We write custom essays and can help you with

The essay examples we publish have been submitted to us by students. The essays are the student's work and are not examples of our expert essay writers' work. READ MORE


See how we can help

Need help with your essay?

Paper digitale encyclopedieën

Inleiding en Brainstorm.

Tijdens het zoeken naar een geschikt onderwerp voor mijn paper over Digitale generatie en digitale media heb ik heel wat nagedacht en rond gesurft. Uiteindelijk heb ik besloten dat het mij wel interessant lijkt om mij te verdiepen in de digitale encyclopedieën.

Leerlingen (en leerkrachten) worden in het onderwijs vaak geconfronteerd met het feit dat zij geacht worden in staat te zijn informatie op te zoeken en deze te verwerken. Werkstukken, opdracht, krantenartikels verzamelen, ... . Er wordt van leerlingen heel vaak gevraagd om zelf op zoek te gaan naar informatie over een bepaald onderwerp. Dat vraagt van leerlingen heel wat vaardigheden, aangezien de informatiebronnen zeer divers en uitgebreid zijn. Dat gaat van kranten over boeken tot encyclopedieën.

Daarnaast zitten we met het gegeven dat mensen steeds meer en meer hun weg naar het word wide web vinden om informatie te zoeken en te raadplegen. We zouden kunnen zeggen dat het internet één grote encyclopedie van informatie is. Dat de papieren encyclopedieën steeds minder geraadpleegd zouden worden, lag eigenlijk voor de hand. Ik was dan ook niet verbaasd toen De Standaard volgende berichten publiceerde:

'Winkler Prins encyclopedie vanaf 2009 enkel nog beschikbaar in digitale versie'.[1]

Dit bericht toont ergens aan hoe ongelooflijk groot de invloed van het internet op de wereld en het leven van de mens kan zijn. Het internet als encyclopedie neemt het over van de encyclopedieën in boekvorm. Steeds meer kiezen mensen voor de gratis versie van de encyclopedie op het internet.

Niet alleen is het internet te beschouwen als één grote encyclopedie, bovendien zijn er ook steeds meer en meer encyclopedieën te raadplegen op dit wereldwijde netwerk. Iedereen kent zo natuurlijk 'Wikipedia' of 'Encarta Encyclopedie'.

Wanneer ik spreek over digitale encyclopedieën gaat dit natuurlijk niet alleen over de online- encyclopedieën. Er zijn voor onze leerlingen heel wat encyclopedieën en databanken voor handen die opgesteld zijn door een redactie en bijgevolg heel betrouwbaar zijn. Zo is er bijvoorbeeld Mediargus of de encyclopedieën van bekende uitgeverijen op cd-rom of dvd, zoals de Encarta- encyclopedie, het woordenboek Van Dale en andere.

Om tijdens het brainstormen het thema van mijn paper volledig te kunnen afbakenen heb ik enkele van die online- encyclopedieën bestudeerd. Wat me opviel was dat de betrouwbaarheid van dergelijke informatiebronnen zelden expliciet in vraag gesteld wordt. Het is alom bekend dat 'Wikipedia' niet altijd even betrouwbare en waarheidsgetrouwe informatie verspreidt, maar toch wordt dit medium door onze leerlingen nog steeds erg veel gebruikt, zonder hier kritisch tegenover te staan. Wanneer leerlingen worden opgedragen informatie op te zoeken over een bepaald onderwerp, wanneer leerlingen de opdracht krijgen een werkstuk te maken, ... vallen zij heel erg vaak terug op het internet om informatie te bemachtigen. Dat is ook niet zo verwonderlijk, aangezien zij eigenlijk opgegroeid zijn in een bijna gedigitaliseerde wereld. Onze leerlingen groeien op met het internet, zij zijn de digitale generatie. Voor hen is het dus heel erg gemakkelijk om informatie te zoeken en te vinden op het internet. Dat die informatie niet altijd wordt nagekeken door de leerlingen is maar al te vaak gebleken. Leerlingen die informatie "copy- pasten" van de online- encyclopedie Wikipedia zijn talrijk.

