door steeds een bijeenkomst op donderdag te houden. En zo een planning hebben gemaakt. Dit is erg effectief en ben je veel sneller, omdat je doelgericht met je deel bezig kan. Ook schreef ik niet alles op dat is wel jammer, want dat scheelt wel, maar dat heb ik dan weer geleerd.

Planning

Per week hebben we een planning gemaakt, in het begin was die planning wat ruimer ingepland, maar na verloop van tijd werd het toch steeds strenger. Daarom was het ook belangrijk om die planning goed aan te houden. Je werkt namelijk in een groep, daarom moet je zelf goed aan de planning houden als je wilt dat anderen dat ook doen. Met de planning kon ik me makkelijk aan houden.

Tijd

Ik heb meteen al veel uren ingestoken omdat ik meteen een rekening heb geopend. Alleen liep dit soms stroef omdat er zoveel informatie moest opgeven. Maar door de planning kon ik mooi mijn uren inplannen en had ik op het eind niet zoveel last van mijn ´tijdsdruk´. We moeten nu nog het presenteren. Maar daar hebben we 15 uur voor gepland, maar ik denk niet dat ik 15 uur ga halen. Maar omdat ik nu al wel over mijn geplande uren ben ga ik het makkelijk halen. We zijn nu pas bij de eerste versie en ik denk dat er nog genoeg uren nodig zijn voor de uiteindelijke versie.

Onderzoek

Het onderzoek naar mijn die ik anders misschien wel niet had gesnapt als ik me er van te voren niet in had verdiept. Belegging ben ik vrij weinig problemen tegen gekomen, dit komt mede omdat ik voordat ik er intensief mee bezig ben geweest doormiddel van onze informatie voor PWS veel over heb geleerd, en zo al snel veel had geleerd zodat ik veel dingen meteen al snapte. Het verloop liep verder soepel, doordat mijn belegging automatisch alles wordt geregeld. Hierdoor kon ik makkelijk met vrij weinig problemen mijn onderzoek verrichten.

Conclusie

Het profielwerkstuk vond ik een geslaagd onderzoek. Ik heb erg veel geleerd over beleggen. Dat zeker goed is meegenomen voor mijn toekomst. Mede omdat hier zeker mijn interesses liggen. Ook is de manier waarop we het PWS hebben gemaakt erg geslaagd. Ik ben daarom ook tevreden met het uiteindelijke resultaat, het kon stukken beter. Maar dat blijft altijd zo. De samenwerking was af en toe wat matig, maar al met al is het toch zeker goed gelukt.

Evaluatie Jouke

Samenwerking

De samenwerking tussen ons drieën vond ik goed gaan. Wanneer we een probleem hadden konden we dat snel oplossen en we waren het vaak snel eens over de taakverdeling. Ik denk dat dit kwam doordat we alle drie ons onderwerp interessant vonden. Zo zagen we dit PWS ook niet als een straf, geloof ik.

Hypothese

Ik ben zeer geïnteresseerd in de economie. Ik wil later ook een beroep uitoefenen dat zich in deze richting bevindt. Ik vond het dan ook een zeer goed idee om het PWS over beleggen te doen. Zelf zou ik niet gaan beleggen omdat ik niet van risico's hou. Wat dat betreft zou ik eerder mijn geld op de spaarrekening zetten! Maar wel vind ik het heel interessant waar we allemaal in kunnen beleggen. Daarnaast was ik voor het maken van de PWS benieuwd hoe de koers tot stand zou komen: Fluctueren de koersen heel erg, of duurt het heel lang voordat je winst behaalt?

Wat er beter kon

Ik ben van mening dat we in het begin van de PWS beter meteen met een planning konden komen waar alle punten in verwerkt waren. Dus ook wie het PWS uiteindelijk gaat verwerken, uitprinten en de puntjes op de i zet. Ook vond ik dat we vaak de tijd in het PWS uur op vrijdag beter konden benutten door werk op de computer te verrichten. Hierdoor zouden we wel minder uren in ons logboek krijgen, maar we waren dan wel efficiënter bezig, denk ik.

Geleerd

Ik heb door dit PWS natuurlijk erg veel over beleggen geleerd. Er waren veel beleggingsvormen waar ik nog nooit van gehoord had en ik had geen idee dat de geschiedenis van de aandeel uit ons eigen vaderland komt. Het is naast een leuk PWS een erg leerzame PWS geweest.

Planning

De planning kon volgens mij anders worden gedaan. We hadden de indeling qua uren wel goed berekend, maar we hadden volgens mij beter een weekplanning kunnen maken. In de laatste weken hebben we erg veel werk verricht. Ik denk dat we dat beter in de eerste weken van het PWS konden doen, zodat we ons op de komende toetsweek konden richten.

