Ubóstwo
Ubóstwo jest jednym z najpoważniejszych problemów społecznych we współczesnej Polsce. Pojęcie to jest wieloznaczne, niejasne, określane i mierzone na wiele sposobów. Najogólniej rzecz ujmując, termin „ubóstwo” odnosi się do sytuacji deprywacji potrzeb: niemożności ich zaspokojenia ze względu na niedostateczne dochody i niewystarczające środki finansowe, którymi dysponuje jednostka, bądź rodzina, bądź gospodarstwo domowe.
W jaki sposób bada się ubóstwo w Polsce?
Stosuje się równocześnie podejście ilościowe i jakościowe. Jest to tzw. pluralizm metodologiczny. Badania ilościowe pokazują skalę i zasięg zjawiska, zaś badania jakościowe przybliżają zjawisko ubóstwa i pogłębiają jego analizę, odsłaniając społeczny i kulturowy sens zjawiska.
Prawie 1/5 społeczeństwa polskiego żyje w ubóstwie!
Jaka jest polska bieda?
1. Jest to bieda wsi/ z jednej strony związana z wysokim bezrobociem na wsi spowodowanym likwidacją PGR- ów, z drugiej- z brakiem reform sektora rolnictwa prywatnego ( małe, rozproszone gospodarstwa produkujące głównie na własne potrzeby)
2. Obecna bieda jest zjawiskiem przedłużającym się, uporczywym, chronicznym, nawet dziedzicznym- ubóstwo występuje jako trwały element życia kilku pokoleń w rodzinie [ powstają enklawy trwałego ubóstwa- tworzy się underclass]
3. Koncentracja ubóstwa i powiązanych z nim negatywnych zjawisk prowadzących do wykluczenia społecznego ( bezrobocie, niski poziom edukacji i kwalifikacji) w pewnych regionach i miejscach na społecznej mapie Polski;
są to centra miast przemysłowych, takich jak Katowice, Wrocław, Łódź (tworzą się tam swoiste enklawy; getta ubóstwa)
ale też byłe PGR-y (małe miasteczka i wsie)
zależnie od województwa:
najbiedniejsze- warmińsko- mazurskie ( 27,0 %- odsetek osób poniżej ustawowej granicy ubóstwa) „najzamożniejsze”- opolskie (15,4%- odsetek osób poniżej ustawowej granicy ubóstwa)
4. Juwenilizacja polskiej biedy ( ubóstwo dzieci, rodzin wielodzietnych, bezrobocie młodego pokolenia)
Stopa ubóstwa wśród dzieci w 2001 r. wyniosła 29,5 %. Są one ofiarami biedy, nigdy sprawcami.
Ubóstwo rodzin wielodzietnych ( inaczej niż w USA i w Europie Zachodniej, gdzie najbiedniejsze są samotne matki)
Bezrobocie młodzieży; przede wszystkim tej, która z różnych powodów przerywa naukę i nie znajduje drugiej szansy edukacyjnej.
5. Specyficzna postać feminizacji ubóstwa/ sytuacja kobiet na rynku pracy, z którą wiąże się wyższe bezrobocie kobiet, niższe o 20% dochody, niższe o 30% emerytury niż emerytury mężczyzn,
- w mikroskali rodziny; walka kobiety o byt rodziny ( zarządzanie, gospodarka, zdobywanie pieniędzy różnymi drogami, proszenie o pomoc- powoduje to, że biedną kobietę widać, zaś biedny mężczyzna wycofuje się, pozostaje bierny)
6. Ubóstwo jako pochodna bezrobocia; 3 mln bezrobotnych; w tym ogromna część ludzi młodych oraz istotny wymiar czasowy- przedłużające się lub trwałe życie bez pracy.
Można zastanawiać się, czy alkoholizm, agresja, przemoc w rodzinie są korelatami ubóstwa...
Miary ubóstwa:
1. Ubóstwo absolutne- miarą jest minimum egzystencji wyznaczone na poziomie koszyka dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia wyłącznie najbardziej podstawowych potrzeb, czyli do przeżycia jednostki. Są to potrzeby, których zaspokojenie nie może być odłożone w czasie.
2. Minimum socjalne- uwzględnia koszyk dóbr i usług uznanych za niezbędne do normalnego funkcjonowania człowieka w społeczeństwie. Minimum socjalne to taki „poziom niskich dochodów, który pozwala ludziom normalnie uczestniczyć w życiu społeczeństwa ( w integracji z nim) i nie wpaść w ubóstwo.
3. Ubóstwo ustawowe ( zwane też urzędowym lub oficjalnym)- odnosi się ono do poziomu dochodów, które ustawodawca uznał za uprawniające do ubiegania się o wsparcie ze strony instytucji pomocy społecznej.
4. Ubóstwo relatywne- uwzględnia specyfikę danego społeczeństwa i właściwe mu potrzeby i sposoby ich zaspokajania. Miarą ubóstwa relatywnego jest odsetek średnich wydatków ( lub dochodów) ogółu gospodarstw domowych. Gdy ubóstwo relatywne ustalone jest na poziomie 50% do biednych zaliczane są rodziny( gospodarstwa domowe), których wydatki stanowią, co najwyżej połowę przeciętnych wydatków gospodarstw domowych w kraju.
5. Ubóstwo subiektywne- wyznaczone jest na podstawie opinii członków społeczeństwa na temat ich poziomu życia i dochodów. Za subiektywnie biedne uważa się zazwyczaj rodziny, które uzyskują dochody niższe niż przeciętne dochody wskazane przez respondentów jako „ledwie wystarczające” na pokrycie niezbędnych potrzeb.
Need an essay? You can buy essay help from us today!