Wat me vooral bijblijft en verwondert is dat ook mijn medestudenten nog relatief veel terugvallen op deze informatiebron, zonder de verkregen informatie na te trekken bij andere meer betrouwbare bronnen.

Maar ik meen dat we als leerkrachten niet meer aan het digitaal leren kunnen voorbij gaan. In het boek Competent, een algemene didactiek in 101 lemma's van José Vanderkerckhove, Bert Cruysweegs, Fons Vandergraesen en Ludo Sollie wordt expliciet aandacht gegeven aan het digitaal leren binnen de tien basiscompetenties van de leerkracht. Het internet met zijn online- encyclopedieën is een feit. We zullen als leerkrachten ondervinden dat onze leerlingen heel veel gebruik maken van het internet als informatiebron. Het is dan aan ons om hen te wijzen op de al dan niet betrouwbaarheid van de hapklare informatie.

Bij mijn brainstorm heb ik verder ook contact opgenomen met de hoofdredactrice van de welbekende encyclopedie Winkler Prins. Op mijn vraag of mensen tegenwoordig minder snel voor een gedrukte encyclopedie of een versie op CD- rom kiezen, vertelde ze me dat het bestaan van Wikipedia en het hele internet een invloed heeft op het aantal mensen die bereid zijn om te betalen voor de digitale Encarta Encyclopedie. Mensen vallen dus veel meer terug op het internet, aangezien die informatie vrij toegankelijk is. Bovendien lijkt het alsof de informatie ons zomaar in de schoot geworpen wordt. Met één klik krijg je een massa informatie toegeworpen.

Ik heb daarom besloten dat ik me in wat volgt voornamelijk wil richten op de online – encyclopedieën. Ik zal dus even voorbij gaan aan de encyclopedieën op DVD of CD-rom die ook steeds populairder worden. Ik meen dat leerlingen hier altijd heel betrouwbare informatie uit kunnen halen, aangezien deze volledig onder het toezicht van een deskundige redactie staan.

Toch werken de meeste leerlingen met 'Wikipedia', de enige encyclopedie die uitsluitend online te verkrijgen is. Bovendien is het opzoeken van informatie op het internet eigenlijk geen sinecure. We kunnen als lezer heel gemakkelijk verdwalen in het netwerk van informatie. Ik meen dat het geen eenvoudige opdracht is om de hoofd- en de bijzaken in de aangeboden informatie op het internet te scheiden, net zoals het niet gemakkelijk is om de betrouwbare informatie van de niet zo betrouwbare info te scheiden.

Opkomst van de digitale encyclopedie en invloed op de encyclopedie in boekvorm.

In De Standaard konden we het al lezen: de opkomst van de digitale mogelijkheden en de opkomst van het internet hebben de gedrukte encyclopedie verdrongen. Dat zegt ook Martine Both [2]. Zij meldt mij dat de gedrukte versie van de alom bekende encyclopedie voorlopig niet meer zal verschijnen. In haar schrijven haalt ze hier meerdere reden voor aan. Het zou verkeerd zijn om de stopzetting van de gedrukte encyclopedie volledig toe te schrijven aan de opkomst van het internet, hoewel we de invloed zeker niet mogen onderschatten.

Allereerst haalt Both aan dat de colporteur niet meer aanvaard werd door de mensen. Deur aan deur verkopen bleek geen toegang meer te vinden in de samenleving. Bovendien waren de encyclopedieën behoorlijk prijzig. De laatste druk van de encyclopedie (de negende, die verscheen tussen 1993 en 1997) kostte zo'n 3500 gulden. Dat zijn ruim 1600 euro's[3], wat een prijzig bedrag is. Deze twee redenen in combinatie met de derde maakt dat de verkoop van de gedrukte encyclopedie helemaal geen kans meer had. De jaren '90 kenmerkten zich met een vergrote democratisering wat maakte dat de behoefte aan een autoriteit verkleind werd. Ook de encyclopedie als autoriteit ondervond gevolgen van de vergrote mondigheid van de mensen.