Onderling hadden we een planning met elkaar. We stelden deadlines en de taakverdelingen moesten wel binnen een bepaalde tijd af zijn. Daar kon ik me wel goed aan houden denk ik. Ook ben ik tevreden over de planning van Yorick en Harm Jan. Zij hadden zich ook goed aan de gegeven deadlines en afspraken gehouden. Dus wat dat betreft kon het niet beter!

Tijd

Aan de uren norm heb ik me kunnen houden. Ik heb op het moment voldoende uren. Toch ben ik nog steeds van mening, zoals al eerder vermeld is, dat we beter meer werk in de eerste weken konden verrichten.

Onderzoek

Verloop: Ik vind dat we het onderzoek prima hebben gedaan. We waren op tijd gestart met het beleggen, dus we konden genoeg informatie verzamelen. Ook is de verzamelde informatie goed, waardoor we de vragen goed kunnen beantwoorden. We hebben door de informatie goede conclusies kunnen trekken, en daar ben ik erg tevreden over.

Moeilijkheden: Bij het onderzoek van onze PWS vond ik het soms wel moeilijk om informatie op te zoeken. Op internet staat veel goede informatie, maar ook veel rommel. Het is dus moeilijk te onderscheiden wat goed en slecht is. Gelukkig heb ik de hulp van boeken in kunnen zetten, en is het toch nog tot een goed verslag gekomen.

Geleerd: Zoals al bij de hypothese is vermeld, heb ik geleerd over de beleggingsvormen. Daarnaast heb ik veel algemene informatie over beleggen opgedaan. Ten slotte heb ik kunnen meemaken hoe het beleggen er aan toe gaat.

Conclusie

In het algemeen vind ik dat ons PWS erg geslaagd is. Niet alleen het resultaat, maar ook de samenwerking verliep goed. En ik denk dat een goede samenwerking de fundering van een goed PWS is. Ook ben ik erg tevreden over het feit dat we alle drie op één lijn zaten.

Reflectie Yorick

Samenwerking

Wat betreft de samenwerking vond ik dat je er een behoorlijke stijgende lijn in kunt weergeven. We begonnen aan het eind van het 4de met elkaar samengewerkt aan PWS, dat verliep behoorlijk stroef. Ik zat vaak alleen te werken bij mij mentor terwijl Harm-Jan en Jouke bij hun mentor aan de slag waren. Contact was er wel maar ging meestal niet over PWS.

Toen kwamen we op het punt dat er dingen ingeleverd moesten worden en wel gezamenlijk. Vanaf toen begon voor mij de echte samenwerking. We gingen de laatste PWS-lessen van het school jaar gezamenlijk volgen en we waren veel aan het overleggen. Ook had iedereen een duidelijke taak met zijn verantwoordelijkheid.

In dit school jaar begonnen we met veel overleg en over de plan van aanpak maar ook de indeling en de inhoud van de PWS. Naar een aantal lessen konden we aan de slag met het PWS zelf, de voorbereiding was afgesloten. We hadden een duidelijke taakverdeling gemaakt. Althans we hadden de deelvragen opgedeeld en iedereen moest een deelvraag beantwoorden. Je kon goed zien met wat voor mensen je samenwerkt, de een heeft zijn werk het liefst meteen af en de andere werkt het liefste met druk, de druk van de/een deadline. We hadden afgesproken de deel vragen af te hebben voor de herfstvakantie, dat haalden we niet. Niemand van ons drieën. Het werd tijd voor een concretere planning/taakverdeling. We hadden besloten niet deelvragen te laten beantwoorden, maar gezamenlijk deelvragen te beantwoorden. Daarin kreeg iedereen een bepaald aspect van de deelvraag. Ook stelden we een deadline in voor de stimulatie. Dat werkte goed iedereen had het op tijd af. We voegden alles samen in ons PWS bestand en mailden die rond. Ook besloten we naast de PWS-les vrijdags nog een uur gezamenlijk bezig te gaan met PWS.

De herfstvakantie brak aan, we hadden weer een duidelijke taak verdeling gemaakt voor de vakantie, maar de PWS les naar de vakantie bleek dat niemand zijn taken af had gemaakt. Terwijl de deadline wel naderde. Die twee weken na de herfstvakantie is er niet heel veel gebeurd bij de samenwerking het liep wel maar we maakten geen concrete plannen/ afspraken. Wel kwamen we vast elke donderdag het 4de bijeen voor PWS.

Daarna kregen we als groep in 1 keer de geest we hadden door dat we door moesten pakken. We veel groepen bezig maar overleg ontbrak(na mijn mening) dat wou ik voorkomen. We maakten nieuwe afspraken, en hebben we een workspace gecreëerd op internet zo dat iedereen daar zijn PWS bestanden kwijt kon.