De overstap naar het digitale tijdperk is al een aantal jaren geleden gemaakt. Winkler Prins heeft deze overstap kunnen maken door de samenwerking met Microsoft's Encarta Encyclopedieën in 1997. Momenteel is Encarta gestopt, maar Winkler Prins gaat zelfstandig digitaal verder. Het is duidelijk dat Winkler Prins inziet dat de digitalisering ook niet aan hen voorbij kan gaan.

Net zoals de encyclopedieën moeten ook leerkrachten het bestaan van de digitale generatie onder ogen zien. Leerlingen profiteren van de sterk toegenomen toegankelijkheid van informatie en dat is niet verkeerd. Het is niet nodig en onmogelijk leerlingen te verbieden informatie van allerlei websites te halen. Daarentegen kan het internet hen juist helpen om kritisch tegenover informatie te leren staan. Maar daar hebben zij wel begeleiding voor nodig. [4] Ik zal hier later nog verder op in gaan.

De digitale en online- encyclopedieën hebben dankzij hun enorme toegankelijkheid de gedrukte encyclopedie naar de achtergrond verdrongen. In wat volgt zal ik dieper ingaan op de voor- en nadelen van de online- encyclopedieën.

De voor- en nadelen van de online – encyclopedieën.

de toegankelijkheid van informatie

Internet vindt een allereerste grote voordeel in de toegankelijk.

Laten we hier eerst niet voorbijgaan aan de praktisch aard van dit voordeel. De Winkler Encyclopedie in gedrukte vorm bestaat al gauw uit 26 boekdelen. Het is dus niet zo verwonderlijk dat deze encyclopedie heel wat plaats inneemt. Internet daarentegen heeft niet meer nodig dan een computer en toebehoren.

Verder heeft wie informatie wil zoeken over een bepaald onderwerp met het internet een supersnel medium in handen. Wie in de encyclopedie het alfabetisch opzoeken moet toepassen en door heel wat pagina's moet bladeren, heeft relatief gesproken meer tijd nodig dan de man die op één of andere zoekmachine gewoon de juiste zoekterm moet ingeven. Het opzoekwerk wordt zo een werkje van niets. Dat je bovendien oeverloos kunt copy- pasten nemen velen er maar al te graag bij.

Niet onterecht lezen we deze bezorgdheid in Klasse:

"Leraren zijn vaak terecht bezorgd dat leerlingen snel en kritiekloos online informatie verzamelen en via copy-paste werkjes en documentatiemappen samenstellen."[5]

Vanuit mijn eigen ervaring in mijn schoolcarrière ben ik mij er zeker van bewust dat copy-pasten onder studenten bijna een "begrip" is geworden. Wie wil "copy-pasten" uit een gedrukt exemplaar zal heel wat schrijfwerk hebben.

Ook Wallace Wang haalt in zijn boek Steel dit computerboek II aan dat informatie op het internet opzoeken relatief gemakkelijk is:

"U typt gewoon een of meerdere woorden in een zoekmachine en die geeft u dan een lijst met alle websites die de woorden of woordgroepen bevatten waarnaar u zocht." [6]

Het is duidelijk dat de toegankelijkheid van informatie via het internet heel wat vergroot is geworden.

Meer en sneller actuele informatie

Bij dit alles mogen we natuurlijk niet vergeten dat het internet een enorme bron is aan actuele informatie. Ook Both haalt in haar schrijven naar mij aan dat een gedrukte encyclopedie tegenwoordig ongelooflijk snel verouderd is. Nieuwsredacties kunnen gebeurtenissen meteen updaten op hun nieuwssites, iets wat bij gedrukte encyclopedieën natuurlijk niet kan. En dat is maar één van de vele voorbeelden van de actuele informatie op het internet.