Op die manier kon je zien wat de andere gedaan, had en ook wanneer door de upload registratie. Het werd steeds duidelijker wat we al gedaan hadden en wat niet. We begonnen donderdags een Lijst af te werken van wat er nog moest gebeuren en wat al gedaan was in die week, Iedereen kreeg eigenwerk, zodat het duidelijk is wat je moet doen en wat de andere moeten doen. Op die manier kun je de andere controleren of die wat doet en hoe, en kunnen je PWS-collega's ook jezelf controleren. Niet dat we elkaar niet vertrouwden maar die extra stok achter de deur werkt altijd!

De laatste twee weken waren ik en Harm vrijwel elke vrije avond wel even bezig met PWS, dan waren we aan het werk op de Computer, zodat we ondertussen op MSN konden overleggen. We checkten de koersen enz., Naar mate de deadline vorderde werden de avonden steeds langer, we passeerden de uren grens maar waren nog niet klaar. We gingen door tot donderdag nacht de 19-nov om toch zo'n goed mogelijk product neer te zetten. Jouke werkte daar uiteraard ook aan mee maar was veelal op andere tijdstippen bezig.

Hypothese

Ik verwachte veel te kunnen leren van het onderwerp beleggen. Ik hou me al geruime tijd bezig met koersen en aandelen. Zelf al voor de krediet crises, maar ik heb er nooit iets mee gedaan. Tot dat ik op een beleggingsspel op internetsite die een kennis aanbeveelt, het is een vrij simpel spel maar het is te vergelijken met echt beleggen. Het leek me wel leuk om me wat meer te verdiepen in de beleggingswereld, alleen wist ik nog niet hoe. Tot dat we te horen kregen dat we ook zelf een keuze mochten maken voor een PWS onderwerp.

Echter had ik ook wel verwacht wel een kleine winst te kunnen maken met het echte beleggen. Maar dat lukte helaas niet, mede door dat de economie niet duidelijk herstelend is heb ik het idee. Althans de sector van mijn beleggingseffecten niet.

Zelfevaluatie

Ik vind persoonlijk dat ik niet van af het begin af aan hard bezig ben geweest met PWS. PWS stond in het begin van het jaar duidelijk op een laag pitje. Waardoor ik de aantal uren later nog moest maken, misschien had ik dat kunnen voorkomen om van af het begin af aan een lijst temaken van wat er moet gebeuren in voor het PWS voor het in kan leveren, en dan een lange termijn planning maken in plaats van wekelijkse planningen in het begin zonder controle.

Geleerd

Ik heb een hele hoop bij geleerd met deze PWS. Zowel over beleggen, als over samenwerken, plannen, en contact hoe belangrijk dat is.

Als ik nu bedenk wat ik weet van beleggen nu, en voor de PWS, dan was ik voor het PWS een leek als het op beleggen aan komt. Niet dat ik nu heel veel weet, maar wel veel meer dan voor net PWS. Ook wat betreft samenwerking heb ik veel geleerd. Een PWS samen maken is iets Anders als op je werk met collega's werken, of met klasgenoten een PO maken. Er komt veel meer bij kijken dan iedereen een taak geven en alles zelfstandig maken en daarna met elkaar 1 bestand er van maken. Ook het contact is belangrijk, het onderhouden van het contact met je begeleider zo dat je niet voor verassing komt te staan. Maar ook het contact met je PWS collega's is belangrijk, voor de motivatie, maar ook om op de hoogte te blijven over de gang van zaken en over hun ideeën. Kortom veel geleerd!

Planning

We werkten met een weekplanning daarin stond steeds wat verwacht werd af te krijgen met iedereen zijn eigentaak. In het begin waren die planningen nog globaal. Maar naar mate de tijd verder vorderde werden deze planningen steeds concreter en strakker. Ik ben van mening dat we dit beter hadden kunnen doen als we aan het begin een algemene planning hadden gemaakt en daar onze weekplanningen op af hadden gestemd.

Tijd

De verdeling van de tijd over de periode van PWS had veel beter gekund. Ik heb bijna 70% van de uren in de laatste 3 a 4 weken gehaald waarvan het grootste gedeelte in de laatste week. Wel heb ik het aantal verplichte uren makkelijk gehaald. Opeen gegeven moment krijg je er zelf plezier in het maken van de PWS. Dat werkte heel erg mee, omdat ik persoonlijk iemand ben die normaal altijd onder tijdsdruk werk, waarom, ik hoor bij de uitstellers.

Onderzoek

Eerst vond ik het heel erg moeilijk te bedenken wat je nou kunt onderzoeken aan beleggen, maar eigenlijk is dat heel simpel. Als je niks weet over beleggen, dan zul je alles moeten onderzoeken. Wel wisten wij wat af van beleggen maar we konden nog steeds wel dingen onderzoeken aan beleggen. Bijvoorbeeld fiscale gevolgen? Dat wist ik echt niet.