Wie thuis een Winkler Prins Encyclopedie, uitgavejaar 1993 heeft liggen, kan hier uiteraard geen informatie over opzoeken van het jaar 2000. In die zin hebben gedrukte encyclopedieën een beperktheid.

de uitgebreidheid van de online- encyclopedie

Een ander voordeel van de online- encyclopedie tegenover de gedrukte versie vinden we in de uitgebreidheid van de informatie op het internet. Waar een gedrukte versie toch enigszins rekening moet houden met het aantal bladzijdes en boekdelen. Een versie van 40 boekdelen is niet verkoopbaar (zeker niet als je weet dat een 26-delige versie zo'n 1600 euro kost). Hoofdredactrice Both gaf zelf aan dat de huidige digitale versie van de encyclopedie effectief 40 boekdelen zou omvatten. Digitaal en online is er nu eenmaal veel meer ruimte om informatie weer te geven. Dit geeft als voordelen dat er heel wat voorbeelden ter verduidelijking in de digitale versie kunnen opgenomen worden, bovendien is het helemaal niet nodig om afkortingen of letterwoorden systematisch te gaan gebruiken. Dit maakt het voor mensen heel wat eenvoudiger om de beschikbare informatie te begrijpen.

Deze uitgebreidheid heeft ook een keerzijde. Vaak vinden mensen te veel informatie en dat kan lastig zijn. Wie heel veel informatie krijgt aangeboden zal het veel moeilijker hebben om relevante feiten te selecteren.[7] Het is erg gemakkelijk om verloren te lopen in het overaanbod aan informatie. Ook Jan G.M. Bakker haalt in zijn boek De (on)betrouwbaarheid van informatie aan dat het heel gemakkelijk is om verstrikt te raken in allerlei 'leuke' websites die eigenlijk geen relevante feiten weergeven.

"Zoeken op het internet is een kunst, iets wat geleerd moet worden. En altijd moet men bedenken: het lijkt vaak wel alsof verschillende websites het over hetzelfde hebben, maar is dat ook zo?"[8]

Het is ook voor onze leerlingen een reëel gevaar. Zij bij uitstek moeten leren hoe ze hun weg kunnen vinden in het enorme aanbod aan informatie. Informatie die niet altijd even feitelijk is. Hier komen we meteen tot het volgende punt, de betrouwbaarheid van informatie op het internet.

de betrouwbaarheid

Wat betreft de betrouwbaarheid van informatie op het internet moeten we voorzichtig zijn. Martine Both zegt hierover dat het internet redelijk betrouwbaar is wanneer je meerdere bronnen hanteert bij het opzoeken. Dat het nodig is om informatie op het internet te verifiëren op waarheid mag duidelijk zijn. Iedereen kan en mag vrij informatie verspreiden over eender welk onderwerp. Wie bijvoorbeeld informatie zoekt over de bosbranden in Australia zal hier zowel op nieuwssites, fora, blogs en andere terecht komen.[9] Dat al deze informatie niet evenzeer berust op feiten is logisch. Maar het is niet altijd even gemakkelijk om de relevante en feitelijke informatie van de minder betrouwbare informatie te scheiden. Het is belangrijk ons steeds bewust te zijn van de bron en deze bron te controleren. Meerdere bronnen raadplegen als controle van hetgeen je gelezen hebt, is dus aan te raden.

Dat iedereen vrij het internet kan raadplegen én informatie van het internet kan halen heeft bovendien ook de keerzijde dat (al dan niet) verkeerde informatie ook gemakkelijk overgenomen kan worden op andere websites. Op die manier wordt verkeerde informatie wijd verspreid. Wie een aantal keer dezelfde informatie op verschillende websites ziet terugkeren, gaat er al gauw vanuit dat die informatie betrouwbaar en correct is. Het is erg moeilijk om hier jezelf niet in te verliezen.

Jan G.M. Bakker zegt het in zijn boek ook:

"Dit is ook een vorm van informatie creëren: als maar genoeg menen rücksichtlos kopiëren wordt informatie vanzelf 'waar'." [10]

Het is belangrijk dat we leerlingen niet weghouden van de realiteit die deze digitale wereld is. Wat er echt toe doet is dat we onze leerlingen leren hoe ze goed en kritisch kunnen omgaan met de informatie die ze vinden. Dat geldt niet alleen voor de informatie op het internet. Ook de media laat zich beïnvloeden door geruchten, rumoeren en eerste (soms) foutieve berichtgevingen. Denk even terug aan het voorval met K. De Gelder. Na de gebeurtenissen heeft de media een hele hoop informatie op de mensen losgelaten. Dat die informatie achteraf gezien niet altijd even goed strookte met de waarheid deed er op dat moment niet helemaal toe. Zo zou De Gelder geshminkt zijn geweest naar analogie met het personage 'The Joker' uit de film 'The Dark Knight'. Achteraf gezien klopte dit nieuwsbericht niet, maar het heeft zeker mensen beïnvloed.

Het is daarom aangewezen om leerlingen bij alle vormen van informatie – dus ook bij (zakelijke) teksten, (pseudo-) wetenschappelijke teksten, nieuwsberichten, gesproken teksten, beeldmateriaal en andere – een kritische houding te laten aannemen. 'Kritisch denken' en 'Mediawijsheid' zijn niet voor niets opgenomen in de nieuwe vakoverschrijdende eindtermen. [11]

De informatiebron 'Wikipedia'.

'Wikipedia' is in vele opzichten een beetje een speciale encyclopedie. Allereerst is het de enige encyclopedie die enkel online te verkrijgen is. Er bestaat van Wikipedia dus geen digitale versie in de vorm van een CD- rom, noch een gedrukte versie.

Verder is Wikipedia vooral een buitenbeentje omwille van het ontbreken van een redactie voor de encyclopedie. Al wie wil kan in principe teksten schrijven, toevoegen, wijzigen of verwijderen op deze website. 'Wikipedia, de vrije encyclopedie'[12], staat er op de site en dat is niet zomaar. Iedereen mag en kan dus kennis en feiten toevoegen in deze encyclopedie.

Om de zaken toch enigszins wat in de gaten te houden heeft Wikipedia een 70-tal moderatoren. Zij kunnen ongewenste pagina's verwijderen en houden het vandalisme op de site een beetje in het oog. Teksten nakijken op objectiviteit doen de moderatoren niet.

Een wiki

Wikipedia is – het woord zegt het zelf – een wiki. Een wiki is een website waarop bezoekers zelf, zonder toestemming, informatie kunnen toevoegen, aanpassen of verwijderen. Soms vereist een wiki dat een gebruiker zich eerst registreert, maar een toegangscode is nooit nodig. Iedereen kan op vrijwillige en vrije basis informatie aan de wiki bijdragen.

Het gaat hier niet om de reacties op blogs en dergelijke, het gaat wel over het bijdragen van kennis in één gezamenlijke tekst. Die tekst heeft meestal een duidelijke structuur. Om de auteursrechten van teksten niet te schenden heeft een wiki meestal ook een gebruiksovereenkomst.

Het bekendste voorbeeld van zo een wiki – Wikipedia – heeft de gebruiksovereenkomst geformuleerd in 5 zuilen (http://nl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Vijf_zuilen). Deze vijf zuilen zijn:

Wikipedia

  1. is een encyclopedie;
  2. heeft een neutraal standpunt;
  3. bevat vrije inhoud;
  4. heeft een gedragscode;
  5. heeft geen harde regels.

Concreet komt het erop neer dat gebruikers rekening moeten houden met het feit dat Wikipedia een encyclopedie is en dat meningen daar eigenlijk niet in thuis horen. Wie iets wil schrijven zal zijn eigen mening in dat schrijven best achterwege laten. Bovendien moet alle informatie die gebruikers op de encyclopedie plaatsen vrije informatie zijn. Met het plaatsen van de info of artikelen mogen dus geen auteursrechten geschonden worden.