Conclusie:

Alles bij elkaar is het niet moeilijke te beseffen, voor mij, dat het PWS geslaagd is voor mij persoonlijk, ook al weet ik dat het nog niet 100% goed is maar dat komt wel. Ik zag heel erg tegen het PWS op. Je moet dit, je moet het zo. Alles zat aan regels verbonden leek het wel. Achteraf viel dat heel erg mee. Ik denk dat ik hier wel echt iets aan gehad heb. Iets wat ik nog nodig zou hebben is mijn leventje. Het was het aantal uren wel waard.

Bronnenlijst
Bronnenlijst Yorick
Artikelen:

-Sipma, G. (25-okt-2009). Google gaat gratis navigatie aanbieden. NRC Next, Economie.

Lectuur:

-Boxtel, R. van en Winkes, J.(z.d).Rhetoricadispuut Tau. Geraadpleegd op 22 oktober 2009, http://www.dispuuttau.nl/content/staut/beleggen1.html

-Cohen, S A (2008).Beleggen. Utrecht: Business Contact.

-Langelaar, J (2009).Beleggen met Beleid. Sentiment of rendement?. Hoofddorp: Wilgenheage.

-Willemse, J (z.d) Algemene informatieve beurs. Geraadpleegd op 25 oktober 2009, http://www.beleggerszaken.nl/2008/10/01/beleggerszaken-1-beurs-algemeen-effecten-indices-en-beurswaarde/
Illustratie:

Informatie over online beleggen. Geraadpleegd op 19 november 2009, http://www.fx.nl/beleggen/online-beleggen/

Nieuwsbericht over BAM. Geraadpleegd op 19 november 2009, http://www.koersalarm.nl/index.php?MOD=297&ArticleId=189441

Informatie over aandelen. Geraadpleegd op 17 oktober 2009, http://www.mistermoney.nl/aandelen-informatie.asp

Informatie over alternatieve beleggingen. Geraadpleegd op 20 oktober 2009, http://www.mistermoney.nl/alternatieve-beleggingen-informatie.asp

Informatie over CV's. Geraadpleegd op 1 november 2009, http://www.mistermoney.nl/beleggen-cv-informatie.asp

Informatie over beleggingsfondsen. Geraadpleegd op 20 oktober 2009, http://www.mistermoney.nl/beleggingsfondsen-informatie.asp

Informatie over Commodoties. Geraadpleegd op 22 oktober 2009, http://www.mistermoney.nl/commodoties-valuta-informatie.asp

Informatie over liquiditeiten. Geraadpleegd op 1 november 2009, http://www.mistermoney.nl/liquiditeiten-informatie.asp

Informatie over obligaties. Geraadpleegd op 17 oktober 2009, http://www.mistermoney.nl/obligaties-informatie.asp

Informatie over opties. Geraadpleegd op 17 oktober 2009, http://www.mistermoney.nl/opties-informatie.asp

Informatie over turbo's en speeders. Geraadpleegd op 21 oktober 2009, http://www.mistermoney.nl/turbo-speeder-informatie.asp

Informatie over vastgoedbeleggingen. Geraadpleegd op 24 oktober 2009, http://www.mistermoney.nl/vastgoed-informatie.asp

Nieuwsbericht over de recessie en Nederland. Geraadpleegd op 13 november 2009, http://www.nrc.nl/economie/article2412891.ece/Nederland_uit_recessie

Informatie over Stoploss, Stoplimiet en bestensorders. Geraadpleegd op 14 november 2009, http://nl.wikipedia.org/wiki/Stop_order

Over de afbeeldingen die ik gebruikt heb van Alex hebben geen link dit komt omdat ik ingelogd ben als ik dit gebruik dan komt het volgende in beeld: https://www.login.alex.nl/klanten/index.asp
Bronnenlijst Jouke

Internetsites

Geüpdate op 18 oktober 2009, Wikipedia, geraadpleegd op 24 september, http://nl.wikipedia.org/wiki/Beleggen

Geüpdate op 14 november 2009, Wikipedia, geraadpleegd op 24 september en 15 oktober. http://nl.wikipedia.org/wiki/Obligatie

Geüpdate op 19 oktober 2009, Wikipedia, geraadpleegd op 24 september en 15 oktober. http://nl.wikipedia.org/wiki/Aandeel

Boeken

Percent, (2003), Financiële markten: De kapitaalmarkt. Baarn: NijghVesluys

Verkuil, D. & Riessen M.G. van, & Straaten D. van, (2008). De economie in de gouden eeuw: De organisatie van de handel. Groningen/Houten: Noordhoff