Gebruikers worden wel gevraagd om beleefdheidsregels te hanteren en geen persoonlijke aanvallen te plaatsen op de site. Wikipedia is immers een vrij instrument en geen verplichting.

betrouwbaarheid van de beschikbare informatie

Met de vijfde zuil van de gebruiksovereenkomst van deze wiki, wordt meteen al iets gezegd over de betrouwbaarheid van de beschikbare informatie. Wikipedia schrijft in de vijfde zuil dat perfectie niet vereist is, hoewel men er wel naar probeert te streven. Toch is iedereen vrij in het bewerken, verplaatsen, verwijderen of wijzigen van artikels op wikipedia.

Het is duidelijk dat (subtiele) fouten in Wikipedia eigenlijk niet te vermijden zijn. Objectief schrijven is niet eenvoudig en is iets waar zelfs de redactie van de Winkler Prins Encyclopedie enkel naar kan streven. We kunnen onmogelijk verwachten van een website als Wikipedia dat hier enkel objectieve feiten en waarheden op te vinden zijn. Wanneer iedereen vrij informatie mag verspreiden, lijkt het me nogal vanzelfsprekend dat fouten ook in Wikipedia worden overgenomen. Denk hierbij aan het gegeven dat informatie heel gemakkelijk gekopieerd kan worden van het internet. Wie regelmatig dezelfde informatie tegenkomt, neemt deze al gauw voor "waar" aan en zal deze informatie ook op die wijze verder verspreiden.

Wikipedia steekt dit gegeven niet onder stoelen of banken. Op de website kan je hun antwoord lezen op de vraag hoe betrouwbaar de informatie is, als iedereen zomaar kan wijzigen en toevoegen. Hier zeggen ze dat ze zich bewust zijn van de mogelijke onbetrouwbaarheid van informatie op hun website. Ze kunnen geen garantie geven. Het feit dat iedereen kan en mag toevoegen en wijzigen is de sterkte en meteen ook de zwakte van dit soort encyclopedie. [13]

Verkeerde informatie kan door gebruikers onmiddellijk opgespoord en aangepast worden, maar de "schrijvers" van de encyclopedie zijn geen deskundigen.

invloed van grote bedrijven

Op 18 december 2007 verscheen in het tijdschrift Klasse een artikel, getiteld Grote bedrijven "herschrijven" encyclopedie. Hierin wordt geschreven dat een onderzoeker in het Santa Fe Institute (VS), Virgil Griffith ontdekt heeft dat grote bedrijven artikels op wikipedia over hun producten herschrijven. Zo haalt hij aan dat Wal-Mart teksten over de povere lonen die de medewerkers zouden ontvangen censureert. En dit is maar één van de vele voorbeelden. Griffith heeft hiervoor dan een 'Wikiscanner' ontwikkeld, die veranderingen op Wikipedia kan opsporen. Bovendien zorgt de software ervoor dat men kan meten in welke mate een tekst op Wikipedia door een bedrijf is aangepast.[14]

populariteit

Wikipedia telt op dit moment meer dan 500 000 artikels. Dat is een immens aantal en dit groeit nog elke dag. Wie op de Wikipedia- website gaat kijken naar recente wijzigingen van artikels krijgt ongelooflijke lange lijsten te zien van wijzigingen die vandaag nog werden uitgevoerd. (http://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciaal:RecenteWijzigingen&limit=500)

Bovendien maken heel wat mensen gebruik van Wikipedia om informatie te vinden. Het is een ongelooflijk toegankelijk medium met een heel erg uitgebreid arsenaal aan informatie. Wie aan zijn leerlingen vraagt informatie op te zoeken, zal sowieso merken dat leerlingen zich behelpen met deze online- encyclopedie. De verwijzing naar Wikipedia in een boek over de basiscompetenties van de leerkracht (Competent, een algemene didactiek in 101 lemma's van José Vanderkerckhove, Bert Cruysweegs, Fons Vandergraesen en Ludo Sollie) betekent dat deze encyclopedie niet meer weg te denken is uit de leefwereld van de leerlingen en uit het onderwijs.

Ik verwijs hier opnieuw naar een artikel uit De Standaard:

'Microsoft trekt binnenkort de stekker uit zijn online-encyclopedie Encarta. De concurrentie van Wikipedia werd het naslagwerk fataal. Ook andere encyclopedieën hebben zich al aan de wetten van het internet moeten aanpassen.' [15]

Een hulpvraag in Klasse van een leerkracht over het gebruik van Wikipedia illustreert nogmaals dat dit leeft onder de leerkrachten.[16] Wikipedia komt voor in de klascontext en we kunnen niet vermijden dat leerlingen hier informatie gaan halen. Leer leerlingen daarom kritisch om te springen met die informatie en leer ze inzien dat niet alle (zogezegd) feiten even "waar" zijn. In het laatste deel van deze paper beschrijf ik een methode die leerkrachten en leerlingen kan helpen bij het selecteren van al dan niet betrouwbare bronnen.

Het is dus aan de leerkracht om de leerlingen te wijzen op de relativiteit van de informatie die leerlingen op Wikipedia vinden.

WWW.WEBDETECTIVE.NL als hulpmiddel in de klas.

Webdetective is een website die leerlingen leert hoe ze moeten omgaan met informatie op het internet. Voor leerlingen is het geen eenvoudige opgave om in de wirwar aan informatie de betrouwbare en relevante informatie er uit te pikken. Webdective.nl overloopt waar leerlingen het best op letten om te weten of ze op een betrouwbare site terecht zijn gekomen of niet.

Webdetective wordt door het tijdschrift Klasse aangeboden als hulpmiddel in de klas. (Klasse voor leraren 194; april 2009; p. 30-31)

Webdetective probeert leerlingen kritisch tegenover bronnen te laten staan. Leerlingen zullen in de eerste plaats naar de bron moeten kijken waar ze informatie willen halen. Veel informatie kan op dit moment al gehaald worden uit het internetadres.

Ze laten leerlingen kennismaken met tekens in url's die aangeven dat het om een persoonlijke website gaat of niet. Dit is de eerste stap die leerlingen kan helpen om een mogelijk onbetrouwbare bron op te sporen.

Daarnaast geeft Webdetective een checklist die leerlingen kunnen invullen voor een bepaalde website. De checklist rekent uiteindelijk zelf uit wat het resultaat is en geeft weer hoe betrouwbaar de site is. Deze checklist is erg uitgebreid en zorgt ervoor dat leerlingen erg goed naar de bron moeten gaan kijken. Een leerling die deze checklist regelmatig invult, zal naar mijn mening na verloop van tijd op een andere manier naar sites kijken. Ik denk dat deze website een hulpmiddel kan zijn bij het leren kritisch kijken naar de bronnen die leerlingen raadplegen.[17]

Ik vulde de checklist in over deze pagina van Wikipedia: http://nl.wikipedia.org/wiki/Tor.

Dit is het resultaat:

0-7 punten (maximaal aantal te halen punten: 35)

Dit is veel te weinig om van een betrouwbare site te kunnen spreken. De kwaliteit is ver beneden peil. Wordt er reclame gemaakt op de site, dan zijn er een aantal punten in mindering gebracht. Dit kan voor een deel de oorzaak zijn van de lage score. Probeer een betere site te vinden op internet.

Een site moet minimaal aan de volgende punten voldoen:

Ik meen dat Webdetective.nl een betrouwbare bron is. Er wordt duidelijk aangegeven wie de makers zijn van deze site en in functie van wat dit gebeurde:

"De WebDetective is ontwikkeld door het Directie Overleg Bibliotheken Overijssel (DOBO) in het kader van het project 'Samenhang & Kwaliteit'. Het hoofddoel van het project 'Samenhang & Kwaliteit' is de samenhang tussen Overijsselse bibliotheken te bevorderen en gezamenlijk de kwaliteit van (digitale) diensten en producten te verhogen. Deze producten komen mede tot stand dankzij subsidie van de Provincie Overijssel. De Overijsselse Bibliotheek Dienst (OBD) functioneert als faciliterend en uitvoerende organisatie voor de projecten binnen 'Samenhang & Kwaliteit'."[19]

Besluit

Digitale encyclopedieën zijn niet meer weg te denken uit ons dagdagelijks leven of uit de school- en klascontext. Meer en meer mensen vinden hun weg naar de online-encyclopedieën, uitgeverijen geven geen gedrukte exemplaren meer uit en leerlingen maken handig gebruik van Wikipedia. We kunnen als leerkrachten niet meer naast dit gegeven kijken.

Wikipedia en andere online- encyclopedieën zijn een handig en toegankelijk medium. Iedereen kan er informatie van halen, maar iedereen kan er ook informatie op wijzigen. Dit vraagt toch voor enige voorzichtigheid bij het afhalen en verwerken van informatie. Ook onze leerlingen zouden we moeten wijzen op dit gegeven. Het lijkt me vechten tegen de bierkaai als we het gebruik van online- encyclopedieën als Wikipedia zouden willen verbieden. Veel beter is het om leerlingen te leren hoe ze bronnen kunnen screenen op betrouwbaarheid en hoe ze een kritische houding kunnen aannemen tegenover wat ze lezen. Dit is trouwens iets wat leerlingen met elke informatiebronnen zouden moeten doen en dus niet alleen met de bronnen op het internet.

Webdetective.nl kan een handig hulpmiddel zijn om leerlingen kritisch te leren omgaan met de gevonden bronnen. Uiteraard kan een leerkracht op verschillende andere manieren leerlingen voortdurend bewust maken van de mogelijke onbetrouwbaarheid.

Het gaat er dus naar mijn mening om leerlingen te leren hoe ze op een kritische manier kunnen werken met Wikipedia en andere internetbronnen.

Bronnen

Contacten:

Boeken:

Tijdschriften en kranten:

Sites:

  1. Standaard Online; http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=DMF19112008_081&word=Winkler+Prins+encyclopedie; woensdag 19 november 2008
  2. Martine Both: hoofdredactrice Winkler Prins Encyclopedie
  3. http://www.tekstotaal.com/minieuro.html?guldens=0.00&euros=1600
  4. Klasse voor leraren 194; april 2009; p. 30-31
  5. Klasse voor leraren 194; april 2009; p. 30-31
  6. Steel dit computer boek II; Wallace Wang; EASY COMPUTING N.V.; 2003; p. 31
  7. Steel dit computer boek II; Wallace Wang; EASY COMPUTING N.V.; 2003; p. 31
  8. De (on)betrouwbaarheid van informatie. Je staande houden in het informatiegeweld; Jan G.M. Bakker; pearson education; 2006; p. 114
  9. Vorig jaar maakten wij een hoekenwerk over dit onderwerp voor het vak Praktijkatelier.
  10. De (on)betrouwbaarheid van informatie. Je staande houden in het informatiegeweld; Jan G.M. Bakker; pearson education; 2006; p. 116
  11. http://www.ond.vlaanderen.be/dvo/secundair/vakoverschrijdend/globalevoetod.htm
  12. http://nl.wikipedia.org/wiki/Hoofdpagina
  13. http://nl.wikipedia.org/wiki/Help:Veelgestelde_vragen#Als_iedereen_alles_mag_wijzigen.2C_hoe_betrouwbaar_is_Wikipedia_dan.3F
  14. Klasse voor Leerkrachten 180, december 2007, p.6-9
  15. Standaard Online; http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=3R28G69D&word=Winkler+Prins; woensdag 1 april 2009
  16. Klasse voor leraren 194; april 2009; p. 30-31
  17. zie voetnoot 18
  18. http://www.webdetective.nl/checklist.html
  19. http://www.webdetective.nl/colofon.html

Need an essay? You can buy essay help from us today!



Custom essay QUOTE
ORDER a custom essay




Request the removal of this essay.

Find out how UKEssays.com can help you with your Essays

Get help with your essay

Sign up and be the first to receive our latest offers: